Το Μελιδόνι Ρεθύμνης (επίσημο: το Μελιδόνιον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του Δήμου Μυλοποτάμου στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Είναι κτισμένο κοντά στο όρος Κουλούκωνας σε υψόμετρο 100 μέτρων.

Είναι χωριό μεγάλης ιστορικής σημασίας καθώς υπάρχουν αναφορές του ονόματός του σε έγγραφα από το 1379. Την περίοδο της Ενετοκρατίας μάλιστα, θεωρούνταν ένα από τα πιο μεγάλα χωριά του Μυλοποτάμου.

Γενικά και ιστορικά στοιχεία

Η ονομασία του φέρεται να προέρχεται από το βυζαντινό επώνυμο Μελιδόνης ή από την μεγάλη τοπική παραγωγή μελιού. 

Στον οικισμό γεννήθηκε ο οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης στην Κρήτη, Αντώνης Μελιδόνης.

Στις 16 Οκτωβρίου 1897 πραγματοποιήθηκε συνέλευση η οποία αποτελούσε συνέχεια αυτών που είχαν γίνει στους Αρμένους και τις Αρχάνες και με το ψήφισμα που εκδόθηκε προς τους ναυάρχους των Μεγάλων Δυνάμεων έγινε αποδεκτή η αυτονομία της Κρήτης.

Σύμφωνα με άλλη παράδοση το όνομα του χωριού προέρχεται από μια ενετική καταγραφή πληθυσμού κατά την οποία βρέθηκαν χίλιες γυναίκες στο χωριό, δηλαδή milledonne (Milledonne).

 Σε απόσταση 28 χλμ. περίπου από την πόλη του Ρεθύμνου και μόλις 2 χλμ. από το χωριό Μελιδόνι, στο νότιο τμήμα του όρους Κουλούκωνα, υπάρχει ένα πραγματικό θαύμα της φύσης, για το οποίο λίγοι γνωρίζουν.

Ο λόγος για το σπήλαιο Μελιδονίου, γνωστό και ως Γεροντόσπηλιος, το οποίο παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον τόσο για τα σημαντικά αρχαιολογικά εύρηματα και τον εντυπωσιακό σπηλαιοδιάκοσμό του, όσο και για την σύνδεσή του με την τραγική ιστορία της σφαγής των Κρητών το 1823 από τους Οθωμανούς.

Τον Οκτώβριο του 1823, λοιπόν, περίπου 340 γυναικόπαιδα και 30 άντρες οχυρώθηκαν σε αυτό, προκειμένου να σωθούν από τον Οθωμανικό στρατό. Όταν ο Χουσεΐν Μπέης πληροφορήθηκε για την κρυψώνα τους, ζήτησε από τους κρητικούς να παραδοθούν.

 Εκείνοι αρνήθηκαν και τον Ιανουάριο του 1824 οι Οθωμανοί έβαλαν φωτιά στην είσοδο του σπηλαίου και έτσι όλα τα γυναικόπαιδα και οι πολεμιστές βρήκαν τραγικό θάνατο από ασφυξία.

Προς τιμήν τους στην κεντρική αίθουσα του σπηλαίου υπάρχει ένα οστεοφυλάκιο, με τα κόκαλα των ηρώων, το οποίο θα θυμίζει για πάντα την δραματική ιστορία που διαδραματίστηε σε αυτό.

Το σπήλαιο, που συναντάται σε υψόμετρο 220 μέτρων, έχει μια χαμηλή καμάρα στην είσοδό του, που μόλις την περάσει ο επισκέπτης εισέρχεται σε έναν φαντασμαγορικό κόσμο με εντυπωσιακούς και τεραστίων διαστάσεων σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Η πρώτη αίθουσα που συναντάται ονομάζεται «Αίθουσα Ηρώων» -μία από τις μεγαλύτερες αίθουσες σε σπήλαια της Κρήτης- και φιλοξενεί στο χώρο της το οστεοφυλάκιο, ενώ ακολουθούν πιο μέσα το «Σταυροδρόμι», απ’ όπου ξεκινούν δύο διάδρομοι.

Εκείνος στα δεξιά οδηγεί στην τεράστια αίθουσα «Πάσλεϋ». Προς το εσωτερικό του σπηλαίου διακρίνονται ογκώδεις βράχοι που οδηγούν στην αίθουσα «Των Βράχων» και στη συνέχεια στο «Θάλαμο της Καταβόθρας», ενώ στο τέλος του διαδρόμου συναντάται το «Υπερώον». 

Ο διάδρομος αριστερά του «Σταυροδρομίου» οδηγεί στο «Θάλαμο των Παραπετασμάτων» με εντυπωσιακό και μαγευτικό σπηλαιοδιάκοσμο.

Το σπήλαιο, ωστόσο, σύμφωνα με την μυθολογία αποτέλεσε και τον τόπο κατοικίας του γίγαντα Τάλω, το προϊστορικό χάλκινο ρομπότ δώρο του Δία στο Μίνωα, για να προστατεύσει την Κρήτη.

Τον Ιανουάριο του 1824 έχασαν τη ζωή τους περίπου 400 άτομα (στην πλειοψηφία τους άμαχοι) από ασφυξία εξαιτίας αναθυμιάσεων που προκάλεσαν Αιγύπτιοι στρατιώτες που πολιορκούσαν επί μήνες το σπήλαιο.

Ένα άλλο αξιοθέατο στο Μελιδόνι, αποτελεί η μονή Αγίου Γεωργίου, που φαίνεται ότι λειτουργούσε από τον 18o αιώνα, αλλά δεν γνωρίζουμε τίποτα για το  παρελθόν της, μόνο τ’ ότι ήταν φέουδο των Καλλέργηδων, αφού φέρει επάνω της τ’ ανάγλυφο οικόσημο της γνωστής οικογένειας.

Στις 17 Αυγούστου 1944, πραγματοποιήθηκε επιτυχής διάσκεψη στο χωριό μεταξύ των αντιστασιακών οργανώσεων ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ΕΟΚ που δραστηριοποιούνταν στο νησί.

Διοικητικά στοιχεία

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.

 Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης και το πρόγραμμα Κλεισθένης Ι μαζί με τους οικισμούς Βλυχάδα, Εξάντης και Μπαλί να αποτελούν την κοινότητα Μελιδονίου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Γεροποτάμου του δήμου Μυλοποτάμου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει 573 κατοίκους

 Εάν ψάχνεις την περιπέτεια στις διακοπές σου, βαρέθηκες τις κλασσικές επισκέψεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους και θέλεις να ζήσεις κάτι διαφορετικό, ο δρόμος σε οδηγεί απευθείας στο Reptisland. 

Το Reptisland δεν πρέπει να λείπει από τη λίστα με τα κορυφαία μέρη, τα οποία επιβάλλεται να επισκεφτείς στην Κρήτη, όπως άλλωστε επιβεβαιώνει και ο οδηγός του TripAdvisor με θετικές κριτικές επισκεπτών από όλο τον κόσμο. 

Στο Reptisland θα ζήσεις την εμπειρία του να δεις και κυρίως να αγγίξεις πολλά από τα πιο σπάνια ερπετά στον κόσμο, μεταξύ αυτών και μεγάλων «κυβικών» πύθωνες, ενώ θα νιώσεις ότι βρίσκεσαι στο πιο εξωτικό μέρος της γης.

Το Reptisland βρίσκεται στο Μελιδόνι του νομού Ρεθύμνου στην Κρήτη και λειτουργεί από το 2016. Θα το προσεγγίσεις σχετικά εύκολα, ακολουθώντας την Εθνική Οδό Ηρακλείου – Ρεθύμνου με κατεύθυνση προς Σιριπιδιανά ή την Χανίων – Ρεθύμνου με κατεύθυνση προς το Πάνορμο. Εκεί οι πινακίδες θα σε ακολουθήσουν στο Νησί των Ερπετών της Κρήτης πολύ εύκολα, ενώ στον ίδιο δρόμο θα βρεις και το Σπήλαιο Μελιδονίου για όσους ψάχνουν περισσότερη γνώση και ξενάγηση.

Το ερώτημα είναι τι δεν θα δεις; Το Reptisland ανανεώνεται συχνά με νέα σπάνια είδη ερπετών από όλο τον κόσμο. Εκεί θα έχεις την ευκαιρία να σε ξεναγήσουν οι ιδιοκτήτες του ιδιαίτερα πρωτότυπου «πάρκου», Στέλιος και Σπύρος Παπακωνσταντής και να σε εισάγουν ομαλά -για εσένα που ακόμα έχεις ενδοιασμούς- στο μαγικό κόσμο των ερπετών. 

Θα σου διηγηθούν την ιστορία του κάθε ζώου, από πού προέρχεται, πώς μπορεί και συντηρείται, ενώ θα απαντήσουν σε ότι απορία έχεις. Το καλύτερο;! Δε θα μάθεις απλά για την ιστορία αυτών των ερπετών, αλλά θα έχεις την ευκαιρία να τα αγγίξεις. Και αν φοβάσαι, σίγουρα θα σε κάνουν να ξεπεράσεις κάθε φόβο!

Μεταξύ αυτών θα μπορέσεις να πάρεις για λίγο πάνω σου χαριτωμένα μικρά φιδάκια (όπως καλαμποκόφιδα), να ανέβεις επίπεδο σταδιακά με ένα μικρό βασιλικό πύθωνα και στο τέλος να τολμήσεις να ακουμπήσεις ή ακόμα να ανεβάσεις πάνω σου το μεγάλο πύθωνα Βιρμανίας.

Εάν πάλι δεν μπορείς να ξεπεράσεις τη φοβία σου για τα φίδια, εκεί κοντά βρίσκονται ορισμένα συμπαθητικά ερπετά μικρότερων διαστάσεων για να τα γνωρίσεις από κοντά. 

Σπάνια είδη σαυρών, χρωματιστοί βάτραχοι, χαμαιλέοντες και ιγκουάνα περιμένουν για να συστηθείτε. Εμείς ξεχωρίσαμε το γενειοφόρο δράκο και το leopard gecko με τα εντυπωσιακά χρώματα.

Κατά την περιήγησή σου στο πάρκο των ερπετών θα μπορέσεις να δεις σε βιτρίνες ιδιαίτερες σαύρες, τη χελώνα Alligator Snapping με το δάγκωμα, το οποίο είναι από τα ισχυρότερα στον κόσμο, σκορπιούς, καθώς και δεκάδες άλλα φίδια, με τον δικτυωτό πύθωνα των 8 μέτρων να μαγνητίζει τα βλέμματα!

Πριν οργανώσεις την επίσκεψή σου στο Reptisland, καλό είναι να γνωρίζεις ότι τα φίδια είναι σφιγκτήρες, δηλαδή σφίγγουν και σκοτώνουν το θήραμα τους στη φύση χωρίς δηλητήριο, άρα δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος στο να τα επεξεργαστείς άφοβα από κοντινή απόσταση.

Μην το καθυστερείς, το Νησί των Ερπετών της Κρήτης σε περιμένει όλο το χρόνο και μαζί του ο Δικτυωτός Πύθωνας (Reticulated Python), ένας Κροκόδειλος Cayman, Βασιλικοί Πύθωνες (Ball Pythons), Πύθωνες Βιρμανίας (Burmuse Python), Πύθωνες γενικά (Carpet Python mcdowelli, Carpet Pythons harrisoni, Blood Python), Βόες Constridor, Albino και Melanistic, Χελώνες Sulcata, Γενειοφόροι Δράκοι (Bearded Dragons), ένα Amazon Tree Boa, Βαράνοι (Varanus Panoptes και Acanthurus), Leopard Geckos, Ιγκουάνα, Χαμαιλέοντες, Ταραντούλες, Γατόψαρα από τον Αμαζόνιο, Σκορπιοί και ότι άλλο μπορείς να φανταστείς!

Το Reptisland έχει κερδίσει φανατικούς επισκέπτες και αποτελεί ιδανικό μέρος για όλη η οικογένεια, με τους μικρούς μας φίλους να ξετρελαίνονται για την επαφή τους με ζώα, τα οποία δε θα έβλεπαν ποτέ από κοντά. Να σημειωθεί ότι μεμονωμένες παρέες, καθώς και οργανωμένα σχολικά γκρουπ επισκέπτονται καθημερινά το Μελιδόνι για ένα σύντομο εξωτικό ταξίδι στον κόσμο των ερπετών.

Τοποθεσία: Μελιδόνι, Ρέθυμνο

Ωράριο λειτουργίας: Καθημερινά: 09.00 – 18.00 / Χειμερινούς μήνες: 09.00 – 15.00

Facebook @Reptisland

Instagram @Reptisland

TripAdvisor @Reptisland

ΠΗΓΗ