Οι γνήσιοι Αθηναίοι οι οποίοι αποκαλούνται ιστορικά «Γκάγκαροι»

 Οι γνήσιοι Αθηναίοι αποκαλούνται ιστορικά «Γκάγκαροι», με ρίζες που κρατούν από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. 

 

Τότε, η πόλη ήταν ουσιαστικά ένα μεγάλο, αγροτικό κέντρο, συγκεντρωμένο γύρω από την Πλάκα και την Ακρόπολη. Εκείνη την εποχή, οι νυχτερινές επιδρομές από ληστές και συμμορίες ήταν ένας καθημερινός εφιάλτης. Οι ντόπιοι, παλιοί Αθηναίοι, έχτιζαν τα σπίτια τους σαν μικρά, απόρθητα φρούρια, με ψηλούς μαντρότοιχους και βαριές, τεράστιες ξύλινες αυλόπορτες.

Για να ασφαλίσουν αυτές τις πόρτες τα βράδια, δεν χρησιμοποιούσαν απλές κλειδαριές, αλλά ένα τεράστιο, εσωτερικό ξύλινο μάνταλο. Αυτός ο ογκώδης ξύλινος σύρτης, που έπεφτε με δύναμη και ασφάλιζε την πύλη προστατεύοντας την οικογένεια, ονομαζόταν «γκάγκαρο».

Όταν η Αθήνα ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, άρχισε να δέχεται καραβάνια νέων κατοίκων από κάθε γωνιά της επαρχίας. Οι νεοφερμένοι έχτιζαν μικρότερα, πρόχειρα σπίτια χωρίς τέτοια βαριά μέτρα ασφαλείας.

Έτσι, οι παλιοί Αθηναίοι, στην προσπάθειά τους να διαχωρίσουν τη θέση τους και να τονίσουν την αστική τους ανωτερότητα απέναντι στους «επαρχιώτες», άρχισαν να περηφανεύονται λέγοντας: «Εμείς είμαστε από σπίτι με γκάγκαρο».

Με το πέρασμα των δεκαετιών, η φράση συμπτύχθηκε. Το ξύλινο μάνταλο ξεχάστηκε στον χρόνο, αλλά η λέξη έμεινε. Ο κάτοικος του σπιτιού με το γκάγκαρο έγινε απλώς ο «Γκάγκαρος», μετατρέποντας ένα ταπεινό εργαλείο ασφαλείας στον πιο θρυλικό τίτλο αστικής καταγωγής στην ιστορία της πόλης.

Ποιοι είναι οι «Γκάγκαροι»

Ονομασία: Η λέξη προέρχεται από το «γκάγκαρο», ένα βαρύ ξύλινο εξάρτημα ή σύρτη στην εξώπορτα των παλιών αθηναϊκών σπιτιών. 

Θεωρούνταν οι βέροι και γηγενείς κάτοικοι του κέντρου (κυρίως γύρω από την Πλάκα), με οικογένειες που ζούσαν στην πόλη για πολλές γενιές. 


Πριν η Αθήνα γίνει πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους και γνωρίσει τα τεράστια κύματα εσωτερικής μετανάστευσης, οι Γκάγκαροι αποτελούσαν έναν κλειστό, παραδοσιακό πληθυσμό με δικά τους ιδιαιτερότητες και ντοπιολαλιά.

Θες να μάθεις περισσότερα για τα παλιά αθηναϊκά έθιμα ή για το πώς άλλαξε ο πληθυσμός της πόλης μετά το 1834;

https://www.reader.gr/