Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, με μια απόφασή της (αριθμός 6/2026) που προκάλεσε αίσθηση, έκρινε παράνομο τον τρόπο εκτοκισμού των δανείων όσων έχουν υπαχθεί στο Ν. 3869/2010 («Νόμος Κατσέλη»), δηλαδή στο νομικό καθεστώς των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. 

Τούτο σήμαινε ότι εφεξής οι δανειολήπτες θα έπρεπε να πληρώνουν χαμηλότερη δόση και ταυτόχρονα είχαν ενεργή αξίωση για όσα κατέβαλλαν αχρεωστήτως όλα αυτά τα χρόνια. Το ποσό της απαίτησής τους θα συμψηφίζονταν με το υπόλοιπο του δανείου τους.

Την ίδια στιγμή, βάσει της ίδιας απόφασης, όσοι είχαν στο παρελθόν εξοφλήσει τα δάνειά τους με «φουσκωμένα» επιτόκια και όσοι είχαν απωλέσει τη ρύθμισή τους λόγω εσφαλμένου εκτοκισμού είχαν οι μεν πρώτοι απλή αξίωση επιστροφής  όσων αχρεωστήτως κατέβαλαν, οι δε δεύτεροι την ίδια αξίωση και επιπρόσθετα δυνατότητα τυχόν επιπρόσθετης αποζημίωσης ανάλογα με τη βλάβη που υπέστησαν από την παράνομη συμπεριφορά των χρηματοδοτικών ιδρυμάτων.

Όλα τα ανωτέρω ήρθε μερικώς να τα ανατρέψει και σε μικρό βαθμό να τα επικυρώσει  μια κυβερνητική νομοθετική πρωτοβουλία – που ήδη είναι νόμος του κράτους – που κατατέθηκε, κατά τη συνήθη τακτική εν είδη τροπολογίας σε άσχετο νόμο, αργά το βράδυ και είδε το φως της δημοσιότητας τις μεταμεσονύκτιες ώρες.

Για την ανωτέρω παρέμβαση πολλά γράφηκαν και ακούστηκαν. Ας αναζητήσουμε που βρίσκεται ο μύθος και που η αλήθεια.

Μύθος πρώτος:  «Η κυβέρνηση ανακουφίζει τους δανειολήπτες». Το είδαμε σε όλα τα πρωτοσέλιδα (και είναι πολλά) του κυβερνητικού τύπου. Η τροπολογία, όμως, αποδέχεται την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που έκρινε παράνομο τον τρόπο εκτοκισμού των δανείων του «Νόμου Κατσέλη». Δεν παρέχει κάτι καινούργιο τους δανειολήπτες. Θεσμοθετεί το αυτονόητο.

Αλήθεια πρώτη: η δικαστική απόφαση, στην περίμετρο των πιστωτών, καταλάμβανε τόσο τις τράπεζες όσο και το περιώνυμο δίδυμο servicers/funds που μας ταλανίζει από το 2015. Τους ίδιους καταλαμβάνει και η κυβερνητική τροπολογία. Το όφελος της κυβερνητικής πρωτοβουλίας είναι ότι οι δανειολήπτες δεν είναι υποχρεωμένοι να προσφύγουν εκ νέου στα δικαστήρια για να επιβάλλουν όσα οι πιστωτές, ίσως, αρνούνταν να αποδεχθούν. Θα αρκούσε, όμως, η θέσπιση αυστηρών ποινών για μη αποδοχή μιας απόφασης – η οποία όπως όλες οι αποφάσεις θα έπρεπε να γίνεται σεβαστή από όλους – και όχι η ψήφιση αυτοτελούς διάταξης.

Μύθος δεύτερος: η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν είχε αναδρομική ισχύ και το κενό καλύφθηκε με την κυβερνητική τροπολογία. Πρόκειται για καταφανούς ψεύδους. Η δικαστική απόφαση έδινε το δικαίωμα σε όλους να αναζητήσουν αναδρομικά όσα αχρεωστήτως κατέβαλλαν.

Αλήθεια δεύτερη: η τροπολογία θεσμοθετεί την αδικία. Με τη νέα ρύθμιση όχι μόνον δεν αποζημιώνονται όσοι εξόφλησαν το ρυθμισμένο δάνειό τους ή το πλήρωναν με παράνομο τόκο επί μακρόν και κάποια στιγμή έχασαν τη ρύθμιση, αλλά του απαγορεύεται να διεκδικήσουν στα δικαστήρια τη ζημιά που υπέστησαν!!! Ρύθμιση εξόχως αντισυνταγματική, καθώς παραβιάζει την αρχή της ισότητας.

Μύθος τρίτος: η κυβερνητική τροπολογία «τρίζει» τα δόντια (στο παρελθόν αντάλλασσε «γαλλικά») στις χρηματοδοτικές εταιρίες για την έκνομη συμπεριφορά τους. Δυστυχώς, συμβαίνει το ακριβές αντίθετο. Η κυβέρνηση τους χορηγεί οικονομικό νομικό και πολιτικό «συγχωροχάρτι». 

Αλήθεια τρίτη:  Η κυβέρνηση επιβραβεύει τράπεζες, servicers και funds για την επί  μακρόν παράνομη τακτική τους. Δυνάμει της κυβερνητικής νομοθετικής ρύθμισης αντί να επιστρέψουν στους δανειολήπτες οι τράπεζες και οι servicers/funds όσα αχρεωστήτως εισέπραξαν, τη «λυπητερή» θα πληρώσουμε όλοι οι φορολογούμενοι. Σύμφωνα με την κυβέρνηση θα πληρώσουμε 500.000.000 € !!! Την ίδια ώρα, η έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους που συνοδεύει την τροπολογία αναφέρεται σε απροσδιόριστο δημοσιονομικό κόστος!!!

Όμορφος κόσμος … «τραπεζικά» πλασμένος…

 Η αρχιτεκτονική της αποκλιμάκωσης στη Mέση Aνατολή

ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΧΩΡΑΦΑ

ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ

Η επίσημη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου του Μνημονίου Συναντίληψης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, το οποίο ολοκληρώθηκε αρχικά με ηλεκτρονική υπογραφή και στη συνέχεια επισφραγίστηκε επίσημα στη Γενεύη, σηματοδοτεί μια τεκτονική αλλαγή στην ισορροπία ισχύος και στη διπλωματική ιστορία της Μέσης Ανατολής. 

Έπειτα από πολλαπλούς γύρους επίπονων, μυστικών και φανερών διαπραγματεύσεων, οι οποίες εξελίχθηκαν σε ένα εξαιρετικά τεταμένο διεθνές περιβάλλον, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τεχεράνης κατέληξαν σε ένα κείμενο κοινής αποδοχής. Το έγγραφο αυτό δεν αποτελεί απλώς μια απλή, εφήμερη κατάπαυση του πυρός, αλλά ένα πολυεπίπεδο, δομημένο πλαίσιο προσωρινής διευθέτησης, που φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τις σχέσεις των δύο εθνών.

Η ιστορική αναδρομή των γεγονότων δείχνει ότι η βάση αυτού του μνημονίου στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό σε ένα πλαίσιο που είχε προταθεί αρχικά από την ιρανική πλευρά, το οποίο προέβλεπε σταδιακές, φασικές διαπραγματεύσεις και συγκεκριμένη ιεράρχηση των προς συζήτηση ζητημάτων. Από τη συνάντηση του Ισλαμαμπάντ στα μέσα Απριλίου, οι δύο πλευρές αντάλλασσαν συνεχώς όρους και προτάσεις μέσω του Πακιστάν, το οποίο λειτούργησε ως ο βασικός διπλωματικός μεσολαβητής και δίαυλος επικοινωνίας. Καθώς η στρατιωτική και οικονομική κατάσταση γινόταν πιο ξεκάθαρη, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη συνειδητοποίησαν πλήρως τις επιλογές, τα πλεονεκτήματα και τα μέσα πίεσης που διέθετε η καθεμία. Αυτή η αμοιβαία επίγνωση, σε συνδυασμό με την έντονη και κοινή επιθυμία να σταματήσει ένας καταστροφικός πόλεμος φθοράς, ώθησε τους δύο ορκισμένους εχθρούς σε μια ιστορική κίνηση προσέγγισης και συμβιβασμού.

Τα στοιχεία που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας με την πλήρη αποκάλυψη του κειμένου παρουσιάζουν εντυπωσιακή ομοιότητα με τις πληροφορίες που είχαν διαρρεύσει στα τέλη Μαΐου, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη συγκεκριμένων,

περίπλοκων ρυθμίσεων, όπως η δημιουργία ενός γιγαντιαίου διεθνούς μεταπολεμικού ταμείου ανοικοδόμησης. Η πορεία προς την τελική υπογραφή δεν ήταν σε καμία περίπτωση ανέφελη, καθώς τις τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν σοβαρές, απρόσμενες εξελίξεις που απείλησαν να τινάξουν τις συνομιλίες στον αέρα. 

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι συνεχείς προσπάθειες στρατιωτικής και διπλωματικής δολιοφθοράς από την πλευρά του Ισραήλ, η σφοδρή πολιτική κριτική και οι εσωτερικές αντιδράσεις στο πολιτικό σκηνικό των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και η έντονη ιδεολογική και πολιτική αντιπολίτευση στο εσωτερικό του ίδιου του Ιράν. Παρά τα τεράστια αυτά εμπόδια, οι ηγεσίες των δύο χωρών επέδειξαν την απαραίτητη πολιτική βούληση να ξεπεράσουν τις εγχώριες και εξωτερικές πιέσεις, προκειμένου να κλειδώσουν τη συμφωνία.

Η διαχείριση της πληροφόρησης κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αποτέλεσε ένα ξεχωριστό, αυτόνομο κεφάλαιο γεωπολιτικής στρατηγικής. Το Ιράν επέλεξε μια εξαιρετικά προληπτική και επιθετική επικοινωνιακή τακτική, διοχετεύοντας εσκεμμένα λεπτομέρειες του μνημονίου τόσο μέσω των επίσημων κρατικών του μέσων ενημέρωσης, όσο και μέσω ανώτατων αξιωματούχων που παραχωρούσαν δηλώσεις σε μεγάλα δυτικά ειδησεογραφικά δίκτυα.

 Αυτή η συμπεριφορά εντασσόταν σε έναν ευρύτερο πληροφοριακό πόλεμο, καθώς η Τεχεράνη πίστευε ακράδαντα ότι οι τελικοί όροι της συμφωνίας ήταν σε γενικές γραμμές εξαιρετικά ευνοϊκοί για τα δικά της συμφέροντα. Η προληπτική δημοσιοποίηση των στοιχείων επέτρεψε στο Ιράν να βολιδοσκοπήσει τις άμεσες αντιδράσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δύσης και του Ισραήλ, διατηρώντας την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν σε μια καθαρά αμυντική θέση στον επικοινωνιακό τομέα, επιλέγοντας συστηματικά να αποφεύγουν την αναφορά σε συγκεκριμένες τεχνικές ή οικονομικές λεπτομέρειες και υιοθετώντας μια σκόπιμα ασαφή και γενικόλογη προσέγγιση στις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Ωστόσο, η ροή των γεγονότων έδειξε ότι το Ιράν εμφανιζόταν λιγότερο βιαστικό από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την υπογραφή του μνημονίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ καθοδηγούνταν από την έντονη επιθυμία να μην κλιμακώσει περαιτέρω τη στρατιωτική σύγκρουση,

ελπίζοντας σε μια όσο το δυνατόν ταχύτερη απεμπλοκή των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν, επιδεικνύοντας επιμονή και αντοχή, επεδίωκε να κερδίσει ακόμη πιο ευνοϊκούς όρους στις διαπραγματεύσεις, προσπαθώντας ταυτόχρονα να διχάσει και να προκαλέσει τριγμούς στη στρατηγική συμμαχία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, ένας στόχος που διαμόρφωσε αξιοσημείωτα πρακτικά αποτελέσματα. Συνολικά, η Τεχεράνη κατάφερε να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων τόσο στον καθορισμό του γενικού πλαισίου και των όρων του μνημονίου, όσο και στον ρυθμό και τον έλεγχο της διαδικασίας υπογραφής, καταγράφοντας μια σημαντική στρατηγική και τακτική επιτυχία, την ώρα που η στρατηγική του Τραμπ επικεντρωνόταν στο να σταματήσει πρώτα η φωτιά του πολέμου και στη συνέχεια να εξελιχθούν οι συνομιλίες με αργούς ρυθμούς, εφαρμόζοντας μια κλασική τακτική καθυστέρησης.

ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΑΝΤΙΛΗΨΗΣ

Η επίσημη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου, επιβεβαιώνει το περιεχόμενο της συναίνεσης και το γενικό πλαίσιο που είχε συμφωνηθεί ανάμεσα στα συμβαλλόμενα μέρη, αποκαλύπτοντας τις ακριβείς δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι δύο πλευρές. Το πρώτο και θεμελιώδες σημείο της συμφωνίας προβλέπει την άμεση παύση όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των εδαφών του Ιράν και του Λιβάνου, βάζοντας ένα τέλος στην τρέχουσα εμπόλεμη κατάσταση και στις εχθροπραξίες, που απειλούσαν με γενικευμένη ανάφλεξη τη Μέση Ανατολή. Αυτή η κατάπαυση του πυρός ορίζεται ρητά για ένα αρχικό χρονικό διάστημα εξήντα ημερών, το οποίο θα λειτουργήσει ως ένα κρίσιμο διπλωματικό παράθυρο για τη διεξαγωγή εντατικών διαπραγματεύσεων με σκοπό την επίτευξη μιας μόνιμης και βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας, με το κείμενο να προβλέπει ξεκάθαρα, ότι αυτή η περίοδος των εξήντα ημερών μπορεί να παραταθεί εάν υπάρξει αμοιβαία συμφωνία.

Στον γεωοικονομικό τομέα, το μνημόνιο ορίζει ότι τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργούν αμέσως για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, με το Ιράν να δεσμεύεται να συνεργαστεί πλήρως για την ομαλή αποκατάσταση της εμπορικής κίνησης των

φορτηγών πλοίων και των δεξαμενόπλοιων. Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέλαβαν την υποχρέωση να άρουν αμέσως τον ναυτικό αποκλεισμό που είχαν επιβάλει στα ιρανικά παράλια, επιτρέποντας την ελεύθερη διακίνηση αγαθών. Το πακέτο των οικονομικών μέτρων περιλαμβάνει μια σημαντική και άμεση χαλάρωση των κυρώσεων, με επίκεντρο την παροχή εξαιρέσεων για τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου στη διεθνή αγορά και την αποδέσμευση ενός μέρους των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν σε ξένες τράπεζες, ενώ παράλληλα ανοίγει η συζήτηση για το διεθνές σχέδιο υποστήριξης της ανοικοδόμησης του Ιράν εντός του καθορισμένου παραθύρου των εξήντα ημερών.

Το πυρηνικό ζήτημα, το οποίο αποτελεί τον πυρήνα της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης, αντιμετωπίζεται στο μνημόνιο μέσω μιας ρητής δέσμευσης του Ιράν ότι δεν πρόκειται να κατασκευάσει ούτε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, σε καμία περίπτωση. Επιπλέον, η Τεχεράνη συμφώνησε σε επίπεδο αρχών, να προχωρήσει στην αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει στις εγκαταστάσεις της. Ωστόσο, το επίσημο κείμενο ξεκαθαρίζει ότι όλες οι κρίσιμες τεχνικές λεπτομέρειες, τα χρονοδιαγράμματα και οι μηχανισμοί ελέγχου αυτής της διαδικασίας δεν έχουν οριστικοποιηθεί, αλλά έχουν παραπεμφθεί προς συζήτηση και επίλυση κατά τη διάρκεια των εξήντα ημερών της διαπραγματευτικής περιόδου, καθιστώντας το σημείο αυτό ένα από τα πιο ευαίσθητα και αμφιλεγόμενα κομμάτια της συμφωνίας.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ

Η δημοσιοποίηση του κειμένου έφερε στο προσκήνιο τις βαθιές, ριζικές διαφορές στην ερμηνεία και στη στάση των δύο χωρών, οι οποίες αποτυπώνονται έντονα στις δημόσιες ενημερώσεις και στις πολιτικές τοποθετήσεις των αξιωματούχων τους, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προτεραιότητες που θέτει η κάθε πλευρά. Στο πυρηνικό ζήτημα, η πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών δίνει τεράστια έμφαση στη δήλωση, ότι το Ιράν υποσχέθηκε να μην κατέχει ποτέ πυρηνικά όπλα και να καταστρέψει ή να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο από το έδαφος του. Η Ουάσιγκτον επιμένει σθεναρά ότι οποιαδήποτε μελλοντική, μόνιμη άρση των

οικονομικών κυρώσεων, πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πλήρη υλοποίηση των ιρανικών δεσμεύσεων στο πυρηνικό πεδίο.

Από την άλλη πλευρά, το Ιράν επαναλαμβάνει με νόημα ότι είναι επίσημος συμβαλλόμενος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και ότι δεν είχε ποτέ την πρόθεση να κατασκευάσει τέτοιου είδους οπλικά συστήματα, αλλά υπογραμμίζει με έμφαση ότι διατηρεί στο ακέραιο τα κυριαρχικά του δικαιώματα στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς. Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις αποτελούν εθνική ιδιοκτησία και πρέπει να παραμείνουν εντός της ιρανικής επικράτειας. Οι διαφωνίες και οι αντιπαραθέσεις γύρω από αυτό το θέμα είναι τεράστιες, καθώς η ουσία της διαμάχης δεν αφορά την πρόθεση του Ιράν, αλλά τις συγκεκριμένες δυνατότητες του πυρηνικού του προγράμματος, τη χωρητικότητα των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και τον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς οργανισμοί θα ασκούν την εποπτεία. Το μνημόνιο κατάφερε να παραμερίσει προσωρινά αυτές τις διαφορές για να επιτύχει την κατάπαυση του πυρός, γεγονός που προκάλεσε σφοδρή εσωτερική κριτική κατά της κυβέρνησης Τραμπ, με τους επικριτές να υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέλειψαν τα μέσα στρατιωτικής και οικονομικής αποτροπής χωρίς να αποσπάσουν ουσιαστικές παραχωρήσεις από το Ιράν, προσφέροντάς του μια κρίσιμη σανίδα σωτηρίας που ισοδυναμεί με αναγνώριση στρατηγικής νίκης.

Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ αποτελεί ένα ακόμη πεδίο έντονης αντιπαράθεσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν την πλήρη, απεριόριστη και άνευ όρων ελευθερία της ναυσιπλοΐας, χωρίς την επιβολή τελών ή την παρενόχληση πλοίων, ζητώντας παράλληλα από το Ιράν να προχωρήσει στην εκκαθάριση των ναρκών εντός τριάντα ημερών. Το Ιράν, αν και δέχτηκε να ανοίξει τα Στενά, τονίζει με έμφαση ότι αυτή η κίνηση γίνεται υπό τη δική του κυριαρχική δικαιοδοσία και τον συντονισμό με το Ομάν. Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι το καθεστώς διαχείρισης δεν πρόκειται να επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση και διατηρεί το δικαίωμα να επιβάλει τέλη παροχής υπηρεσιών στο μέλλον. Αυτή η διάσταση απόψεων αναγκάζει την αμερικανική πλευρά να χειρίζεται το θέμα με ασάφεια,

καθώς αδυνατεί να αλλάξει την πραγματικότητα του ιρανικού ελέγχου στην περιοχή, προκαλώντας αντιδράσεις και στο εσωτερικό του Ιράν λόγω των ανησυχιών για τις οικονομικές επιπτώσεις από την πτώση των τιμών του πετρελαίου.

Η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το ζήτημα των κυρώσεων είναι εξίσου σφοδρή. Το Ιράν απαίτησε και πέτυχε την άμεση αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων ύψους είκοσι τεσσάρων έως είκοσι οκτώ δισεκατομμυρίων δολαρίων και την αναστολή των κυρώσεων στο πετρέλαιο, ως προϋπόθεση για την υπογραφή του μνημονίου. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η χαλάρωση των οικονομικών μέτρων αποτελεί ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα, καθώς ο ίδιος είχε οικοδομήσει την πολιτική του καριέρα καταγγέλλοντας την προηγούμενη συμφωνία του Ομπάμα ως απαράδεκτη, επειδή έδινε μετρητά στο Ιράν. Στην προσπάθειά του να αμυνθεί πολιτικά, ο Τραμπ ισχυρίζεται δημόσια ότι το νέο μνημόνιο δεν προσφέρει άμεσα μετρητά στην Τεχεράνη και ότι η άρση των κυρώσεων είναι σταδιακή και εξαρτάται από τη συμπεριφορά του Ιράν. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρουν έμμεση οικονομική αποζημίωση, συντονίζοντας την αποδέσμευση κεφαλαίων μέσω τρίτων χωρών όπως το Κατάρ και επιτρέποντας τη δημιουργία ενός διεθνούς ταμείου ανοικοδόμησης που θα χρηματοδοτηθεί από τα κράτη του Κόλπου. Αυτή η επιλογή έχει προκαλέσει τα πυρά τόσο της αμερικανικής Δεξιάς, που θεωρεί ότι δίνεται ζωτικός χώρος στο Ιράν, όσο και της Αριστεράς, που κατηγορεί τον Τραμπ ότι επιστρέφει στην πολιτική του Ομπάμα με ακόμη χειρότερους όρους.

Στο μέτωπο των σχέσεων με το Ισραήλ και τον Λίβανο, το Ιράν χρησιμοποίησε τη στρατιωτική πίεση και την απαίτηση για τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο ως βασικό μοχλό πίεσης προς την Ουάσιγκτον. Η Τεχεράνη κατάφερε να εξαιρέσει από την επίσημη ατζέντα των διαπραγματεύσεων τα ζητήματα που αφορούν το πυραυλικό της πρόγραμμα, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τη δράση των περιφερειακών συμμάχων της, παρουσιάζοντας αυτή την εξέλιξη ως μια μεγάλη νίκη. Η αμερικανική πλευρά, από την πλευρά της, επέλεξε να αποφεύγει τις δημόσιες αναφορές στη σύγκρουση του Λιβάνου και στις σχέσεις της με το Ισραήλ, εστιάζοντας αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα. Ο Τραμπ αναγκάστηκε να ασκήσει

έντονη προσωπική πίεση και να χρησιμοποιήσει σκληρή ρητορική προκειμένου να αναγκάσει τον Μπένγιαμιν Νετανιάχου να επιδείξει προσωρινή συγκράτηση και να αποδεχθεί το μνημόνιο των εξήντα ημερών. Παρόλα αυτά, η ηγεσία του Ισραήλ παραμένει βαθύτατα σοκαρισμένη και δυσαρεστημένη με τις αμερικανικές υποχωρήσεις, θεωρώντας τη συμφωνία ως μια στρατηγική ήττα, και είναι δεδομένο ότι θα αναζητήσει κάθε ευκαιρία για να επανέλθει σε τροχιά στρατιωτικής αναμέτρησης με το Ιράν και τις οργανώσεις που το υποστηρίζουν, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην ηγεσία της χώρας.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Η βαθύτερη γεωπολιτική ανάλυση του μνημονίου, αποκαλύπτει ότι το χρονικό διάστημα των εξήντα ημερών είναι εξαιρετικά σύντομο για την επίλυση προβλημάτων που κουβαλούν πίσω τους δεκαετίες εχθρότητας. Αν αναλογιστεί κανείς ότι η συμφωνία του 2015 απαίτησε είκοσι μήνες εντατικών συνομιλιών εστιάζοντας μόνο στο πυρηνικό κομμάτι, γίνεται σαφές ότι η τρέχουσα διαδικασία είναι απλώς μια προσπάθεια να παγώσει η σύγκρουση και να κερδηθεί χρόνος, με τις καθυστερήσεις και τις παρατάσεις να θεωρούνται απολύτως βέβαιες. Η στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται στη λογική της σταδιακής προσέγγισης, όπου η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα στενά αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η πτώση των διεθνών τιμών της ενέργειας, ανακουφίζεται η αμερικανική οικονομία από τις πληθωριστικές πιέσεις και σταθεροποιούνται οι αγορές, δημιουργώντας τις κατάλληλες για τη κυβέρνηση συνθήκες, για την εκλογική αναμέτρηση του Νοεμβρίου.

Ο Λευκός Οίκος ποντάρει στο γεγονός ότι, μόλις αποκατασταθεί η ομαλή ροή του πετρελαίου, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για το ποιος ελέγχει τα στενά θα μειωθεί κατακόρυφα, επιτρέποντας στον Τραμπ να απομακρύνει το ιρανικό ζήτημα από την επικαιρότητα. Ακόμη και αν η αμερικανική εξωτερική πολιτική υπέστη μια στρατηγική αποτυχία, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η κοινή γνώμη θα αποδεχθεί σταδιακά τη νέα πραγματικότητα, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να στρέψει την προσοχή του σε άλλα διεθνή μέτωπα. Ο Τραμπ εμφανίζεται πεπεισμένος ότι μπορεί να κρατήσει ζωντανές τις διαπραγματεύσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και μέχρι το τέλος της θητείας του, στηριζόμενος στην πεποίθηση ότι όσο οι συνομιλίες συνεχίζονται και τα Στενά είναι ανοιχτά, η παγκόσμια οικονομία δεν κινδυνεύει. Ο απώτερος στόχος του παραμένει η επίτευξη μιας πυρηνικής συμφωνίας που θα παρουσιαστεί ως καλύτερη από εκείνη του Ομπάμα, αν και γνωρίζει ότι η αυξημένη αυτοπεποίθηση του Ιράν, καθιστά αυτόν τον στόχο εξαιρετικά δύσκολο. Όσον αφορά το Ισραήλ, ο Αμερικανός πρόεδρος ποντάρει στις εσωτερικές πολιτικές διαιρέσεις της χώρας, προσπαθώντας να παρακάμψει την τρέχουσα ηγεσία και να διατηρήσει την υποστήριξη των εγχώριων συμμάχων του.

Από την πλευρά του, το Ιράν κινείται με βάση τους δικούς του ψυχρούς υπολογισμούς. Η ηγεσία της Τεχεράνης αναγνώρισε την έντονη επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο και εκμεταλλεύτηκε την οικονομική πίεση που δεχόταν η ίδια για να προσέλθει στο τραπέζι των συνομιλιών, αποφεύγοντας την κατηγορία ότι σαμποτάρει την παγκόσμια οικονομία. Το Ιράν κατάφερε να εξασφαλίσει εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους εκεχειρίας, ενισχύοντας τη θέση του καθεστώτος στο εσωτερικό, προστατεύοντας τους συμμάχους του στην περιοχή και κερδίζοντας τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ παράλληλα με την οικονομική ανακούφιση από την άρση των κυρώσεων. Η ιρανική πλευρά μπορεί πλέον να κάνει λόγο για μια μερική στρατηγική νίκη, αξιοποιώντας την περίοδο της εκεχειρίας για την ανασυγκρότηση της οικονομίας και της άμυνας της.

Ωστόσο, η δυσπιστία της Τεχεράνης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραμένει απόλυτη. Οι Ιρανοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία του 2015 είχε τη στήριξη και τις εγγυήσεις όλων των μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων, ενώ σήμερα ο μοναδικός συνομιλητής είναι μια ασταθής αμερικανική κυβέρνηση. Για τον λόγο αυτό, η νέα ηγεσία του Ιράν, εμφανώς πιο σίγουρη για τη στρατιωτική της ισχύ, δεν βασίζεται σε υποσχέσεις αλλά απαιτεί χειροπιαστές, άμεσες οικονομικές εγγυήσεις. Η μεγάλη ανησυχία της Τεχεράνης αφορά το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιλέξουν να παγώσουν τη διαδικασία, χωρίς να προχωρήσουν σε περαιτέρω άρση των κυρώσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Ιράν θα κληθεί να αποφασίσει αν θα απαντήσει με επανέναρξη του πυρηνικού του προγράμματος, ή με την επιβολή υπέρογκων τελών στη διεθνή ναυσιπλοΐα, ένα ζήτημα που προκαλεί

έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό της χώρας, όπου η πολιτική ηγεσία δέχεται πιέσεις από την κοινή γνώμη για τη διατήρηση των κεκτημένων του πολέμου.

Η πιο ανησυχητική μελλοντική προοπτική αφορά το σενάριο όπου οι διαπραγματεύσεις εγκλωβίζονται σε μια παρατεταμένη γκρίζα ζώνη, όπου δεν θα υπάρχει ούτε πλήρης ειρήνη, ούτε ανοιχτός πόλεμος. Σε αυτό το περιβάλλον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να διατηρήσουν το αυστηρό πλαίσιο των κυρώσεων, ενώ η διεθνής κοινότητα, βλέποντας τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ανοιχτά, θα έχανε σταδιακά το ενδιαφέρον της για το ιρανικό ζήτημα. Αυτή η εξέλιξη θα ανάγκαζε το Ιράν να λάβει δύσκολες αποφάσεις, επιλέγοντας είτε την αποδοχή μιας στάσιμης κατάστασης, είτε τη μονομερή κλιμάκωση της πίεσης μέσω των πυρηνικών υποδομών ή των περιφερειακών συγκρούσεων. Η παγκόσμια κοινότητα παραμένει σε στάση αναμονής, γνωρίζοντας ότι το μνημόνιο κατάφερε να σταματήσει προσωρινά τις εχθροπραξίες, αλλά άφησε όλα τα μεγάλα, δομικά προβλήματα της περιοχής ανοιχτά προς επίλυση.

Στη γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής, το Μνημόνιο Συναντίληψης των 14 σημείων-ένα κλασσικό δείγμα συναλλακτικής διπλωματίας- δεν έφερε την ειρήνη, αγόρασε απλώς χρόνο. Το αν αυτός ο χρόνος θα αξιοποιηθεί για την οικοδόμηση μιας σταθερότερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής, ή αν θα αποτελέσει το προοίμιο μιας ακόμη πιο βίαιης σύγκρουσης, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την ικανότητα των δύο πλευρών να γεφυρώσουν το χάσμα των ερμηνειών, μέσα στο στενό παράθυρο των επόμενων δύο μηνών.

Πηγή https://geoeurope.org/2026/06/25/i-arxitektoniki-tis-apoklimakosis-st/

 Την εβδομάδα που μας πέρασε, το δημόσιο διάλογο απασχόλησαν δύο προτάσεις. Η πρόταση ΠΑΣΟΚ για δωρεάν μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς νέων (μέχρι 24 ετών) σε Αττική και Θεσσαλονίκη και η «φωτοβολίδα» Τσίπρα για δωρεάν μετακινήσεις για όλους και παντού. Μπήκαμε σε προεκλογική περίοδο και το χούι δεν κόβεται. Κάποιοι έγιναν πρωθυπουργοί, στο παρελθόν, τάζοντας τα πάντα στους πάντες. Γιατί να μην το επιχειρήσουν ξανά; Άλλωστε, ο πολιτικός καιροσκοπισμός και η φαυλότητα ουδόλως τιμωρείται σε τούτη τη χώρα. Αντιθέτως, πολλάκις επιβραβεύεται.

Η συζήτηση για τις δωρεάν μετακινήσεις στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, καταρχάς, δεν είναι καινούργια. Πολλοί θυμούνται ότι στο παρελθόν υπήρχανε πρωινές ώρες (μέχρι τις 08.00) με δωρεάν μετακίνηση (για να διευκολυνθούν οι εργαζόμενοι), ενώ μειωμένα κόμιστρα υπάρχουν ακόμη και σήμερα για συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες. 

Η συζήτηση για τη δωρεάν ή μειωμένη μετακίνηση με τα ΜΜΕ δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο δημοσιονομικό κόστος. Αφορά πρωτίστως την κοινωνική συνοχή και την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στην εργασία, την εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική ζωή. Για ομάδες όπως οι άνεργοι, οι φοιτητές, τα άτομα με αναπηρία, οι χαμηλοσυνταξιούχοι και οι πολύτεκνες οικογένειες, η δωρεάν ή σημαντικά μειωμένη μετακίνηση αποτελεί ουσιαστικό μέτρο κοινωνικής πολιτικής και όχι απλή παροχή.

Άλλωστε, η δυνατότητα μετακίνησης με μαζικά μέσα μεταφοράς δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση συμμετοχής στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα. Ένας άνεργος που αναζητά εργασία, ένας φοιτητής που μεταβαίνει καθημερινά στη σχολή του ή ένας ηλικιωμένος που χρειάζεται πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας δεν πρέπει να επιβαρύνονται δυσανάλογα από το κόστος των μεταφορών. Την ίδια ώρα η προώθηση της μετακίνησης μέσω ΜΜΕ συρρικνώνει το γενικότερο κόστος μετακίνησης (μειώνοντας τις χαμένες ανθρωποώρες λόγω κυκλοφοριακού) και προστατεύει το περιβάλλον (μειωμένοι ρύποι σε σύγκριση με τη μετακίνηση με ΙΧ).

Ταυτόχρονα, όμως, η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να υποκαθιστά την ανάγκη για ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και ποιοτικό σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών. Η δωρεάν μετακίνηση ορισμένων κατηγοριών πολιτών πρέπει να συνοδεύεται από επενδύσεις στην αναβάθμιση των μέσων μεταφοράς, στην αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων, στην ανανέωση του στόλου, στην προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία και στην ενίσχυση της ασφάλειας και της καθαριότητας.

Η κοινωνική ευαισθησία και η αναβάθμιση των υποδομών δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Αντίθετα, αποτελούν τις δύο όψεις της ίδιας πολιτικής. Ένα κράτος που θέλει να στηρίζει τους πιο αδύναμους οφείλει να διασφαλίζει όχι μόνο ότι μπορούν να χρησιμοποιούν τα ΜΜΕ χωρίς οικονομικά εμπόδια, αλλά και ότι οι υπηρεσίες που λαμβάνουν είναι αντάξιες των αναγκών και των προσδοκιών τους.

Η πραγματική πρόκληση, επομένως, δεν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα στη δωρεάν μετακίνηση και στην αναβάθμιση των συγκοινωνιών. Είναι να πετύχουμε και τα δύο: ένα δίκαιο σύστημα μεταφορών που δεν αποκλείει κανέναν και ταυτόχρονα ένα αποτελεσματικό δίκτυο που εξυπηρετεί όλους τους πολίτες με ποιότητα, αξιοπιστία και σεβασμό στον χρόνο και την καθημερινότητά τους. Με τις σημερινές οικονομικές συνθήκες μια τέτοια προοπτική ούτε μπορεί ούτε οφείλει να έχει καθολικό χαρακτήρα. Αντιθέτως, η κοινωνική δικαιοσύνη απαιτεί η δωρεάν μετακίνηση να αφορά μόνον στοχευμένα κοινά (νέους, ανέργους, φοιτητές, ανάπηρους, πολύτεκνους, συνταξιούχους, μονογονεϊκές οικογένειες κλπ) και όχι όλους. Άλλωστε, το κόστος στη δεύτερη περίπτωση φαίνεται να ξεπερνάει το 0,1% του ΑΕΠ. Και ένας σοβαρός προοδευτικός πολιτικός οφείλει να γνωρίζει να προτεραιοποιεί ανάγκες. Ένα τόσο μεγάλο ποσό θα ήταν εξόχως ωφελιμότερο να δαπανηθεί για την καταπολέμηση του δημογραφικού προβλήματος ή για την υποστήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας. 

Η ακατάπαυστη υποσχεσιολογία είναι πλέον πασέ. Πόσες κωλοτούμπες πρέπει να επισυμβούν για να γίνει τούτο αντιληπτό;

 Η νέα μεταπολίτευση απαιτεί κοινωνική και παραγωγική ανάταξη

 Tου Χάρη Τσιοκα* 

“..Η ανασύνθεση της προοδευτικής πλειοψηφίας ως προϋπόθεση για μια Ελλάδα της παραγωγής, της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής συμμετοχής…”

Οι ραγδαίες τεχνολογικές και επιστημονικές κατακτήσεις σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές  αλλαγές διαμορφώνουν το περιβάλλον μιας νέας «μεταπολίτευσης» που θέτει επι τάπητος το δίλημμα αν η πολιτική θα παραδοθεί απόλυτα στις δυνάμεις του ακραίου νεοφιλελευθερισμου ή θα ξανάσυνδεθεί με τις κοινωνικές και παραγωγικές ανάγκες.

Έχει λοιπόν πολύ μεγάλη σημασία για το ποια  κοινωνικοπολιτική πλειοψηφία  θα διαμορφωθεί και ποιες πολιτικές θα εφαρμόσει μεταξύ των άλλων για :

- το κράτος , τον ρόλο του και την προσβασιμότητα του 

-την άρση των αποκλεισμών παραγωγικών δυνάμεων από τις τεχνολογίες και τα προγράμματα 

-για την αντιμετώπιση της ερήμωσης των περιφερειών της χώρας  με αυτοδιοίκηση θεσμικά εξοπλισμένη και χρηματοδοτικά  

Ισχυρή 

-τη διαμόρφωση προγραμματικού πλαισίου κινήτρων αντιμετώπισης της γήρανσης του πληθυσμού 

• ένα παραγωγικό μοντέλο αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας στην παραγωγή , την καινοτομία την εξαγωγιμοτητα   ,την διαμόρφωση  τουριστικής πολιτικής με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των περιοχών και σε συνδιασμο με μια ολοκληρωμένη νησιωτική πολιτική! 

• τη διαμόρφωση προγραμματικού πλαισίου που θα ενισχύει τη χώρα ως διαμετακομιστικου κόμβου με συνδιασμενες μεταφορες κτλ 

- την εξειδίκευση ως κύρια προτεραιότητα πρόγραμματος που θα δίνει κίνητρα  στην νεολαία προκειμένου να αξιοποιεί στη χώρα την εξειδίκευση της στα αντικείμενα που επιλέγει να αναπτύξει την επαγγελματική και εργασιακή δραστηριότητα ..κτλ 

Με απλά λόγια χρειαζόμαστε μια Ελλάδα γέφυρα ειρήνης φιλίας και ανάπτυξης στην περιοχή και την Ευρώπη με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική ικανή να φέρνει πλεονεκτήματα στη χώρα και τους πολίτες … 

   Η Ανασύνθεση λοιπόν της προοδευτικής πλειοψηφίας είναι το ζητούμενο και όχι μικροκομματικές περιχαρακώσεις ή εξουσιοδοτισμοι 

  Αυτό αναζητά η αναποφάσιστη κοινωνική πλειοψηφία για να συμμετέχει στις εκλογές . Να γίνει διακριτός και αξιόπιστος ο εναλλακτικός δρόμος διακυβέρνησης!  Άρα  ανοιχτό τον ορίζοντα των κοινωνικοπολιτικών συμμαχιών. 

 Με Δεσμευσεις συγκεκριμένες: 

 Ότι  προοδευτικοί χώροι θα ανταγωνίζονται μεν μεταξύ τους αλλά με προτάσεις μονομετωπου αγώνα κρατώντας με βάση τη λαϊκή εντολή ανοιχτους τους διαυλους συνεργασιών την επόμενη μέρα!  

 Οτι δεσμεύονται ότι  η  εκλογικης δύναμης που διεκδικούν θα γίνει καταλύτης στη διαμόρφωση διακυβέρνησης προοδευτικης πλειοψηφιας ! 

Ότι  δεν θα συνεργήσουν σε κυβερνήσεις ειδικού σκοπού για να συνεχιστούν οι άδικες πολιτικές της ΝΔ . Πολύ περισσότερο ότι δεν θα προτάξουν ανταγωνισμούς περιχαράκωσης εκχωρώντας στη ΝΔ το εκβιαστικό επιχείρημα των επαναληπτικών εκλογών περί πολιτικής σταθερότητας .

  Η Ευρώπη έχει δείξει τον δρόμο και η νέα εποχή απαιτεί πλειοψηφίες με προγραμματική ενότητα .

Και αυτό με τη σειρά του προϋποθέτει ότι ο προοδευτικός , σοσιαλιστικός ,αριστερός και οικολογικός χώρος θα υπερβούν επανασυγκολλήσεις και περιφερόμενες μεταγραφολογιες και θα ενισχύσουν διεργασίες  αντιστοίχησης  με την νέα κοινωνική συμμαχία  που έχει λόγους να ενεργοποιείται για πολιτικές  αλλαγής  του άδικου κοινωνικού και παραγωγικού μοντέλου που εφαρμόζει η ΝΔ . 

Κριτήριο  ενίσχυσης  των προοδευτικών δυνάμεων πρέπει να γίνει η συμβολή τους προκειμένου η  πολιτική να γίνει εργαλείο λύσεων κοινωνικών  και παραγωγικών  ανάγκων !

   Η νέα εποχή χαρακτηρίζεται από σύγχρονα προβλήματα και αποκλεισμούς: 

Η επισφαλης εργασία- “precariato”-διογκώνεται και διογκώνεται η περιθωριοποίηση των πολιτών από την αγορά ! Ο πρωτογενής τομέας εγκαταλείπεται Οι κανόνες λειτουργίας της οικονομίας αντί να εκσυγχρονιστούν έχουν παραδοθεί στα  αχαλίνωτα ολιγαρχικά κερδοσκοπικα κέντρα   ! 

Τα κοινά αγαθά εμπορευματικοποιουνται 

2 Η ανάγκη εξέλιξης των πολιτικών οργανισμών απάντηση στη χειραγώγηση της πολιτικής 

Η προοδευτική απάντηση πρέπει να απελευθερώσει την πολιτική από την ακραία νεοφιλελεύθερη χειραγώγηση . Και αυτό με τη σειρά του απαιτεί την μετεξέλιξη του παραδοσιακού πυραμιδικού κομματικού μοντέλου .

  Τα κόμματα στην εποχή μας δείχνουν αποκομμένα ,

  Κυριαρχεί ο άνευ όρων  εξουσιοδοτισμος ακόμη και στον προοδευτικό χώρο και αυτό απογοητεύει …

   Οι τεχνολογίες πρέπει να ενισχύσουν τον πολίτη να συνδιαμορφώνει αποφάσεις και όχι να τον χειραγωγούν . Ανάγκη γίνεται να αξιοποιηθούν μοντέλα που δοκιμάζονται ήδη με επιτυχία σε πολλές χώρες της Ευρώπης και του κόσμου . 

Όπως αυτό των ομόκεντρων κύκλων που παρέχει την δυνατότητα στον πολίτη να συναποφασίζει και όχι να εξουσιοδοτεί . .

 Προοδευτική απάντηση στον εξουσιοδοτισμο είναι η  πρόσβαση κοινωνικών στρωμάτων  στα κέντρα αποφάσεων για να έχουν ρόλο και λόγο στις κοινωνικοπολιτικές διεργασίες …

π βουλευτής _πολιτικό στέλεχος 

 Η διπλωματική πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ για τη μαζική διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ αποτελεί τη σημαντικότερη απόπειρα αναδιάταξης της γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής στη Μέση Ανατολή. Ο Αμερικανός πρόεδρος συνέδεσε άμεσα τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν, με την υποχρεωτική προσχώρηση κομβικών μουσουλμανικών χωρών στο σύμφωνο εξομάλυνσης σχέσεων με το Ισραήλ. 

Η στρατηγική αυτή επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο περιφερειακό μέτωπο ασφαλείας και οικονομικής συνεργασίας, θέτοντας όμως σκληρά διλήμματα σε κάποιες χώρες. Στην επίσημη ανάρτηση του, ο Τραμπ ανέφερε κατά λέξη: «Οι χώρες που συζητήθηκαν είναι η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και το Μπαχρέιν».

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε χαρακτηριστικά πως, εφόσον η Τεχεράνη υπογράψει την τελική ειρηνευτική συμφωνία μαζί του, «θα ήταν τιμή να αποτελέσει και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μέρος αυτού του απαράμιλλου παγκόσμιου συνασπισμού», εντάσσοντας την στο όραμα του για τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Η συμπερίληψη της Τουρκίας στη λίστα Τραμπ έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Σε αντίθεση με άλλα κράτη, η Άγκυρα αναγνωρίζει επίσημα το Ισραήλ από το 1949. Συνεπώς, η πίεση των ΗΠΑ δεν αφορά τη νομική αναγνώριση, αλλά τη θεσμική και μόνιμη πρόσδεση της χώρας σε έναν αμερικανοκίνητο άξονα. Με τον τρόπο αυτό, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να στερήσει από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τη δυνατότητα να «παγώνει» τις διμερείς σχέσεις ή να επιβάλλει εμπορικούς αποκλεισμούς κάθε φορά που κλιμακώνεται το Παλαιστινιακό ζήτημα.

Η Άγκυρα αντέδρασε θέτοντας αυστηρές κόκκινες γραμμές. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε κίνηση είναι η άμεση κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, η απρόσκοπτη ανθρωπιστική βοήθεια και

ένα οριστικό χρονοδιάγραμμα για τη λύση των δύο κρατών. Η Τουρκία δεν πρόκειται να υπογράψει «λευκή επιταγή». Θα χρησιμοποιήσει το βάρος της για να αποσπάσει ανταλλάγματα από τον Τραμπ, όπως η επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35, οικονομικές ενισχύσεις και γεωπολιτικές παραχωρήσεις στη βόρεια Συρία.

Για την Ουάσιγκτον, η παράκαμψη της Συρίας και του Λιβάνου δείχνει ότι η ένταξη τους στις Συμφωνίες του Αβραάμ, θεωρείται αδύνατη προτού σταθεροποιηθεί πλήρως το νέο πολιτικό σκηνικό στη Δαμασκό και προτού αποδυναμωθεί οριστικά η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Στον αντίποδα, το Πακιστάν εκπροσωπεί την πλήρη ιδεολογική και πολιτική άρνηση στο όραμα του Τραμπ. Το Ισλαμαμπάντ απέρριψε αμέσως την πρόταση, καθώς δεν διατηρεί ιστορικά καμία διπλωματική σχέση με το Ισραήλ. Για την πακιστανική ηγεσία, η αναγνώριση του εβραϊκού κράτους αποτελεί «κόκκινο πανί» για την εσωτερική κοινή γνώμη, η οποία κυριαρχείται από έντονα θρησκευτικά και συντηρητικά στρώματα. Οποιοσδήποτε συμβιβασμός χωρίς την ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ θα ισοδυναμούσε με πολιτική αυτοκτονία για την κυβέρνηση και θα πυροδοτούσε μαζικές εσωτερικές ταραχές.

Η Αίγυπτος, η πρώτη αραβική χώρα που υπέγραψε ειρήνη με το Ισραήλ το 1979, βλέπει τη διεύρυνση των Συμφωνιών μέσα από το πρίσμα της δικής της περιφερειακής ασφάλειας και οικονομίας. Το Κάιρο επιθυμεί τη σταθερότητα, καθώς ο πόλεμος πλήττει τα έσοδα από τη Διώρυγα του Σουέζ και τον τουρισμό. Ωστόσο, η κυβέρνηση Σίσι ανησυχεί για την πίεση που δέχεται στα σύνορά της με τη Γάζα και δεν επιθυμεί μια συμφωνία που θα εκτόπιζε τους Παλαιστινίους στο Σινά. Η Αίγυπτος θα στηρίξει τη διεύρυνση, μόνο αν αυτή εγγυάται τον δικό της αναβαθμισμένο ρόλο ως μόνιμου διαμεσολαβητή και προσφέρει ισχυρή αμερικανική οικονομική βοήθεια.

Το Ισραήλ αναμένεται να υποδεχθεί την πρωτοβουλία Τραμπ ως τη μεγαλύτερη διπλωματική και στρατηγική νίκη από την ίδρυση του. Η ταυτόχρονη εξομάλυνση με

δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία θα σήμαινε το οριστικό τέλος της περιφερειακής του απομόνωσης και τη δημιουργία ενός πανίσχυρου αντι-ιρανικού μετώπου.

Ωστόσο, η ισραηλινή ηγεσία δεν πρόκειται να θεωρήσει αυτές τις υπογραφές ως «προσωρινή διευθέτηση», αλλά ως το τελικό επιδιωκόμενο καθεστώς. Παράλληλα, θα διατηρήσει υψηλή επιφυλακτικότητα. Το Ισραήλ γνωρίζει ότι οι συμφωνίες αυτές παρακάμπτουν το Παλαιστινιακό ζήτημα, πράγμα που σημαίνει ότι η εσωτερική απειλή της δημιουργίας δύο κρατών, θα παραμείνει ενεργή. Επιπλέον, λόγω της ιστορικής του εμπειρίας, το Τελ Αβίβ δεν θα μειώσει την αμυντική του ετοιμότητα, καθώς μια μελλοντική καθεστωτική αλλαγή στις αραβικές χώρες θα μπορούσε να ακυρώσει τις υπογραφές.

Για την Ελλάδα, η επιτυχία αυτού του σχεδίου μπορεί να αποδειχτεί κρίσιμη. Η Αθήνα ευνοείται από τη σταθερότητα, καθώς αυτή θα ξεκλείδωνε τον εμπορικό διάδρομο IMEC (Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης), καθιστώντας τα ελληνικά λιμάνια την κύρια πύλη εισόδου των προϊόντων στην ΕΕ. Το μεγάλο ρίσκο για την ελληνική διπλωματία είναι να μην επιτρέψει στην Τουρκία να χρησιμοποιήσει την υπογραφή της ως μοχλό πίεσης προς τον Τραμπ, ζητώντας ως αντάλλαγμα την αναθεώρηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο ή την περιθωριοποίηση του άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Το πως θα αντιμετωπίσει το Ισραήλ τις σχέσεις του με την Ελλάδα και τη Κύπρο, είναι ένα ανοικτό θέμα.

Πηγή: https://geoeurope.org/2026/06/15/i-epektasi-ton-symfonion-tou-abraam-ep/

Δε νομίζω να υπάρχει μεγαλύτερο πεδίο κυβερνητικής αποτυχίας από εκείνο της ακρίβειας. Όχι μόνον λόγω ποιότητας του προβλήματός. Πρωτίστως, διότι το συνομολογούν άπαντες. Κυβερνητικοί και μη. «Κάνουμε ό,τι μπορούμε» απαντάνε τα αρμόδια στελέχη, αλλά οι τιμές τραβάνε την ανηφόρα – επί 8 συναπτά έτη - ροκανίζοντας τα εισοδήματα όλων μας και ιδίως των μισθωτών και των συνταξιούχων.  Τελικά, κάνουμε ό,τι μπορούμε; Όχι, είναι η απάντηση. Τούτο διότι υστερούμε στους τρεις βασικούς συντελεστές της ακρίβειας: στρεβλό παραγωγικό μοντέλο – καρτελοποιημένες αγορές – ασθενής καταναλωτική κουλτούρα.

Πρώτα πρώτα, πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η ακρίβεια δεν είναι ένα προσωρινό φαινόμενο ούτε αντιμετωπίζεται μόνο με επιδοματικές παρεμβάσεις. Όταν μια οικονομία παράγει λιγότερα από όσα καταναλώνει, εισάγει περισσότερα από όσα εξάγει και στηρίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση και στις υπηρεσίες, η αύξηση των τιμών γίνεται μόνιμη απειλή για το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Συνεπώς είναι μύθος ότι η ακρίβεια είναι κυρίως εισαγόμενη. Η διάρκεια και η ένταση του φαινομένου (ακόμη και σε καιρούς ειρηνικούς) καταδεικνύει ότι το πρόβλημα έχει βαθύτερες ρίζες. Για παράδειγμα, γιατί το εμφιαλωμένο νερό στην Ελλάδα είναι το φθηνότερο Ευρώπης; Γιατί οι τιμές του παραμένουν αμετάβλητες επί μακρόν; Η απάντηση είναι εύλογη: έχουμε δεκάδες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο και πολλές φυσικές πηγές. Παράγουμε!

Η συζήτηση για την ακρίβεια είναι, στην πραγματικότητα, συζήτηση για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Μια οικονομία με ισχυρή βιομηχανία, ανταγωνιστική αγροτική παραγωγή, καινοτομία, εξωστρέφεια και επενδύσεις στην τεχνολογία μπορεί να συγκρατεί το κόστος ζωής, να δημιουργεί καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και να αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Αντίθετα, μια οικονομία που εξαρτάται από εισαγόμενα προϊόντα και χαμηλής προστιθέμενης αξίας δραστηριότητες είναι περισσότερο εκτεθειμένη στις διεθνείς κρίσεις και στις πληθωριστικές πιέσεις.

Δεύτερον, η καταναλωτική κουλτούρα μας είναι ασθενής. Προτιμούμε επώνυμα, εισαγόμενα προϊόντα, τη στιγμή που θα μπορούσαμε να αγοράζουμε και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (από απορρυπαντικά μέχρι γαλακτομικά προϊόντα). Το πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα προϊόντα που βρίσκουμε σε ένα super market προέρχονται από δύο – τρεις πολυεθνικούς ομίλους που ελέγχουν τις τιμές στη χώρα μας. Όσο συνεχίζουμε να τους προτιμούμε τόσο οι τιμές θα αυξάνονται.

Τρίτον, η απουσία άμεσων, επιστημονικών ελέγχων για ανάδειξη των εναρμονισμένων πρακτικών που ενδημούν στην Ελληνική αγορά σε πάμπολλους τομείς. Όσο δεν διασφαλίζουμε σοβαρό ανταγωνιστικό πλαίσιο τόσο οι τιμές θα αυξάνονται.

Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα που θα στηρίζεται στη γνώση, στην καινοτομία, στη μεταποίηση, στον πρωτογενή τομέα, στην πράσινη μετάβαση και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Χρειάζεται πολιτικές που θα ενισχύουν τον ανταγωνισμό, θα μειώνουν τα εμπόδια στην επιχειρηματικότητα και θα κατευθύνουν τους διαθέσιμους πόρους σε παραγωγικές επενδύσεις και όχι μόνον στην κατανάλωση.

Η πραγματική απάντηση στην ακρίβεια δεν είναι να «κυνηγάμε» διαρκώς τις αυξήσεις των τιμών με έκτακτα μέτρα. Είναι να δημιουργήσουμε περισσότερη αξία, περισσότερη παραγωγή και περισσότερες ευκαιρίες. Γιατί η χώρα που παράγει περισσότερο μπορεί να προσφέρει καλύτερους μισθούς, χαμηλότερο κόστος ζωής και μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια στους πολίτες της. Η μάχη κατά της ακρίβειας κερδίζεται τελικά στο πεδίο της παραγωγής. Όχι στην ιδεολογικοποίηση ενός δήθεν «πολέμου» που αρχίζει και τελειώνει στα τηλεοπτικά παράθυρα…

 Προϋποθέσεις για να να διαμορφωθεί  Πλειοψηφία Αλλαγής

Του Χάρη Τσιοκα

Η κινητικότητα στον χώρο της προοδευτικής αντιπολίτευσης παραμένει αντιφατική. Τα κόμματα αναλώνονται στην περιχαράκωση παρά στην κοινωνικοπολιτική αλληλοτροφοδότηση

Οι συζητήσεις για σύγκλιση δεν ξεκίνησαν τώρα. Χάνονται όμως ..Και αυτό έχει συγκεκριμένη αιτία: την αδυναμία των κομματικών ηγεσιών να υπερβούν τον εαυτό τους.

Η συζήτηση για συνεργασίες δεν συνοδεύεται από κοινωνικοπολιτικές διεργασίες διαμόρφωσης προοδευτικής πλειοψηφίας  ούτε από συμβολή σε προγραμματικές συγκλήσεις

Τα σύνθετα προβλήματα της εποχής αναζητούν πλειοψηφίες ισχυρές για να εφαρμόσουν ένα άλλο μοντέλο διακυβέρνησης . 

 Και αυτό γίνεται κριτήριο και επιλογής ψήφου των πολιτών  

 Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια παρατεταμένη φάση απομόχλευσης χρέους- αυτό που ο Irving Fisher όρισε ως “debt deflation”: όταν η πτώση τιμών αυξάνει το πραγματικό βάρος του χρέους, πιέζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία, κάτι που ρίχνει περαιτέρω τις τιμές.

 Δεν είναι βέβαιο ότι θα δούμε καθαρό αποπληθωρισμό παντού. Όμως ο συνδυασμός υψηλού χρέους, δημογραφικής γήρανσης και κόστους κεφαλαίου, διαμορφώνει μια δεκαετία χαμηλής ανάπτυξης για μεγάλο μέρος της Δύσης.

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΗΜΕΡΑ

Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε το 120% του ΑΕΠ το 2025, ενώ της Ευρωζώνης κινείται στο 88%. Η Ιαπωνία είναι στο 250% εδώ και χρόνια, αλλά με εσωτερικούς κατόχους του χρέους. Η Κίνα έχει επίσημο δημόσιο χρέος ∼80% ΑΕΠ, όμως με το σκιώδες τραπεζικό σύστημα το συνολικό χρέος αγγίζει το 300%. Αντίθετα, η Ρωσία διατηρεί δημόσιο χρέος κάτω από 20% ΑΕΠ, με μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα και ενεργειακό πλεόνασμα. Αυτή η ασυμμετρία δεν εγγυάται νικητές, αλλά ορίζει διαφορετικές αφετηρίες.

Τα τελευταία 20 χρόνια, οι δυτικές οικονομίες στήριξαν την κατανάλωση σε τρεις πυλώνες: 1) Φθηνό χρήμα από διογκωμένους ισολογισμούς κεντρικών τραπεζών, 2) Εισαγωγή φθηνών αγαθών λόγω παγκοσμιοποίησης, 3) Διεύρυνση κοινωνικών υποχρεώσεων. Και οι τρεις πυλώνες αρχίζουν να τρίζουν. Ο πληθωρισμός 2022-2024 ανάγκασε τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν επιτόκια, η απο-παγκοσμιοποίηση ανεβάζει το κόστος παραγωγής, και τα συνταξιοδοτικά συστήματα πιέζονται δημογραφικά.

Το μόνο διαρθρωτικό πλεονέκτημα της Δύσης που απομένει είναι η θεσμική εμπιστοσύνη στο δολάριο και το ευρώ, μαζί με το στρατιωτικό-τεχνολογικό

οικοσύστημα. Αλλά ούτε αυτό είναι πλέον απόλυτο. Το μερίδιο του δολαρίου στα παγκόσμια αποθέματα έπεσε από 71% το 2000 σε 58% το 2024. Παράλληλα, BRICS+ χώρες δοκιμάζουν εναλλακτικά συστήματα εκκαθάρισης. Η μεταπολεμική αρχιτεκτονική του 1945 δεν καταρρέει αύριο, όμως έχει χάσει την ικανότητα να απορροφά κραδασμούς χωρίς σύγκρουση.

Σε αυτή τη μετάβαση, μετράει λιγότερο ο ρυθμός ανάπτυξης και περισσότερο η ανθεκτικότητα στην πτώση. Μια χώρα, όπως η Ρωσία, με χαμηλό χρέος, ενεργειακή αυτάρκεια και συγκεντρωτικό πολιτικό σύστημα, έχει εργαλεία να διαχειριστεί την αναταραχή. Αυτός είναι ο λόγος που η σύγκρουση στην Ουκρανία διαβάζεται από πολλούς αναλυτές και ως προληπτική αποδυνάμωση ενός πιθανού κερδισμένου του χάους.

Υπάρχει όμως και ο αντίλογος: Οι κυρώσεις επιτάχυναν τη στροφή της Ρωσίας προς την Κίνα, αύξησαν το κόστος κεφαλαίου και περιόρισαν την πρόσβαση σε τεχνολογία. Το αν μακροπρόθεσμα η Ρωσία βγαίνει ενισχυμένη ή απομονωμένη εξαρτάται από το αν θα καταφέρει τεχνολογική υποκατάσταση εισαγωγών, κάτι που ιστορικά πετυχαίνουν λίγες οικονομίες υπό κυρώσεις.

ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ: ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ;

Η μεγαλύτερη θεσμική αλλαγή της δεκαετίας πιθανότατα θα είναι η μεταφορά ελέγχου του ψηφιακού χώρου από τις εταιρείες στα κράτη. Ως το 2028-2030, οι περισσότερες μεγάλες οικονομίες φαίνεται να κινούνται προς μοντέλα ταυτοποιημένης πρόσβασης σε κρίσιμες ψηφιακές υπηρεσίες. Η επίσημη αιτιολόγηση είναι "ασφάλεια" και "πάταξη παραπληροφόρησης". Η δομική αιτία είναι πιο απλή: κανένα κράτος δεν ανέχεται κρίσιμη υποδομή εκτός ελέγχου του.

Το μοντέλο 2005-2022, όπου Meta, Google, X, Telegram και παλαιότερα η Yandex ρύθμιζαν de facto τον δημόσιο χώρο ενώ λογοδοτούσαν σε μετόχους, φτάνει στα όρια του. Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα περισσότερη ελευθερία, ή λιγότερη. Σημαίνει αλλαγή εντολέα. Η εταιρική λογοδοσία αντικαθίσταται από κρατική

ρύθμιση. Και τα δύο έχουν ρίσκα κατάχρησης. Η διαφορά είναι ότι το κράτος έχει, τυπικά, δημοκρατική νομιμοποίηση.

Υπάρχει και η αντίρροπη τάση: Η ΕΕ με το Digital Identity Wallet επιμένει στην προαιρετικότητα. Αποκεντρωμένα πρωτόκολλα όπως Nostr και Farcaster κερδίζουν χρήστες. Δεν είναι προδιαγεγραμμένο ότι "το ελεύθερο internet τελειώνει πλήρως το 2028". Πιο ρεαλιστικό είναι ότι θα έχουμε κατακερματισμό. Ένα "κρατικό internet" για τράπεζες, υγεία, πληρωμές. Και ένα "γκρίζο internet" για όλα τα άλλα.

ΤΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 2050-2070

1. ΒΙΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ

Αν η απομόχλευση χρέους οδηγήσει σε παρατεταμένη στασιμότητα, το μόνο περιουσιακό στοιχείο που θα αυξάνει σε αξία είναι ο βιολογικός χρόνος. Πρόσβαση σε θεραπείες επιμήκυνσης ζωής, νευρο-διασυνδέσεις και γενετική βελτιστοποίηση γίνονται το νέο "χρυσό στάνταρ". Ο Sean Parker είχε πει κυνικά, ότι ως δισεκατομμυριούχος θα έχει πρόσβαση στην "καλύτερη ιατρική". Το πρόβλημα: μαζική επιμήκυνση ζωής είναι οικονομικά αδύνατη με τα σημερινά δεδομένα. Άρα γίνεται αγαθό με ποσόστωση.

Σε αυτό το σενάριο, η ψηφιακή ταυτότητα δεν είναι απλώς διαβατήριο στο internet. Είναι κλειδί για βιολογικά προνόμια. Τα metaverse γίνονται "φτηνός ηδονισμός" για την πλειοψηφία: επιδοτούμενη ψυχαγωγία, UBI σε tokens, πλήρης επιτήρηση. Η πραγματική οικονομία, η βιοτεχνολογία και η άμυνα μένουν εκτός, προσβάσιμα μόνο μέσω καταγωγής ή loyalty score.

Υπάρχει όμως και ο αντίλογος. Η ιστορία δείχνει ότι ακραίες ανισότητες στην πρόσβαση σε ζωή, οδηγούν σε κατάρρευση. Καμία ελίτ δεν επέζησε όταν το 90% του πληθυσμού πίστεψε ότι πεθαίνει για να ζήσουν οι άλλοι 100 χρόνια. Γι’ αυτό το σενάριο απαιτεί είτε μαζική καταστολή, είτε μαζική εξαπάτηση. Και τα δύο είναι ασταθή.

2. ΤΕΧΝΟ-ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ ΥΠΟ ΟΡΟΥΣ

Εδώ η επιστημονική άμιλλα μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας, Ινδίας και Ε.Ε. σπάει τα μονοπώλια. Ως το 2045, βασικά πρωτόκολλα αναζωογόνησης και γνωστικής ενίσχυσης πέφτουν σε κόστος. Τα συνταξιοδοτικά συστήματα, που αλλιώς καταρρέουν, αναγκάζουν τα κράτη να χρηματοδοτήσουν «παράταση ενεργού βίου».

Το τρίπτυχο «σπούδασε-δούλεψε-συνταξιοδοτήσου» διαλύεται. Οι άνθρωποι μένουν ενεργοί ως τα 90-100. Η εκπαίδευση γίνεται δια βίου. Τα metaverse δεν είναι ρεζέρβες, αλλά εργαλεία τηλε-εργασίας και γνωστικής επέκτασης.

Αλλά περισσότερα χρόνια ζωής σημαίνει περισσότερη κατανάλωση πόρων. Αν 8 δισ. άνθρωποι ζουν 100 χρόνια με αμερικανικό lifestyle, ο πλανήτης δεν αντέχει. Άρα ο τεχνο-ανθρωπισμός προϋποθέτει, είτε απο-υλιστική κουλτούρα, είτε αποικισμό διαστήματος. Κανένα από τα δύο δεν είναι εξασφαλισμένο.

3. ΨΗΦΙΑΚΗ ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗ

Το πιο πιθανό σενάριο αν καμία δύναμη δεν επιβληθεί. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να είναι παγκόσμιος εγγυητής, η Κίνα δεν θέλει το κόστος ηγεμονίας, η Ευρώπη κατακερματίζεται, ο Παγκόσμιος Νότος απορρίπτει ξένες ατζέντες.

Ο κόσμος σπάει όχι σε γεωγραφικά μπλοκ, αλλά σε ψηφιακές δικαιοδοσίες. Ένας άνθρωπος έχει 3-4 ψηφιακά διαβατήρια: κρατικό, εταιρικό από Amazon/Tencent, υπερεθνικό Ε.Ε./SCO, και ανώνυμο για γκρίζες αγορές. Οι μεγάλες πλατφόρμες γίνονται «ψηφιακά κράτη» με δικά τους δικαστήρια.

Το κράτος δεν εξαφανίζεται. Κρατά στρατό και αστυνομία. Αλλά χάνει το μονοπώλιο της ταυτότητας. Το μεγάλο ρίσκο: ασυμβατότητα. Το ρωσικό ψηφιακό ID δεν παίζει στο ευρωπαϊκό metaverse, το ινδικό δεν παίζει σε κινεζικές βιοτεχνολογικές υπηρεσίες.

ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ PALANTIR ΩΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑ

Τον Απρίλιο του 2026, η Palantir δημοσίευσε το "Manifesto for a New Era of Deterrence". Δεν είναι τεχνικό κείμενο. Είναι πολιτική διακήρυξη: η τεχνολογική υπεροχή της Δύσης είναι η μόνη ηθική πυξίδα. Ο φιλελευθερισμός βαφτίζεται «κενός», η «σκληρή ισχύς» επιστρέφει.

Αυτό διαβάζεται ως απάντηση στην απώλεια κοστολογικού πλεονεκτήματος. Όταν δεν μπορείς να ανταγωνιστείς την Ασία στο κόστος παραγωγής, ποντάρεις στην επιβολή κανόνων. Το ανησυχητικό: το εκδίδει εταιρεία, όχι κράτος. Δείχνει ιδιωτικοποίηση της γεωπολιτικής.

Υπάρχει όμως και η εκδοχή, ότι το μανιφέστο μπορεί να είναι και διαπραγματευτικό χαρτί. Οι ελίτ συχνά μιλούν για πόλεμο για να πετύχουν καλύτερη ειρήνη. Το να πάρεις τοις μετρητοίς κάθε διακήρυξη, είναι εξίσου αφελές με το να την αγνοήσεις.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Και τα τρία σενάρια συγκλίνουν σε ένα σημείο: το κράτος επιστρέφει, αλλά δεν είναι μόνο του. Συγκυβερνά με εταιρικές πλατφόρμες και υπερεθνικούς οργανισμούς. Η ψηφιακή σκιά μας γίνεται πιο σημαντική από το φυσικό σώμα.

Για τον μέσο άνθρωπο, η επιλογή δεν είναι «ελευθερία vs έλεγχος». Είναι «ποιος έλεγχος, με τι όρους, και με ποιο αντίτιμο». Η μάχη της επόμενης 20ετίας θα δοθεί στο πώς ορίζονται αυτοί οι όροι. Και σε αυτή τη μάχη, η παθητικότητα είναι ήττα.

Η ιστορία δεν έχει τελειώσει. Απλώς άλλαξε γήπεδο.

Πηγή https://geoeurope.org/2026/05/26/i-pagkosmia-oikonomia-apo-tin-etairik/