09/28/26 - Κρήτη πόλεις και χωριά
ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ

Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026

Οι Λούρες του Δήμου Γορτύνης

Σεπτεμβρίου 28, 2026 0

  Οι Λούρες (επίσημο: αι Λούραι) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Γορτύνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης.


 Βρίσκεται στις βόρειες παρυφές της πεδιάδας της Μεσαράς. Απέχει από το Ηράκλειο 53,8 χιλιόμετρα.

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(14)

Οι κάτοικοι ασχολούνται με την καλλιέργεια της ελιάς και της σταφιδαμπέλου, καθώς και με την κτηνοτροφία. Στις Λούρες εκτρέφεται εκτεταμένα το αυτόχθον Μασαρίτικο άλογο 

Στο χωριό βρίσκονται οι εκκλησίες του Τιμίου Σταυρού (πολιούχος) και της Αγίας Ειρήνης.

%CE%A3%CF%84%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B9%CF%8C%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%20%CE%BF%CE%B8%CF%8C%CE%BD%CE%B7%CF%82%202026-01-01%20115203


Ο οικισμός αναφέρεται στις βενετικές απογραφές του 16ου αιώνα με το όνομα Lures και 109 κατοίκους (απογραφή του Καστροφύλακα 1583).

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(15)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(16)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(17)

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Στόλων και το 1949 στοΦΕΚ 128Α - 11/06/1949 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.


 Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, αποτελεί κοινότητα που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Κόφινα του Δήμου Γόρτυνας και σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 214 κατοίκους


%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(13)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(12)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(10)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(9)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(8)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(7)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(6)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(5)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(4)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(3)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(2)

%CE%9B%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%20(1)

Read More

Η Λαγούτα Του Δήμου Μινώα Πεδιάδας

Σεπτεμβρίου 28, 2026 0

   Η Λαγούτα είναι χωριό του δήμου Μινώα Πεδιάδας, της περιφερειακής ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 50 κατοίκους. Απέχει 48 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο και 18 χιλιόμετρα από το Αρκαλοχώρι.


 Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 250 μ. στις πλαγιές του λόφου Παπούρα, ανάμεσα στους ποταμούς Αναποδιάρη και Ινιώτη. 

%25CE%25B1%25CF%2581%25CF%2587%25CE%25B5%25CE%25AF%25CE%25BF+%25CE%25BB%25CE%25AE%25CF%2588%25CE%25B7%25CF%2582

Η οικονομία του χωριού είναι αγροτική, με κύρια προϊόντα το ελαιόλαδο, τα αμπελουργικά και τα κηπευτικά. Στο παρελθόν καλλιεργούνταν κίτρα. Το όνομα μάλλον πιθανόν προέρχεται από το μουσικό όργανο λαούτο.


Η παλαιότερη γραπτή μνεία στη Λαγούτα γίνεται σε συμβόλαιο του 1271, όπου αναφέρεται ως Lauta. Αναφέρεται επίσης σε συμβόλαιο γραμμένο στα ελληνικά το 1373 ως Λαβούτα και σε έγγραφο του 1374 του δουκικού αρχείου ως Lauta. 


Ο Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 το αναφέρει ως Laguta στην επαρχία Μπελβεντέρε ή Ρίζου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Lagura με 107 κατοίκους.

64_big

 Ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 το αναφέρει ως Laguta, ενώ στην οθωμανική απογραφή του 1671 αναφέρεται με το ίδιο όνομα και είχε 12 χαράτσια.

141908222_242944004085447_4065427034461251026_n

Στην απογραφή του 1834, η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους, είχε μουσουλμανικό πληθυσμό, με 14 οικογένειες. 


Στην απογραφή του 1881, η Λαγούτα είχε αμιγώς μουσουλμανικό πληθυσμό, με 150 κατοίκους, και υπαγόταν στον δήμο Σκινιά.

141820810_515119496128986_2654851452937968074_n


 Στην απογραφή του 1900 ανήκε στον ίδιο δήμο και είχε 18 κατοίκους. Το 1920 υπαγόταν στον αγροτικό δήμο Σκινιά. 


Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Σκινιά, στην οποία παρέμεινε μέχρι το πρόγραμμα Καποδίστριας προσαρτήθηκε στον δήμο Αρκαλοχωρίου.

G

Στην είσοδο του οικισμού βρίσκεται το άλσος Λαγούτας (από το 1968). Είναι το μεγαλύτερο άλσος του δήμου Μινώας Πεδιάδας, με έκταση περίπου 80 στρεμμάτων. 


A

Στο χώρο του άλσους, το οποίο περιλαμβάνει πεύκα υπάρχουν τραπέζια και παιδική χαρά. Στην κορυφή του άλσους βρίσκεται το κτίριο του πρώην δημοτικού σχολείου Λαγούτας, το οποίο πλέον στεγάζει τον πολιτιστικό σύλλογο. 

B

Επίσης, κοντά στο βορειοανατολικό άκρο του οικισμού λειτουργεί το μικρό λαογραφικό μουσείο Λαγούτας. Στον οικισμό βρίσκεται η εκκλησία του Τιμίου Σταυρου.

1592814905

unnamed+%25281%2529

unnamed

Το Λαογραφικό Μουσείο στεγάζεται σε κτίριο που παραχωρήθηκε στο Σύλλογο από τον τότε Δήμο Αρκαλοχωρίου. Το συγκεκριμένο κτίριο κτίστηκε κατά την μετά Νικηφόρο Φωκά εποχή. 


Η παράδοση αναφέρει ότι το νότιο χτίσμα του κτιρίου, ήταν Ναός του Εσταυρωμένου και το Βόρειο χτίσμα ήταν το «Ελληνικόν», όπου ο όρος ταυτίζεται με το όρο «Σχολείον». 


Ο επισκέπτης στο χώρο του Λαογραφικού Μουσείου, μπορεί να θαυμάσει πολύτιμα εκθέματα που αναφέρονται σε δύσκολες εποχές αλλά και στην τοπική παράδοση.

Read More

Οι Αγωγιάτες και το κρασί στην Κρήτη του 1969

Σεπτεμβρίου 28, 2026 0

 "ΟΙ ΑΓΩΓΙΑΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΤΟΥ 1696"



Οι άνθρωποι που μετέφεραν το κρασί με τα γαϊδούρια λέγονταν αγωγιάτες, που σημαίνει μανιακοί*,επειδή τον καιρό του τρύγου, έτσι όπως φόρτωναν , μετέφεραν και ξεφόρτωναν το κρασί έκαναν πραγματικά μεγάλη ταραχή, σαν να ήταν στ αλήθεια μανιακοί, με τέτοια έγνοια και βιάση μεγάλη , που /έτρωγαν σαν λύκοι, και έπιναν - ποτέ όμως από κείνο το μούστο, γιατί θα κρέπαραν, μόνο παλιό κρασί ανέρωτο, για να μην πιάσουν ψείρες, όπως έλεγαν, καθώς απεχθανόταν το  
νερό στο κρασί τους.

P8090012

Αφού άδειαζαν στο βαρέλι ή σε μεγάλο κάδο τα ασκιά του κρασιού , τα φούσκωναν φυσώντας μέσα με το στόμα τους ώσπου να φουσκώσουν καλά, έδεναν τον λαιμό με σπάγκο και τα άφηναν να στραγγίσουν για κανένα τέταρτο της ώρας πρωτού τα αδειάσουν. 

Τότε , αν το αφεντικό ή κάποιος εκπρόσωπος του δεν ήταν παρών, άφηναν επιδέξια το αέρα να βγει, κρατώντας το κρασί που είχε στραγγίσει κάτω, μέσα στο ασκί, και καμιά φορά το έπαιρναν μαζί τους χωρίς να τους πάρουν είδηση.

P8090001


Το καλοκαίρι , οι πλούσιοι δεν έπιναν το κρασί τους ανέρωτο, το χειμώνα όμως ακόμα κι εκείνοι κρατούσαν το δοχείο του νερού μακριά από τον μπουφέ, για να μην μπορεί το κρασί ούτε να μυρίσει την υγρασία κ΄έτσι να χάσει κάποιο μικρό μέρος της δύναμής του


* Ο Παπαδόπουλος συσχετίζει τη λέξη με το Κρητικό ρήμα αγιάζω ή γοίζω (χάνω τα λογικά μου)


Πηγή: Σήμα Μενελάου Παρλαμά Ηράκλειο 2002
:Απομνημονεύματα του Κρητικού πρόσφυγα Τξουάνε ή Γιάννη Παπαδόπουλου, που γράφτηκαν στα Ιταλικά , το 1696, στην Πάδοβα της Ιταλίας.


Επιμέλεια-Φωτογραφίες : Παπουτσάκη Βασιλική
Read More
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΚΡΗΤΗ
ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
ΠΡΟΣΩΠΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ