Η Βιρανεπισκοπή ή Βιράν Επισκοπή είναι χωριό της Κοινότητας Έρφων του Δήμου Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 122 κατοίκους.
Απέχει 14 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένη σε υψόμετρο 85 μ.
Στην κορυφή λόφου περίπου 2,3 χιλιόμετρα ανατολικά του χωριού έχει ανασκαφεί εγκατάσταση των πρωτομινωικών χρόνων. Στη θέση Ρούσα, ένα μικρό λόφο 1,5 χιλιόμετρο ανατολικά του χωριού ανασκάφηκε εγκατάσταση των μινωικών χρόνων.
Στον ίδιο λόφο βρέθηκαν επίσης κατάλοιπα κτιρίου της ρωμαϊκής εποχής. Ο Κωνσταντίνος Καλοκύρης κατά τη διάρκεια ανασκαφής στα ερείπια του ναού της Αγίας Ειρήνης ανακάλυψε επιγραφή η οποία ανέφερε το ιερό της Δικτύννης Αρτέμιδος.
Θεώρησε ότι αποτελούσε οδόσημο και τοποθέτησε έτσι στο χώρο της Αγίας Ειρήνης το αρχαίο ιερό, το οποίο αναφέρεται στον Περίπλου του Σκύλακα. Μαζί βρήκε ένα άγαλμα εφήβου και κιονόκρανα ρωμαϊκής και παλαιοχριστιανικής εποχής, ίσως τμήματα παλαιοχριστιανικής βασιλικής στο χώρο.
Το όνομα του χωριού προέρχεται από τη λέξη βιράν, η οποία είναι τουρκικής προέλευσης και σημαίνει ερείπιο, και τη λέξη επισκοπή, και είναι ονομασία των οθωμανικών χρόνων
Ο Τζουζέπε Γκερόλα πρότεινε ότι στο χωριό ήταν η έδρα της βυζαντινής επισκοπής Αρίου, η οποία δημιουργήθηκε μετά την ανάκτηση της Κρήτης από τους Βυζαντινούς το 961, πιθανόν στη θέση της επισκοπής Συβρίτου, η οποία έπαψε να αναφέρεται εκείνη τη χρονική περίοδο.
Πιθανόν στη θέση εγκαταστάθηκαν οι κάτοικοι από το πόλισμα Άριο, το οποίο βρισκόταν παραθαλάσσια, κοντά στον σύγχρονο οικισμό Σταυρωμένος.
Ο καθεδρικός ναός της επισκοπής πιθανόν ήταν ο ναός της Αγίας Ειρήνης, του οποίου λείψανα σώζεται δίπλα στον νεότερο ναό των Αγίων Αναργύρων, ή ο τετράκλιτος ναός του Αγίου Δημητρίου λίγο έξω από το χωριό.Ο Λ. Πετίτ πρότεινε ότι στον οικισμό βρισκόταν επισκοπή έπαυλη.
Η παλαιότερη μνεία στο χωριό γίνεται στο έργο Κρητικά του Μιχαήλ Χουρμούζη, το 1842, όπου αναφέρεται ως Βεράν Επισκοπή. Το χωριό αναφέρεται επίσης ως Βεράν Επισκοπή στο έργο Γεωγραφία της Κρήτης, το 1890.
Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται στον δήμο Μαργαριτών και απογράφεται μαζί με τους οικισμούς Πρίνος και Καϊναρτζέ, με συνολικά 86 χριστιανούς και 54 μουσουλμάνους κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 δεν αναφέρεται. Στην απογραφή του 1920 υπαγόταν στον αγροτικό δήμο Ερφών.
Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Έρφων, αλλά από το 1928 μέχρι το 1930 είχε προσαρτήθηκε στην κοινότητα Πρίνου, πρωτού επανέλθει στην κοινότητα Έρφων. Το 1967 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας, η οποία όμως καταργήθηκε αργότερα το ίδιο έτος.
Το χωριό παρέμεινε στην κοινότητα Ερφών μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, οπότε και το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Αρκαδίου
Ο κεντρικός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο και ο κοιμητηριακός ναός στον Άγιο Γεώργιο. Άλλοι ναοί εντός του χωριού είναι ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο ναός των Αγίων Αναργύρων.
Ο ναός των Αγίων Ανάργυρων κτίστηκε στη θέση της μεγάλης τρίκλιτης βυζαντινής βασιλικής αφιερωμένης στην Αγία Ειρήνη. Αν και για την κατασκευή του ναού κατεδαφίστηκαν τα ερείπια του παλαιότερου, εξακολουθούν να σώζονται τα θεμέλια του παλαιότερου ναού.
Η βυζαντινή βασιλική χρονολογείται στον 10ο με 11ο αιώνα μ.Χ. και είχε διαστάσεις 17,3 (21 αν είχε νάρθηκα) επί 14 μέτρα. Ο ναός των αγίων Ανάργυρων καταλαμβάνει τμήμα του βόρειου κλίτους και την πρόθεση. Στο παρελθόν στη θέση αυτή βρισκόταν το νεκροταφείο του χωριού.
Περίπου 1,2 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του χωριού, δίπλα στον δρόμο προς Λουτρά και στις όχθες του ποταμού Αρκαδιώτη, βρίσκεται ο ναός του Αγίου Δημητρίου.
Ο ναός αποτελείται από τρία καμαρόσκεπα κλίτη και ένα μικρότερο θολωτό πρόκτισμα στη νότια πλευρά. Μόνο το βόρειο και το κεντρικό κλίτος έχουν αψίδα στον ανατολικό τοίχο, ενώ το ιερό του βόρειου κλίτους χωρίζεται από τα υπόλοιπα με τοίχο.
Ο τρούλος του θολωτού προκτίσματος φέρει οπές με σωλήνες, και δίπλα του βρέθηκε μικρή δεξαμενή και κατακόρυφος πήλινος σωλήνας και θεωρείται ότι κάποτε χρησίμευε ως λουτρό. Η σημερινή μορφή του κτηρίου φαίνεται να προέκυψε από συνεχείς επεκτάσεις και τροποποιήσεις, με τις παλαιότερες φάσεις να χρονολογούνται στη μεσοβυζαντινή εποχή.
Στο χωριό λειτουργεί εξαθέσιο δημοτικό σχολείο γνωστό ως δημοτικό σχολείο Αγίου Νικολάου
Το Πρόγραμμα Προβολών Του ΣΙΝΕ ΜΙΝΩΑ
Έρχεται ένα ξεχωριστό λογοτεχνικό διήμερο στη Σητεία
Ξεκινά το πρόγραμμα «Άθληση και Γυναίκα» του Δήμου Ρεθύμνης
Δωρεάν μαθήματα γλυπτικής για αρχάριους και ΑμεΑ στο πρόγραμμα «Δια… Δήμου Μάθηση» του Δήμου Ηρακλείου
17η Μινωική Διαδρομή, από τους Δήμους Μινώα Πεδιάδας, Χερσονήσου και Οροπεδίου Λασιθίου,
Δυναμική παρουσία του Δήμου Ρεθύμνης στη διεθνή έκθεση IFTM Top Resa, με έμφαση στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού και στην αυθεντική εμπειρία.
Στήριξη του 12μηνου τουρισμού από τη Γαλλία με απευθείας πτήσεις στην Κρήτη όλο το χειμώνα από την Transavia
«Πράσινο φως» για νέο ξενοδοχείο 5 αστέρων και 499 κλινών στη Γεωργιούπολη
Thomas Cook: Το Ηράκλειο στα 13 πιο οικονομικά city breaks της Ευρώπης
Τζίρος 911 δισ. ευρώ για το ευρωπαϊκό ηλεκτρονικό εμπόριο, σύμφωνα με έρευνα
Εξωδικαστικός: Σε ισχύ ο νέος μηχανισμός για την προστασία της κύριας κατοικίας
ΑΑΔΕ: Τι ισχύει για το φόρο σε δωρεές, χαρτζιλίκια και μεταφορές χρημάτων
Νέα μέτρα ενεργειακής στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Εκπτώσεις σε ακτοπλοϊκά εισιτήρια για τη μετάβαση νεοδιοριζόμενων εκπαιδευτικών στην περιοχή τοποθέτησής τους
Αποτελέσματα για την εγγραφή στους Βρεφονηπιακούς –Παιδικούς Σταθμούς – ΚΔΑΠ- ΚΔΑΠ ΜΕΑ του Δήμου Μαλεβιζίου μέσω Voucher
Πρόσκληση σε εκπαιδευτικούς που αναζητούν μόνιμη κατοικία στην πόλη απευθύνει το ΔΣ της ΕΛΜΕ Χανίων
(ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) Νέα, καινοτόμα επιμορφωτικά του προγράμματα.
Αφασία: Τι σημαίνει για τον ασθενή και πώς αντιμετωπίζεται
2,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα
Ροχαλητό και Υπνική Άπνοια: Όταν ο ύπνος γίνεται ζήτημα υγείας
Ο ρόλος του εμβρυολόγου στην εξωσωματική γονιμοποίηση
2,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα
.jpg)
.jpg)





























Σας προτείνουμε το βιβλίο του Πάνου Ν. Αβραμόπουλου. με τίτλο «ΑΘΗΝΑ, ζαφειρόπετρα ...»
Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ρήσος το εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά του Μιχάλη Μηνιώτη "Ιστορίες από την φύση"
Ανδρομάχη Μπούνα-Βάιλα Σεξουαλική σωματεμπορία και έμφυλες ταυτότητες Από τη θεωρία στη σύγχρονη κοινωνική έρευνα
Αυξήθηκαν οι δανεισμοί βιβλίων στις δημόσιες, δημοτικές και παιδικές βιβλιοθήκες το 2025
Φτιάχνουμε Χοιρινή τηγανιά κρασάτη με πιπεριές και πατάτες
Η Τσιλαδιά ή πηχτή της Κρήτης
Κρέπες με πικάντικο κιμά, σπανάκι και τυρί κρέμα
Τα κοσμικά κέντρα πυλώνες του κλασικού ελληνικού κινηματογράφου
Εμβληματικά Αστυνομικά Οχήματα και ταινίες
9 σκηνές με βιβλία στον παλιό καλό ελληνικό κινηματογράφο


