Τα Χάρκια του Δήμου Ρεθύμνης

 Τα Χάρκια είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Τα Χάρκια βρίσκονται σε τοποθεσία που πιθανόν στο παρελθόν να αποτελούσε τα νότια σύνορα της περιοχής του αρχαίου Αρίου ή Αγρίου

Ο ποταμός Ά(γ)ριος, το σημερινό φαράγγι του Αρκαδίου, καθόριζε τα σύνορα Α(γ)ρίου-Μυλοποτάμου. Δυτικό σύνορο του ήταν το λεγόμενο Ξεροκάμαρο κοντά στο Ρέθυμνο, ενώ τα νότια όριά του πιθανολογείται ότι έφταναν στις περιοχές όπου σήμερα βρίσκονται τα Χάρκια και το Καβούσι. 

Θα μπορούσε, λοιπόν, να ειπωθεί ότι το Ά(γ)ριο περιελάμβανε τον τέως Δήμο Αρκαδίου (1998-2010). Η ονομασία για την περιοχή αυτή υπάρχει τουλάχιστον από τον 9ο-10ο αιώνα μέχρι και την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους.

Είναι άγνωστο πότε η περιοχή κατοικήθηκε για πρώτη φορά. Σε ανασκαφές που έγιναν την περίοδο 1991-1992, 2 χιλιόμετρα ανατολικά των Χαρκίων προς το χωριό Καβούσι, εντοπίστηκαν τεμάχια από μεγάλο πιθάρι μινωικής εποχής. Η σωστική ανασκαφή έφερε στο φως αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, εν πολλοίς κατεστραμμένα από τις γεωργικές εργασίες που είχαν γίνει στην τοποθεσία αυτή. 

Τα κεραμικά αγγεία που βρέθηκαν χρονολογούνται ως της πρωτομινωικής ΙΙ (3000/2900-2300/2150 π.Χ.), μεσομινωικής ΙΙ (19ος αιώνας – 1700 π.Χ.) και μεσομινωικής ΙΙΙ – υστερομινωικής ΙΑ περιόδου (1700-1480 π.Χ.). Μια δεύτερη μινωική θέση, 1,5 χιλιόμετρο νοτιοδυτικά της πρώτης, αποκαλύφθηκε και πάλι ύστερα από γεωργικές εργασίες. Εντοπίστηκε τμήμα οικιστικής μονάδας, που χρονολογείται στη μεσομινωική ΙΙ-ΙΙΙ περίοδο (19ος αι.π.Χ. – περίπου 1600 π.Χ.). 

Τα ευρήματα αυτά προσδιορίζουν, κατά προσέγγιση, την αρχή της εγκατάστασης ανθρώπων στην περιοχή. Αν ήταν συνεχής, ανά τους αιώνες, η ανθρώπινη παρουσία με τη μορφή οργανωμένης κοινότητας, δεν είναι γνωστό.

Δε θα πρέπει να λησμονείται η ύπαρξη της Συβρίτου (σημερινό χωριό Θρόνος Αμαρίου) λίγα μόλις χιλιόμετρα μακριά, μίας από τις μεγαλύτερες πόλεις της αρχαίας Κρήτης, που άκμασε μέχρι και τη Β’ Βυζαντινή περίοδο.

Άραβες και Ενετοκρατία

Σίγουρη θα πρέπει να θεωρηθεί και η ύπαρξη οικισμών κατά την εποχή της αραβικής κυριαρχίας της Κρήτης (824-961), κατά την οποία πιθανόν να πήρε την ονομασία του το γειτονικό Καβούσι. Η άποψη αυτή ενισχύεται από τις χρονικά μεταγενέστερες απογραφές των Ενετών, αφού το όνομα του χωριού ήταν ήδη γνωστό. 

Τα ενδιαφέροντα τοπωνύμια Κεφάλι και Έδρα στην περιοχή των Χαρκίων οδηγούν σε συνειρμούς για πιθανές πλευρές της ιστορίας του χωριού, κατά τη Βυζαντινή περίοδο, με ευρύτερη πολιτική ή θρησκευτική σημασία για την περιοχή.

Η παλαιότερη αναφορά που ως τώρα έχει καταγραφεί για τα Χάρκια είναι του 1577. Εκεί αναφέρεται το όνομα του χωριού ως "Gharchia" στην απογραφή του Ενετοκρητικού Φραντσέσκο Μπαρότσι. Επίσης, το 1583 μνημονεύεται από τον Πέτρο Καστροφύλακα ως "Carchia" με 128 κατοίκους και 190 οφειλόμενες αγγαρείες προς την Ενετική κατοχική διοίκηση και από τον Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα ως "Charchia" το 1630.

Στην έκθεση του Ενετού Νικόλα Γκουάλντο το 1633, με τίτλο «Territorio di Rettimo», το χωριό καταγράφεται ως Gerachia και Garachia με υποχρέωση συμμετοχής στη σκοπιά του πύργου των Σαγκουϊνάτσων (Torre Sanguinazzo sentinalla) μαζί με τα χωριά Πηγή, Άνω και Κάτω Καβούσι, Λούτρα και Άγιος Δημήτριος.

Στην τουρκική απογραφή του 1659 καταγράφεται ως Harkia με 24 σπίτια, ενώ μία ακόμα αναφορά του Βιντσέντσο Κορονέλι στα 1686 καταγράφει το χωριό ως Charkia.

Από τα παραπάνω, συνάγεται ότι τα Χάρκια διατηρούν αναλλοίωτη την ονομασία τους, τουλάχιστον από το 1577, ανεξάρτητα από τον τρόπο γραφής των εκάστοτε κατακτητών. Τα Χάρκια αναφέρονται σε νοταριακό έγγραφο (συμβόλαιο) του νοτάριου Τζώρτζη Πάντιμου το 1639, όπως επίσης και σε έγγραφο του νοτάριου Μαρίνο Αρκολέο το 1644, όπου για πρώτη φορά καταγράφονται ονόματα Χαρκιανών.

Επί Ενετοκρατίας, τα Χάρκια αναφέρονται στη Φρουριακή Έκθεση των παραλίων του Ρεθύμνου, με συμμετοχική υποχρέωση αποστολής πέντε φρουρών στη φρουριακή θέση Άγιος Σωτήρας του όρους Βρύσινας με αρχηγό το Μανόλη Χορτάτζη. Η φρουριακή αυτή θέση (Salvator Di Vresina) ήταν εκείνη που λάμβανε τα σήματα της νότιας θάλασσας και τα μετέδιδε στο Ρέθυμνο.

Στο μεγαλειώδες έπος του Ρεθυμνιώτη Μαρίνου Τζάνε Μπουνιαλή «Κρητικός Πόλεμος», στον οποίο αφηγείται την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους κατά τα έτη 1642-1669, αναφέρεται το χωριό ως ένα από αυτά που ένιωσαν τη μανία του κατακτητή:

...Αλιάκες, Χάρκια παίρνουσι, Καβούσι και Κυριάννα...

Οι αγώνες εναντίον των Τούρκων

Η αγωνιστικότητα και η θυσία των Χαρκιανών ήταν πολύ σημαντικές στους συνεχιζόμενους απελευθερωτικούς αγώνες κατά των Τούρκων. Πιο συγκεκριμένα, στις συνεχείς επαναστάσεις του 19ου αιώνα πολέμησαν Χαρκιανοί και Καβουσανοί, όπως συνέβη στο χωριό Σκουλούφια, όπου προσπάθησαν μάταια να αναχαιτίσουν τις τουρκικές δυνάμεις που κατευθύνονταν προς το Αρκάδι.

Επαναστάτες με επικεφαλής τον Παπά Μαρουλιανό, τον Στυλιανό Βαρδάκη και τον Χαρκιανό Νικόλαο Βενιανάκη πολέμησαν στην περιοχή του όρους Βρύσινας στις 20 Οκτωβρίου 1866, καταλαμβάνοντας τα υψώματα Ακόνια, Πέταλο και Κεντρί, σε μάχη στην οποία έλαβε μέρος με τους άνδρες του και ο Πάνος Κορωναίος, γενικός αρχηγός του αγώνα. 

Ο εχθρός αρχικά αποκρούσθηκε αλλά έπειτα, όταν ενισχύθηκε με ισχυρή δύναμη από το Ρέθυμνο, ανάγκασε τους επαναστάτες να υποχωρήσουν. Για την καλύτερη αμυντική θωράκιση της περιοχής του Αρκαδίου καταλήφθηκαν θέσεις στα χωριά Χάρκια, Καβούσι και Σκουλούφια. Ομάδα Τουρκοκρητικών, κινούμενοι με τους αρχηγούς τους προς το Αρκάδι το πρωί της 7ης Νοεμβρίου, προσπάθησαν να παραπλανήσουν τους αμυνόμενους κρατώντας ελληνικές σημαίες. Το τέχνασμα αυτό έγινε αντιληπτό και τράπηκαν σε φυγή.

Στο Αρκάδι έντονη ήταν η παρουσία των υπόλοιπων Χαρκιανών αγωνιστών

Μετά την πτώση και το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, στην αναφορά της Γενικής των Κρητών Συνέλευσεως, (20 Νοεμβρίου 1866 με τίτλο «Έκθεσις της Εφόδου, αποκρούσεως και εις τον αέρα αναπετάσεως της εν Ρεθύμνη Μονής Αρκαδίου Α. Κωνσταντίνος», αναφέρεται ότι:

...τοσαύτην δε εντύπωσιν επροξένησεν εις τον εχθρόν ώστε επιστρέφων εις Ρεθύμνην επυρπόλησεν τα δύο Καβούσια και τα Χάρκια και τινας προτυχόντας εξ ανάγκης κατέσφαξεν

Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, τα Χάρκια ήταν γνωστά ως κωμόπολη και πατρίς του Βενιανάκη, από τον επαναστάτη και οπλαρχηγό του Ρεθύμνου Νικόλαο Βενιανάκη

Το 1881, ανάμεσα στα χωριά που αποτελούσαν το Δήμο της Αμνάτου, που κατόπιν μετονομάστηκε σε Δήμο Αρκαδίου, καταγράφονται τα Χάρκεια με 130 χριστιανούς και 7 μουσουλμάνους κατοίκους και το διπλανό Καβούσι με 74 χριστιανούς και 22 μουσουλμάνους.

Πρώτος δήμαρχος Αρκαδίου ήταν ο γιος του Νικολάου Βενιανάκη Γεώργιος, με ειδικό πάρεδρο Χαρκίων τον Κωνσταντίνο Σκαλίδη.

Την ταραγμένη περίοδο 1890 έως 1898, αναφέρεται δολοφονία χριστιανού από δυο μουσουλμάνους στην περιοχή των Χαρκίων στις 25 Μαρτίου 1890, ενώ τον Οκτώβριο του 1895 στη θέση Ξεροκάμαρο του Ρεθύμνου δολοφονήθηκε από Τούρκους ο Φραγκιάς Σκαλίδης, πατέρας τεσσάρων ανήλικων παιδιών. Επίσης, αναφορές υπάρχουν για πυρπολήσεις στα πλαίσια των ταραχών μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων

...η Τρίτη φωτιά τέθηκε στη θέση «Αμυγδαλόπορος» της Μαρουλιανής χαλέπας και έφτασε μέχρι το χωριό Αγία Τριάδα, όπου περίπου 15 Χριστιανοί από τα Χάρκια, βλέποντας να καίγονται οι περιουσίες τους, έσπευσαν να την κατασβήσουν[...]Κάηκαν περίπου 5.000 ελαιόδεντρα στην περιοχή του χωριού Αγία Τριάδα. Οι καπνοί φαίνονταν και τις δύο επόμενες ημέρες έξω από την τουρκική στρατιωτική ζώνη.

Μετά το 1898, η κατάσταση μεταβάλλεται, καθώς οι Χριστιανοί κάτοικοι κυριαρχούν πλέον και πραγματοποιείται η Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Τα Χάρκια έχουν παρουσία τόσο στους Βαλκανικούς πολέμους την περίοδο 1912-1913, όσο και στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και στα γεγονότα του 1922 στη Μικρά Ασία.

Μεταπολεμικά, αρκετοί Χαρκιανοί μετανάστευσαν στο εξωτερικό. Στις 4 Δεκεμβρίου 1997, η κοινότητα καταργείται και υπάγεται στο νεότευκτο Δήμο Αρκαδίου. Με το πρόγραμμα Καλλικράτης, ο Δήμος Αρκαδίου καταργείται το 2010 και τα Χάρκια έγινε πάλι έδρα κοινότητος του νέου Δήμου Ρεθύμνης.

Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία: φημισμένος ήταν ο χαρκιανός αθότυρος, του οποίου η παραγωγή έχει σταματήσει, ο οποίος μεταφερόταν από τους κατοίκους του χωριού στο εμπόριο μέχρι και το Ρέθυμνο.

Επίσης, η παραγωγή και εμπορία κάρβουνου ήταν από τους βασικότερους πόρους των Χαρκιανών και πιθανόν ένας από τους λόγους της ονομασίας των Χαρκίων, ενώ μεγάλη είναι η παραγωγή λαδιού και κρασιού. Δυτικά του χωριού, σώζεται σαν τοπωνύμιο ο Ανεμόμυλος, κάτι που υπονοεί ανάλογη δραστηριότητα.

Προέλευση του ονόματος

Για την προέλευση του ονόματος του χωριού υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Είτε προέρχεται από τα χαλκεία, τα οποία στην κρητική διάλεκτο λέγονται χαρκιδιά, οπότε και το χωριό θα έπρεπε να γράφεται Χάρκεια, είτε σχετίζεται με την κύρια ενασχόληση των Χαρκιανών της παλιάς εποχής ως καμινάρηδων, από τα καμίνια που παρασκεύαζαν κάρβουνα, οπότε γράφεται Χάρκια.

Μία άλλη εκδοχή συνδέει το όνομα του χωριού με τα "χαράκια", που σημαίνει βράχοι στην κρητική διάλεκτο, ενώ η αραβική λέξη charkia σημαίνει ανατολή, ανατολικά, κάτι που ίσως συνδέεται με την ονομασία και την ιστορία του γειτονικού χωριού Καβούσι.

Εκκλησιαστική υπαγωγή

Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Αγία Άννα. Εκκλησιαστικά υπάγεται στην Στ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Εκκλησίας της Κρήτης.

Στο βάθος της ρεματιάς ανατολικά του χωριού βρίσκεται η παλαιά εκκλησία της Αγίας Άννας. Οι εικόνες του τέμπλου εκατέρωθεν της Ωραίας Πύλης (αναγεννησιακής τεχνοτροπίας) πρέπει να είναι του 1860, όπως φαίνεται από φθαρμένη επιγραφή.

Επίσης, υπάρχει η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου, κτισμένη στα τέλη της δεκαετίας του 1970 στο πάνω μέρος του χωριού, και στο λόφο Κεφάλι το παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου 

Όπως και τα περισσότερα χωριά της Κρήτης, τα Χάρκια είναι κτισμένα χωρίς καμία ιδιαίτερη αρχιτεκτονική. Το κλίμα της περιοχής έπαιζε σπουδαίο ρόλο στη διαμόρφωση του οικισμού.

Στις ορεινές περιοχές, όπου το κρύο και πολλές φορές το χιόνι κυριαρχούν τον χειμώνα, τα πέτρινα σπίτια κτίζονταν το ένα δίπλα στο άλλο. Είχαν πολλούς τοίχους κοινούς, τους λεγόμενους «μεσότοιχους», και έναν ή δύο εκτεθειμένους στην ατμόσφαιρα, και έτσι η θερμότητα από το τζάκι διατηρούνταν περισσότερο. Οι χωμάτινες στέγες τους ήταν συνεχόμενες, σε τέτοιο σημείο ώστε να μην αναγνωρίζονται τα όρια των κατοικιών που στέγαζαν.

Τα στενά σοκάκια είναι ένα ακόμη χαρακτηριστικό της αρχιτεκτονικής των χωριών της Κρήτης. Ένα κτίριο άξιο αναφοράς είναι το παλαιό σχολείο του χωριού, στην κατασκευή του οποίου πρωτοστάτησε ο Ιωάννης Κατικάκης, στο ισόγειο του οποίου μετέπειτα στεγάστηκε το κοινοτικό γραφείο.

Η Φυλακή ή Φλακή του δήμου Αποκορώνου

 Η Φυλακή ή Φλακή είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Αποκορώνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 100 μέτρων και απέχει από τα Χανιά 49 χιλιόμετρα, νότια από το χωριό Δράμια, μαζί με το οποίο απαρτίζουν την τοπική κοινότητα Φυλακής. 

Κοντά στο χωριό ρέει ο ποταμός Μουσελάς, κατά μήκος του οποίου υπάρχουν νερόμυλοι. Έχει ανακηρυχθεί διατηρητέος οικισμός από το 1978.

Το 1981 ανασκάφηκε στη θέση «Της τρύπας τ’ αρμί», περίπου ένα χιλιόμετρο βορειοδυτικά του χωριού, θολωτός τάφος της υστερομινωικής εποχής ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ, η οποία αντιστοιχεί στην περίοδο 1370-1200 π.Χ.. Ο τάφος βρέθηκε συλημένος, αν και κάποια κτερίσματα διέλαθαν των τυμβορύχων, όπως χρυσοί ρόδακες περιδέρεου, ασημένια και λίθινα δαχτυλίδια και σφραγιδόλιθοι.

Το σημερινό χωριό δημιουργήθηκε επί ενετικών χρόνων. Αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Dhramio Flari, στην επαρχία Αποκορώνου, και στην απογραφή του Καστροφύλακα του 1583 ως Flachi με 58 κατοίκους, με 38 οφειλόμενες αγγαρείες και πέντε προνομιούχους. 

Ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το αναφέρει το 1630 ως Flachi. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται ως Flaki, με 25 χριστιανικές και 4 τουρκικές οικογένειες. Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται ως Φλακή με 206 Χριστιανούς κατοίκους και 19 Τούρκους. 

Στην απογραφή του 1900 υπαγόταν στον δήμο Γεωργιούπολης και το 1920 στον αγροτικό δήμο Κάστελου, ενώ αναφέρεται ως Φυλακή.

Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Κουρνά και τον επόμενο χρόνο στην κοινότητα Κάστελου. Το 1949 ορίστηκε έδρα της νεοσύστατης κοινότητας Φυλακής, αλλά τελικά η έδρα της κοινότητας μεταφέρθηκε στα Δράμια το 1955. 

Τελικά, με το πρόγραμμα Καποδίστριας η κοινότητα Φυλακής καταργήθηκε και ο οικισμός εντάχθηκε στο δήμο Γεωργιούπολης και με το πρόγραμμα Καλλικράτης έγινε τμήμα του δήμου Αποκορώνου.

Το όνομα του χωριού προέρχεται από τα ελληνικά φυλάκια και τις οθωμανικές φυλακές που υπήρχαν στην περιοχή.

Εντός του χωριού σώζονται τα οθωμανικά κτίρια της Φυλακής και του Δικαστηρίου. 

Το κτίριο του παλαιού Δημοτικού Σχολείου της Φυλακής έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1γ του Ν. 3028/2002, διότι αποτελεί ένα μορφολογικά ενδιαφέρον ισόγειο λιθόκτιστο σχολικό κτίριο, το οποίο κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1930, σύμφωνα με το κρατικό πρόγραμμα ανέγερσης σχολικών κτιρίων της τετραετίας Ελευθερίου Βενιζέλου (1928-1932).

Περίπου ένα χιλιόμετρο βορειοδυτικά του χωριού σώζεται θολωτός τάφος της υστερομινωικής εποχής ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ. Ο θάλαμος είναι σχεδόν τετράγωνος με διαστάσεις 3,4 επί 3,65 μέτρα και έχει ύψος 3,8 μέτρα. Είναι κατασκευασμένος από πλακοειδής ασβεστόλιθους. 

Στην είσοδο του θαλάμου οδηγεί λαξευμένος κατηφορικός διάδρομος μήκους 11,1 μέτρων και πλάτους 1,67 μέτρων. Η είσοδος έχει ύψος 1,67 μέτρα και στο παρελθόν ήταν σφραγισμένη. Πάνω από την είσοδο υπάρχει κάθετη πλάκα. Μοιάζει αρχιτεκτονικά με τον θολωτό τάφο στο Μάλεμε.

Δυναμική συμμετοχή του Δήμου Μινώα Πεδιάδας για μία ακόμη χρονιά στο 14ο Παγκρήτιο Forum Προώθησης Κρητικών Προϊόντων στο ΔΕΚΚ Γουρνών

 Στο «14ο Παγκρήτιο Forum Προώθησης κρητικών Προϊόντων στα κρητικά Ξενοδοχεία και τα Δίκτυα Διανομής – Super Market», που διοργάνωσε το Επιμελητήριο Ηρακλείου, συμμετείχε δυναμικά για μία ακόμα χρονιά, με δικό του περίπτερο, ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας, το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Κρήτης στις Γούρνες.

Στο πλαίσιο του Forum, παραγωγοί από το Δήμο Μινώα Πεδιάδας είχαν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν στοχευμένες επιχειρηματικές συναντήσεις με εκπροσώπους ξενοδοχειακών μονάδων και δικτύων διανομής από ολόκληρη την Κρήτη, προωθώντας τα εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα τους.

Το περίπτερο του Δήμου Μινώα Πεδιάδας, μαγνήτισε και πάλι τα βλέμματα, ενίσχυσε την προβολή της τοπικής παραγωγής και ανέδειξε τη δυναμική της περιοχής ως σημαντικού πυλώνα της κρητικής αγροδιατροφικής ταυτότητας και όχι μόνο.

Όσοι επισκέφθηκαν το καλαίσθητο περίπτερο του Δήμου, ενημερώθηκαν για τα εξαιρετικά προϊόντα του τόπου, ενώ παράλληλα μπορούσαν να παρακολουθήσουν ένα σύντομο βίντεο με τα αξιοθέατα, το μοναδικό και σπουδαίο Μνημείο στο λόφο της Παπούρας και τον φυσικό πλούτο της περιοχής, ξεφυλλίζοντας παράλληλα λευκώματα του Δήμου με αντίστοιχο περιεχόμενο.

Στο Φόρουμ παρευρέθηκαν ο Δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Γιώργος Καλογεράκης, ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Νίκος Μπελενιώτης, οι Αντιδήμαρχοι Μανώλης Ζαμπουλάκης και Μανώλης Κουρλετάκης, η Εντεταλμένη Δημοτική Σύμβουλος Τοπικής Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης Ευαγγελία Αγγελάκη,  η Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Καστελλίου Μαρία Σκουλούδη, υπάλληλοι του Δήμου κ.α., οι οποίοι υποδέχτηκαν στο περίπτερο του Δήμου, Βουλευτές, τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, Αντιπεριφερειάρχες, Περιφερειακούς Συμβούλους, άλλους Δημάρχους, εκπροσώπους παραγωγικών φορέων και των Επιμελητηρίων Ηρακλείου, Χανίων, Λασιθίου και Ρεθύμνου κ.α.

Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στον εκθεσιακό χώρο, ο Δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας δήλωσε:

««Ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας συμμετέχει ενεργά σε κάθε πρωτοβουλία που αναδεικνύει τον τόπο μας και προωθεί τα ποιοτικά προϊόντα του τόπου μας. Το Παγκρήτιο Forum αποτελεί πλέον έναν σημαντικό θεσμό, που ενισχύει τη συνεργασία ανάμεσα στον πρωτογενή και τον τουριστικό τομέα, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις του τόπου μας. Η άμεση επαφή των τοπικών παραγωγών με την τουριστική αγορά συμβάλλει ουσιαστικά στην προώθηση της αυθεντικής κρητικής διατροφής, ενώ παράλληλα δίνει ώθηση στην τοπική οικονομία. 

Ο Δήμος μας διαθέτει αξιόλογους παραγωγούς και εξαιρετικά προϊόντα, τα οποία αξίζουν να βρουν τη θέση που τους αναλογεί στην αγορά και στον τουρισμό του νησιού. Η στήριξη της τοπικής παραγωγής και η ενίσχυση της σύνδεσης του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό αποτελεί βασική προτεραιότητα της Δημοτικής Αρχής. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Επιμελητήριο Ηρακλείου για τη διοργάνωση, τους παραγωγούς που εκπροσωπούν επάξια τον τόπο μας, καθώς και τα υπηρεσιακά στελέχη του Δήμου που επιμελήθηκαν τη συμμετοχή μας στο Forum, συμβάλλοντας στην επιτυχία της παρουσίας του Δήμου Μινώα Πεδιάδας για μία ακόμη χρονιά».

Το Φόρουμ επιβεβαίωσε για ακόμη μία χρονιά τον ουσιαστικό του ρόλο ως γέφυρα σύνδεσης του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, αναδεικνύοντας τη σημασία της ένταξης των ποιοτικών κρητικών προϊόντων στην εφοδιαστική αλυσίδα των ξενοδοχείων και της οργανωμένης λιανικής.

Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι το 14ο Παγκρήτιο Forum Προώθησης Κρητικών Προϊόντων στα Κρητικά Ξενοδοχεία και τα Δίκτυα Διανομής – Super Market, κατέγραψε περισσότερες συμμετοχές από κάθε άλλη χρονιά. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν περίπου 19.700  Β2Β συναντήσεις, ανάμεσα στους 223 παραγωγούς, 24 βιοτέχνες/μεταποιητές και τους εκπροσώπους 255 ξενοδοχείων και 12 Δικτύων  Διανομής – Super Market,  προκειμένου να διερευνήσουν τη δυνατότητα μεταξύ τους συνεργασίας κατά τη νέα τουριστική περίοδο.

Η Γέφυρα Του Ταυρωνίτη, Σπουδαίο Έργο Της Κρητικής Πολιτείας

   Μία ιστορική γέφυρα κι ένα πολυβολείο κατασκευασμένα σε διαφορετικές περιόδους έχουν γράψει τη δική τους ιστορία, την οποία οι νεότερες γενιές όσο κυλούν τα χρόνια δεν θα μάθουν ποτέ, αφού η αδιαφορία των αρμοδίων εξακολουθεί να υπάρχει για την ανάδειξή τους ως ελάχιστο χρέος προς τον τόπο, με αποτέλεσμα η φθορά του χρόνου να έχει προκαλέσει τεράστιες ζημιές σ’ αυτά τα μνημεία.

 

Για τη γέφυρα, όπως άλλωστε και για όλα τα μνημεία που έχουν αφεθεί στην τύχη τους τα “Χ.Ν.” έχουν αναφερθεί επανειλημμένα δίχως όμως να επεμβαίνουν οι αρμόδιοι για την αποκατάσταση της φθοράς τους. Για τη συγκεκριμένη γέφυρα του Ταυρωνίτη, σπουδαίο έργο της κρητικής πολιτείας το 1901, που έδωσε πνοή στο δυτικό και νότιο τμήμα του Νομού συνδέοντας, κυρίως, τις επαρχίες Σελίνου και Κισάμου σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε σιδερένια, εξαιτίας του μεγάλου πλάτους που είχε ο ποταμός από τον μηχανικό Μιχάλη Σαββάκη.

 Τα σίδερα που χρειάστηκαν μεταφέρθηκαν από τη Γερμανία. Το πάτωμά της είναι ξύλινο με γερά μαδέρια και έχει πλάτος 3,5 μέτρα. Χαρακτηριστικό μάλιστα στοιχείο για την εποχή εκείνη -που η κυκλοφορία ως επί το πλείστον γινόταν από κάρα που έσερναν ζώα- είχε και πεζοδρόμια στα πλάγια, πλάτους 60 εκατοστών. 

Η γέφυρα του Ταυρωνίτη χαρακτηρίστηκε αργότερα ως νεότερο ιστορικό Μνημείο για τη σημασία της στη Μάχη της Κρήτης, αφού βρίσκεται δίπλα από το τότε αεροδρόμιο του Μάλεμε. Την περίοδο της κατοχής ένα μέρος της γέφυρας κατέρρευσε από τους βομβαρδισμούς για ν’ αναστηλωθεί πρόχειρα λίγο μετά την κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε.

 

 Η κατοχή πέρασε και η γέφυρα συνέχισε να εξυπηρετεί τις ανάγκες των επαρχιών για πολλά χρόνια μέχρι που κτίστηκε η σημερινή γέφυρα. 

Η παλιά έμεινε λησμονημένη με αποτέλεσμα η φθορά του χρόνου να της έχει προκαλέσει σημαντικές φθορές, γεγονός που ευαισθητοποίησε την τότε δημοτική Αρχή Βουκολιών, για να προβεί σε μελέτη και αποκατάσταση του ιστορικού μνημείου με την αρχική μορφή. 

Στα μετέπειτα χρόνια δεν έγινε το αυτονόητο, ώστε να δοθεί στη γέφυρα τουριστική σημασία, με αποτέλεσμα να έχουν κλαπεί ορισμένα σίδερά της και τα υπόλοιπα στο μεγαλύτερο τμήμα να έχουν σκουριάσει, εικόνα αντιαισθητική για όσους την αντικρίζουν. Σε καλή κατάσταση παραμένει μπορούμε να πούμε το πάτωμά της, αλλά και αυτό θέλει τη συντήρησή του.

 

  TO ΠΟΛΥΒΟΛΕΙΟ

 
Στη δυτική πλευρά της γέφυρας βρίσκεται άλλο ένα μνημείο μ’ ένα εγκαταλελειμμένο Γερμανικό πολυβολείο που… “κοσμούν” την ταράτσα του, δύο εξουδετερωμένες νάρκες MKG-MODO αμερικανικής κατασκευής, για να θυμίζουν τα σκληρά αιματηρά χρόνια με τη Μάχη της Κρήτης και την ηρωική αντίσταση του άοπλου ηλικιωμένου πληθυσμού τον Μάιο του ’41.

 

 Λίγα μέτρα παρακάτω βρίσκεται παρατημένη στο έδαφος η μια από τις δύο τορπίλες που υπήρχαν. Στο εσωτερικό του πολυβολείου υπάρχει αρκετός χώρος που στρατωνιζόταν οι γερμανοί στρατιώτες και που σήμερα είναι γεμάτος με σκουπίδια που ρίπτονται μέσα από το αφύλαχτο άνοιγμά του στην επιφάνεια της ταράτσας.

 

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ -ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ