Επίσκεψη στο χωριό Πυργού του δήμου Ηρακλείου

 

Η Πυργού είναι χωριό και πρώην κοινότητα της επαρχίας Μαλεβιζίου, σε υψόμετρο 450 μέτρων και σε απόσταση 19,8 χιλιομέτρων από το Ηράκλειο. Σήμερα αποτελεί έδρα ομώνυμου Δημοτικού Διαμερίσματος του πρώην Δήμου Γοργολαΐνη με 352 κατοίκους το 2001 στο Δήμο Ηρακλείου. 

H θέση του είναι στην πλαγιά λοφίσκου, ένα χιλιόμετρο νοτιοδυτικά του Αγίου Μύρωνα. Στη θέση Μερτζάνη βρίσκεται σπήλαιο. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την αμπελοκαλλιέργεια (διασώζεται τοπωνύμιο Μοσχάτο, από το όνομα του είδους των καλλιεργούμενων αμπελιών) και την ελαιοκομία. 

Στη θέση Χρυσοπηγή στα νοτιοδυτικά του οικισμού βρίσκεται εξωκλήσι, όπου σύμφωνα με την παράδοση βρισκόταν η Μονή Χρυσοπηγής , της οποίας μετόχι ήταν η Μονή Γοργολαΐνη. Σώζονται ερείπια από τη Μονή. 

Το χωριό πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου. Αξιοθέατα αποτελούν αρκετά παραδοσιακά κτίσματα και οι δυο αλευρόμυλοι στη θέση Καζόλα. Στο χωριό λειτουργούν νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο.

Στην περιοχή έχουν βρεθεί ευρήματα της μινωικής εποχής. Στην θέση Καζόλα έχουν βρεθεί δύο νεολιθικοί πέλεκεις, κεραμική των μεσομινωικών χρόνων και κεφαλή πήλινου ζώου, ενώ είναι ορατά λείψανα τείχων. Στη θέση Άγιος Γεώργιος βρέθηκε κτίσμα της υστερομινωικής εποχής Ι.

Η παλαιότερη αναφορά του οικισμού είναι σε συμβόλαιο του 1271 για την προπώληση κρασιού από το χωριό Pirgu, ενώ ακόμη ένα συμβόλαιο για άλλη μια προπώληση κρασιού από τη Πυργού χρονολογείται από το 1279.

 Αναφέρεται επίσης σε έγγραφο του 1370 όπου αναφέρεται ότι οι Petrus et Franciscus de Rogerio ενοικίασαν το μισό του πεζικού φεούδου της Πυργού και πρέπει να πληρώσουν το ενοίκιο στους ερημίτες του Αγίου Αυγουστίνου στον Χάνδακα.

Το χωριό αναφέρεται στον Καστροφύλακα με το όνομα Pirgu και με 401 κατοίκους το 1583. Την περίοδο της Ενετοκρατίας στο χωριό παραγόταν κρασί της ποικιλίας μοσχάτο. Στην Πυργού βρίσκεται ο ναός του Αγίου Ιωάννη με έμβλημα Φραγκισκανών, που χρονολογείται από το 1601. και ανακαινίστηκε το 1947. Άλλος ιστορικός ναός είναι της Παναγίας, ο οποίος πυρπολήθηκε από τους Τούρκους το 1866 και ανακαινίστηκε. Υπάρχει επίσης η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του Μεσαμπελίτη στη θέση Σκεπαστά, η οποία επίσης ανακαινίστηκε το 1952. Στην αυλή του ναού αυτού σώζονται παλαιά πατητήρια, δοχεία και πήλινοι αγωγοί, μέσα από τα οποία διοχετευόταν το κρασί σε αποθήκες, στα νοτιοδυτικά του οικισμού.

Ο πρώτος «ουρανοξύστης» της Αθήνας το έτος 1917

 Ανάμεσα στις πολλές, σιωπηλές και αγνοημένες επετείους, είναι και τα 100χρονα του άλλοτε υψηλότερου κτιρίου της Αθήνας. Το βλέπουμε «κάθε μέρα», καθώς δεν θα μπορούσε να έχει κεντρικότερη θέση. 

Στη συμβολή των οδών Οθωνος και Φιλελλήνων, στην πλατεία Συντάγματος, το Μέγαρο Γιάνναρου δεν εντυπωσιάζει πλέον ιδιαίτερα ανάμεσα στα άλλα κτίρια που το έχουν έκτοτε περικυκλώσει και η εντύπωση του ύψους που είχε προκαλέσει μεγάλη αίσθηση στους Αθηναίους πριν από έναν αιώνα έχει αναπόφευκτα μειωθεί.

Σήμερα, με την Αθήνα γεμάτη τουρίστες και με την πόλη να ξαναβρίσκει το βήμα της μετά το διάλειμμα του Αυγούστου, η άλλοτε «μοντέρνα» πόλη σαρώνεται από τον ρυθμό της καθημερινότητας. 

Αρκεί όμως να υψώσει κανείς το βλέμμα και να δει τα κατάλοιπα ενός παρελθόντος που έδινε ενίοτε φωτεινές υποσχέσεις. Κάθε φορά που παρατηρώ το Μέγαρο Γιάνναρου προσπαθώ να δω τις αρετές του και κυρίως να φανταστώ την εντύπωση που έκανε στους Αθηναίους μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και μεσούντος εθνικού διχασμού.

Ηταν ένα πραγματικά μοντέρνο κτίριο, για τα μέτρα της Αθήνας εκείνης της εποχής, με ήπιο και συγκρατημένο διάκοσμο, επίπεδη στέγη, επαναλήψεις στα ανοίγματα και μεγάλο όγκο. 

Δικαίως, και μέσα στον ενθουσιασμό ή τον αποτροπιασμό τους, οι Αθηναίοι πίστευαν ότι η Αθήνα ανοιγόταν στην εποχή των ουρανοξυστών. Αυτό βεβαίως δεν έγινε ποτέ, αλλά πολλά ψηλά κτίρια πριν από τον πόλεμο σαγήνευαν ή εξόργιζαν. Πάντως, το Μέγαρο Γιάνναρου, με τον σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα, ήταν προάγγελος πολλών ψηλών κτιρίων στις επόμενες δύο δεκαετίες, του 1920 και του 1930. 

Από τη μια επήλθε ο νόμος του 1929 περί οριζοντίου ιδιοκτησίας που επιτάχυνε την ανέγερση ψηλών κτιρίων (στην Αθήνα, που είχε ως επί το πλείστον διώροφα και τριώροφα) και από την άλλη, άνοιξε ο δρόμος για τα μητροπολιτικά μεγαθήρια όπως το Μέγαρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού (τον διαγωνισμό κέρδισαν οι νεότατοι Λεωνίδας Μπόνης και Βασίλης Κασσάνδρας) και αργότερα της Τραπέζης της Ελλάδος (του Δημήτρη Τριποδάκη με συνεργάτη τον Κίμωνα Λάσκαρι).

Αλλά το Μέγαρο Γιάνναρου δεν ήταν τόσο φιλόδοξο, καθώς ήταν ένα κτίριο που ερχόταν να προσφέρει στην πόλη μοντέρνες υποδομές. Δεν ήταν φυσικά ταπεινή αυτή η αποστολή, καθώς η προοπτική της πόλης ήταν θετική, ακόμη και μετά το σοκ της υποδοχής χιλιάδων προσφύγων από τη Μικρά Ασία. 

Οταν, όμως, υψώθηκε ο σκελετός του Μεγάρου Γιάνναρου, η Αθήνα ήταν ακόμη «μαζεμένη» σε ένα μέγεθος μεσαίας πόλης και η Σμύρνη στην άλλη όχθη του Αιγαίου ήταν ακόμη εύρωστη με τον ελληνικό πληθυσμό της και με όλες τις κοινότητες ακμαίες. 

Οι φωτογραφίες με το κτίριο υπό ανέγερση είναι αποκαλυπτικές, καθώς μας δείχνουν τη σχέση με την παλιά πόλη και μας επιτρέπουν να χρονολογήσουμε πολλά τεκμήρια την περίοδο γύρω στο 1920. 

Το Μέγαρο Γιάνναρου, όταν χτιζόταν, ήταν ένα «κουτί» αλλά όταν αποπερατώθηκε απέκτησε μια κομψή πρόσοψη (τα κιγκλιδώματα είναι περίτεχνα). Ουδέποτε, όμως, υμνήθηκε ως κάτι ιδιαίτερο. Ισως αδίκως. 

Σήμερα διατηρεί αυτή τη χρωματική ομοιομορφία, απαλό κίτρινο με λευκό, αλλά συχνά το σκέφτομαι με κρεμαστούς κήπους με χρωματιστά άνθη από κάθε μπαλκόνι. Θα ήταν ένα αξιοθέατο.

Αν υπάρχει κάτι που θα μπορούσε σήμερα να υπογραμμιστεί με αφορμή αυτήν την αφανή επέτειο των 100 χρόνων του άλλοτε ψηλότερου κτιρίου είναι η διαχρονική τάση των Ελλήνων να αντιδρούν απέναντι σε κάθε τι που παρεκκλίνει της πεπατημένης. Εστω και έτσι, όμως, το Μέγαρο Γιάνναρου πολιτογραφήθηκε στην ιστορία της πρωτεύουσας και σήμερα, έναν αιώνα μετά, αξιώνει μία ευχή.

https://www.kathimerini.gr/

https://archaeologia.eie.gr/

Το Χατζηκυριάκειο η συνοικία του Πειραιά

 Το Χατζηκυριάκειο αποτελεί συνοικία του Πειραιά, βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της πόλης καλύπτοντας όλο το βορειοδυτικό άκρο της Πειραϊκής χερσονήσου, πήρε το όνομα του εκ Σμύρνης ευεργέτη Ιωάννη Χατζηκυριακού ο οποίος μαζί με την σύζυγο του Μαριγώ ίδρυσαν το 1889 το ομώνυμο μεγάλο ορφανοτροφείο.

Θέση

Βορειοδυτικά: Σαρωνικός κόλπος Βόρεια: Ακτή Ξαβερίου Βορειοανατολικά: Ακτή Ξαβερίου

Δυτικά: Σαρωνικός κόλπος Χατζηκυριάκειο Ανατολικά: Υδραίικα

Νοτιοδυτικά: Πειραϊκή Νότια: Καλλίπολη Νοτιοανατολικά: Καλλίπολη

Συνορεύει στα βόρεια με την Ακτή Ξαβερίου στον Σαρωνικό κόλπο, στα δυτικά επίσης βρέχεται με τον Σαρωνικό κόλπο, στα ανατολικά με τα Υδραίικα με όριο την Οδό Θουκυδίδου και στα νότια με την Καλλίπολη με όριο την Οδό Γ.Θεοτόκη, περικλείεται από τις οδούς Θουκυδίδου και Γ.Θεοτόκη.

Στο Χατζηκυριάκειο επίσης υπάρχει η πανεπιστημιακή Σχολή Ναυτικών Δοκίμων από το 1885 καθώς και η Ανωτάτη Σχολή Αξιωματικών Λιμενικού Σώματος, η Σχολή Λιμενοφυλάκων, η Ναυτική Διοίκηση Αιγαίου, η Υπηρεσία Φάρων, το άλλοτε «Βασιλικό Περίπτερο», καθώς και τα πυροβολεία απόδοσης τιμών του Πολεμικού Ναυτικού. 

Η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική σχολή στην Ελλάδα που περιλαμβάνει ολόκληρο το δυτικό άκρο της Πειραικής χερσονήσου, είναι κλειστός περιφραγμένος χώρος εκεί βρίσκεται και ο τάφος του Θεμιστοκλέους αρχαίου ιδρυτή της πόλης του Πειραιά.

Στο Χατζηκυριάκειο συγκεκριμένα στην Σχολή Ναυτικών Δοκίμων καταλήγει η Λεωφόρος Χατζηκυριακού η μεγαλύτερη λεωφόρος του Πειραιά που διασχίζει ολόκληρη την χερσόνησο σαν συνέχεια της λεωφόρου Ηρώων Πολυτεχνείου, εκεί στο ορφανοτροφείο διασταυρώνεται με την οδό Μαριγώς Χατζηκυριακού.

Ιστορία

Κατοικήθηκε από τον 19ο αιώνα οι κάτοικοι υπάγονταν στην ενορία του Αγίου Νικολάου, μετά την Μικρασιατική καταστροφή από το 1924 πολλοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή ειδικά από την Ανατολική Θράκη παράλληλα με την γειτονική συνοικία της Καλλίπολης. Οι νέοι κάτοικοι του Χατζηκυριακείου αποφάσισαν την ανέγερση νέας εκκλησίας της Ζωοδόχου Πηγής στα πρότυπα της ομώνυμης εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη. 

Οι αντιδράσεις της αστυνομίας ήταν έντονες μετά την οικοδόμηση της πρώτης παράγκας αλλά στην συνέχεια εξασφάλισαν την άδεια ανέγερσης τα έξοδα καλύφθηκαν με πανπειραικό έρανο, η οικοδόμηση της εκκλησίας έγινε ανάμεσα στο Χατζηκυριάκειο Ορφανοτροφείο Θηλέων και το λιμάνι.

Στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο το (1941) η εκκλησία υπέστη σοβαρές ζημιές λόγω έκρηξης πυρομαχικών σε πλοία των συμμάχων στο λιμάνι, από το 1954 ξεκίνησαν οι εργασίες αποκατάστασης του ναού. Στον ναό φυλάσσονται τα λείψανα του Αγίου Ελευθερίου και της Αγίας Μαρίνας, η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής είναι κτισμένη σήμερα στην Μαριγώς Χατζηκυριακού στα νότια του Χατζηκυριάκειου και βρίσκεται πολύ κοντά στην Ακτή Ξαβέρη. Έχει άμεση θέα με το αντίγραφο του λιονταριού του Πειραιά που κατασκευάστηκε επί δημαρχίας Πειραιά Στέλιου Λογοθέτη αφού το αυθεντικό όπως είναι γνωστό έχει κλαπεί στην Βενετία.

Χατζηκυριάκειο Ορφανοτροφείο

Η συνοικία οφείλει το όνομα της στον εκ Σμύρνης κτηματία και έμπορο Ιωάννη Χατζηκυριακό ο οποίος μαζί με τη σύζυγό του Μαρία (Μαριγώ) Χατζηκυριακού ίδρυσαν το 1889 το Χατζηκυριάκειον Ορφανοτροφείο Θηλέων, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα υπό την επωνυμία «Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας» επί του βορειότερου λόφου της περιοχής. Είναι το δεύτερο Ορφανοτροφείο που ιδρύθηκε στον Πειραιά μετά το Ζάννειο Ορφανοτροφείο Αρρένων. 

Τα θεμέλια εγκαινιάστηκαν το 1883 από την βασίλισσα Όλγα, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1904, στην προσπάθεια αυτή βοήθησε σημαντικά ο τότε δήμαρχος Πειραιά Τρύφων Μουτζόπουλος. Στην διαθήκη του ο Χατζηκυριακός όρισε σαν μοναδικό διαχειριστή του Ορφανοτροφείου μετά τον θάνατο του τον δήμαρχο Μουτζόπουλο, είναι ένα επιβλητικό κτίριο που βρίσκεται σε ένα μεγάλης έκτασης περιφραγμένο οικοδομικό τετράγωνο πολύ κοντά στην ακτή Ξαβερίου.

Το Χατζηκυριάκειο υπέστη σοβαρές φθορές από τον μεγάλο σεισμό το 1999 στην Πάρνηθα και κρίθηκε ακατάλληλο για να στεγάσει παιδιά, απο τότε βρίσκεται σε φάση ανακατασκευής όλες οι υπηρεσίες του μεταφέρθηκαν στον περιβάλλοντα χώρο. Στο κλειστό οικοδομικό τετράγωνο του Χατζηκυριακείου στεγάζονται και σχολεία όπως το 56ο Δημοτικό Σχολείο Πειραιώς. Στην γωνία της Χατζηκυριακού με την Κλεισόβης απέναντι από το ίδρυμα υπάρχει η Περιφερειακή βιβλιοθήκη Χατζηκυριακείου παράρτημα της κεντρικής βιβλιοθήκης στο κέντρο του Πειραιά.

Στην συνοικία του Χατζηκυριακείου εδρεύουν:

Ο Δωδεκανησιακός Αθλητικός Όμιλος «Αργοναύτης» που ιδρύθηκε το 1924 και αποτελεί ένα από τα πιο ιστορικά και παλαιότερα αθλητικά σωματεία του Πειραιά. Έχει πολυετή παρουσία στα εθνικά πρωταθλήματα, με κορυφαία την παρουσία του στο πρωτάθλημα της Β΄ Εθνικής κατηγορίας. Τελευταία παρουσία του Αργοναύτη στα εθνικά πρωταθλήματα ήταν τη σεζόν 1994-95, όποτε και αγωνίστηκε στο πρωτάθλημα της Δ΄ Εθνικής. Έκτοτε αγωνίζεται στα ερασιτεχνικά τοπικά πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Πειραιά. Την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο αγωνίζεται στο πρωτάθλημα της Β΄ Κατηγορίας Ε.Π.Σ. Πειραιά.

Η Αθλητική Ένωση Χατζηκυριακείου που ιδρύθηκε το 1953 από συγχώνευση ανεξάρτητων τοπικών σωματείων του Χατζηκυριακείου και αγωνίζεται στα τοπικά πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Πειραιά. Την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο η Α.Ε. Χατζηκυριακείου αγωνίζεται στο πρωτάθλημα της Β΄ Κατηγορίας Ε.Π.Σ. Πειραιά.

Το Αθλητικό Σωματείο Χατζηκυριακείου «ο Ποσειδών» ο οποίος ιδρύθηκε και αναγνωρίστηκε επίσημα το 2015.[1] Το 2016 πήρε την έγκριση από την Ε.Π.Σ. Πειραιά για τη συμμετοχή του στο πρωτάθλημα και ξεκίνησε από τη Γ΄ Κατηγορία Ε.Π.Σ. Πειραιά τη σεζόν 2016-17.Την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο αγωνίζεται στο πρωτάθλημα της Β΄ Κατηγορίας Ε.Π.Σ. Πειραιά..

ΠΗΓΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

To γραφικό μέρος της Κρήτης τη δεκαετία του '70 μέσα από 36 φωτογραφίες του Μάρκου Ανδρουλακάκη

 

Το παραλιακό χωριό Λουτρό βρίσκεται σε μια απόσταση 71 περίπου χλμ νοτίως των Χανίων στην επαρχία Σφακιών στο άκρο του ακρωτηρίου μουρι. 

Πιστεύεται ότι ήταν το πλευρό της αρχαίας πόλης Φοίνικας και επίσης ήταν το λιμάνι της αρχαίας Ανωπολης, αργότερα έγινε το χειμερινό λιμάνι της πόλης των Σφακιών, εξ αιτίας του γεγονότος ότι ο περιβάλλων κόλπος και το μικρό νησί στην είσοδο του δημιουργούν ένα φυσικό λιμάνι όπου τα πλοία μπορούν να είναι ασφαλή ακόμα και σε πολύ κακό καιρό.

Το χωριό ονομάστηκε έτσι από τα λουτρά που βρέθηκαν εκεί, το νερό των οποίων ερχόταν από την Aνώπολη. Ανάμεσα στα παλιά κτίρια που μπορεί κανείς να δει εδώ, μπορεί να δει επίσης το κυβερνείο που χρησιμοποιήθηκε το 1821(κατά την επανάσταση).

Από το Λουτρό μπορείτε να επισκεφθείτε τα ερείπια της αρχαίας Aράδενας με την βυζαντινή εκκλησία του αρχάγγελου Μιχαήλ, και την Aνωπολη.

Στο Λουτρό δεν υπάρχουν μεγάλα ξενοδοχεία με πισίνες, ούτε γεμάτοι κίνηση δρόμοι , πολυσύχναστα εστιατόρια η παράλιες, αλλά ούτε και αυτοκίνητα.. !!!

Ένα μικρό γραφικό ψαρoχωρι, στη νοτιοδυτική Κρήτη, που δεν έχει ακόμα "χαλάσει" από το μαζικό τουρισμό. ανακαλύψτε τις όμορφες παράλιες "γλυκά νερά ",τίμιος σταυρός, περβολάκι, μάρμαρα.

Υπάρχουν δυο τρόποι να πάει κανείς εκεί, με καΐκι η με τα ποδιά, ελάτε και απολαύστε τον ήλιο, τα πεντακάθαρα νερά και την ηρεμία.

 ΠΗΓΗ www.lifo.gr