Καπνικαρέα ή Εκκλησία της Παναγίας Καπνικαρέας ονομάζεται μία μικρή, βυζαντινή εκκλησία που χρονολογείται από τον 11ο αιώνα και η οποία βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, στην οδό Ερμού, τον εμπορικότερο δρόμο του ιστορικού κέντρου της πόλης.
Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου και ανήκει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, έτσι ονομάζεται «Ιερός Πανεπιστημιακός Ναός».
Ο αρχιτεκτονικός της ρυθμός είναι σύνθετος τετρακιόνιος σταυροειδής εγγεγραμμένος. Αναφέρεται ότι έχει κτιστεί στη θέση παλαιότερης εκκλησίας, την οποία είχε ανεγείρει η Αιλία Ευδοκία, η Αθηναία σύζυγος του Αυτοκράτορα Θεοδόσιου Β΄ του Μικρού.
Η αρχική εκκλησία είχε χτιστεί με τη σειρά της (όπως συνηθιζόταν) επάνω στα θεμέλια αρχαίου ελληνικού ναού, αφιερωμένου σε γυναικεία θεότητα, πιθανότατα την Αθηνά ή τη Δήμητρα.
Στον ναό βρίσκονται ενσωματωμένα παλαιότερα οικοδομικά στοιχεία (spolia), όπως κίονες, εντοιχισμένα γλυπτά και επιγραφές. Τα εν λόγω οικοδομικά στοιχεία ήταν μέρη του προγενέστερου ναού της Αθηνάς (ή της Δήμητρας)[4] που βρισκόταν στο σημείο, ο οποίος καταστράφηκε και από τα κομμάτια του χτίστηκε η Καπνικαρέα.
Στη βόρεια πλευρά του ναού έχει προστεθεί παρεκκλήσιο με τρούλο, στη μνήμη της Αγίας Βαρβάρας.
Το όνομα της εκκλησίας και ιστορικά στοιχεία
Το όνομα της εκκλησίας θεωρείται ότι προέρχεται από τον Καπνικαρέα, Καπνικάριο ή Καπνικάρη, εισπράκτορα "καπνικού φόρου" στα χρόνια του Βυζαντίου: ο φόρος καταβαλλόταν ανάλογα με τις καμινάδες, που διέθετε κάθε σπίτι. Άλλη άποψη θεωρεί ότι είναι παραφθορά της λέξης Καμουχαρέα, που προέρχεται από το πολύτιμο ύφασμα καμουχάς, το οποίο πιθανότατα έφτιαχναν σε εργαστήρια στην περιοχή.
Υπάρχει και η άποψη του Διονύσιου Σουρμελή, ο οποίος υποστηρίζει ότι το όνομα προέρχεται από τις λέξεις καπνός + κάρα, αναφορικά με την καπνισμένη εικόνα της Παναγίας, που προκλήθηκε από την πυρπόληση του ναού από τους Τούρκους το 1689.
Κατά την Τουρκοκρατία ονομαζόταν εκκλησία της Βασιλοπούλας και του Πρέντζα. Το 1834 υπήρξε σχέδιο κατεδάφισης του ναού, το οποίο δεν εκτελέσθηκε με παρέμβαση του Λουδοβίκου Α΄ της Βαυαρίας, του πατέρα του Όθωνα.
Αγιογραφίες
Ο Φώτης Κόντογλου (γνωστός Έλληνας ζωγράφος του 20ου αιώνα) έχει αγιογραφήσει την εικόνα της Πλατυτέρας στο Ιερό του Ναού. Δεν σώζονται οι αρχικές αγιογραφίες του Ναού.
ΠΗΓΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Το Πρόγραμμα Προβολών Του ΣΙΝΕ ΜΙΝΩΑ
Ξεχώρισε ο Δήμος Ηρακλείου στην 41η Διεθνή Έκθεση Τουρισμού PHILOXENIA 2026
Ελληνικός τουρισμός: Το στοίχημα της επόμενης ημέρας πέρα από τα ρεκόρ - Μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ
Η κρητική φιλοξενία πίσω από την υψηλή ικανοποίηση των επισκεπτών - Η «σχολή» του Ρεθύμνου
Γεύσεις, πολιτισμός και κρητική φιλοξενία στα «Κρητικά Μαγειρέματα 2026» στον Δήμο Αγίου Νικολάου
ETIA: Causal AI for Data-Driven Insights and Optimal Decision Making
ΕΑΠ: Έναρξη περιόδου εγγραφών για το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2026-2027
Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο στις Παγκόσμιες Κατατάξεις του Times Higher Education 2027
(ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) Νέα, καινοτόμα επιμορφωτικά του προγράμματα.
Καρκίνος ήπατος: Έγκαιρη διάγνωση και νέες θεραπείες αλλάζουν τα δεδομένα
Κάθε στάδιο της ζωής μίας γυναίκας έχει σημασία για την υγεία της καρδιάς της
Διατήρηση μαστού: Πότε είναι καλύτερη επιλογή από τη μαστεκτομή;
Εμμηνόπαυση: Νέες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων
Βουβωνοκήλη στους άνδρες: Επηρεάζει τη σεξουαλική δραστηριότητα;






Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Υψικάμινος η οικονομική, πολιτική και φιλοσοφική μελέτη του Αντώνη Χαριστού "Γιατί οι εργάτες δεν είναι το επαναστατικό υποκείμενο"
Επανακυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ραδάμανθυς το εμβληματικό έργο του Γιώργη Πικρού «Το χρονικό της Μακρονήσου»
Ανδρομάχη Μπούνα-Βάιλα Σεξουαλική σωματεμπορία και έμφυλες ταυτότητες Από τη θεωρία στη σύγχρονη κοινωνική έρευνα
Αυξήθηκαν οι δανεισμοί βιβλίων στις δημόσιες, δημοτικές και παιδικές βιβλιοθήκες το 2025
Κρέπες με πικάντικο κιμά, σπανάκι και τυρί κρέμα
Πολυφαινόλες ελαιολάδου και ύπνος: Τι δείχνουν έρευνες
Το ταξί και ο οδηγός αποτελούν κλασικό μοτίβο του ελληνικού κινηματογράφου,
Τα αυτοκίνητα που οδηγούσαν οι ηθοποιοί του Ελληνικού Κινηματογράφου
9 σκηνές με βιβλία στον παλιό καλό ελληνικό κινηματογράφο



Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου