Οι Αγωγιάτες και το κρασί στην Κρήτη του 1969

 "ΟΙ ΑΓΩΓΙΑΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΤΟΥ 1696"

Οι άνθρωποι που μετέφεραν το κρασί με τα γαϊδούρια λέγονταν αγωγιάτες, που σημαίνει μανιακοί*,επειδή τον καιρό του τρύγου, έτσι όπως φόρτωναν , μετέφεραν και ξεφόρτωναν το κρασί έκαναν πραγματικά μεγάλη ταραχή, σαν να ήταν στ αλήθεια μανιακοί, με τέτοια έγνοια και βιάση μεγάλη , που /έτρωγαν σαν λύκοι, και έπιναν - ποτέ όμως από κείνο το μούστο, γιατί θα κρέπαραν, μόνο παλιό κρασί ανέρωτο, για να μην πιάσουν ψείρες, όπως έλεγαν, καθώς απεχθανόταν το  νερό στο κρασί τους.

Αφού άδειαζαν στο βαρέλι ή σε μεγάλο κάδο τα ασκιά του κρασιού , τα φούσκωναν φυσώντας μέσα με το στόμα τους ώσπου να φουσκώσουν καλά, έδεναν τον λαιμό με σπάγκο και τα άφηναν να στραγγίσουν για κανένα τέταρτο της ώρας πρωτού τα αδειάσουν. 

Τότε , αν το αφεντικό ή κάποιος εκπρόσωπος του δεν ήταν παρών, άφηναν επιδέξια το αέρα να βγει, κρατώντας το κρασί που είχε στραγγίσει κάτω, μέσα στο ασκί, και καμιά φορά το έπαιρναν μαζί τους χωρίς να τους πάρουν είδηση.

Το καλοκαίρι , οι πλούσιοι δεν έπιναν το κρασί τους ανέρωτο, το χειμώνα όμως ακόμα κι εκείνοι κρατούσαν το δοχείο του νερού μακριά από τον μπουφέ, για να μην μπορεί το κρασί ούτε να μυρίσει την υγρασία κ΄έτσι να χάσει κάποιο μικρό μέρος της δύναμής του

* Ο Παπαδόπουλος συσχετίζει τη λέξη με το Κρητικό ρήμα αγιάζω ή γοίζω (χάνω τα λογικά μου)

Πηγή: Σήμα Μενελάου Παρλαμά Ηράκλειο 2002

:Απομνημονεύματα του Κρητικού πρόσφυγα Τξουάνε ή Γιάννη Παπαδόπουλου, που γράφτηκαν στα Ιταλικά , το 1696, στην Πάδοβα της Ιταλίας.

Επιμέλεια-Φωτογραφίες : Παπουτσάκη Βασιλική