Η Ελληνίδα Κατάσκοπος Κυβέλη Σεργίου

 Η Ελληνίδα κατάσκοπος

ΚΥΒΕΛΗ ΣΕΡΓΙΟΥ

Μία γυναίκα δυναμίτης, με μπρίο, που τα μάτια της έβγαζαν φλόγες, που έδωσε την ψυχή της για την αντίσταση αλλά ποτέ δεν προέβαλε τον εαυτό της, ακόμα και όταν την κατηγόρησαν για συνεργάτιδα των Γερμανών… κάπως έτσι περιγράφουν οι άνθρωποι που είχαν την ευτυχία να γνωρίσουν την Κυβέλη Σεργίου, ή αλλιώς τη «Μεγάλη Κατάσκοπο», όπως τη βάπτισε στο νέο του βιβλίο ο Αντώνης Σανουδάκης- Σανούδος. 

Ο γνωστός συγγραφέας κατάφερε το 1991 να αποσπάσει μία συγκλονιστική συνέντευξη για τη δράση της εκείνης της περιόδου και να την προσφέρει απλόχερα, δεκαέξι χρόνια αργότερα, στο κοινό του Ηρακλείου, και όχι μόνο, σε ένα βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ταξιδευτής».

Η Κυβέλη Σεργίου, χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως η σπουδαιότερη κατάσκοπος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Αντώνης Σανουδάκης την γνώρισε πρώτη φορά πριν είκοσι χρόνια όταν κατέγραφε μαρτυρίες άλλων αντιστασιακών, από τους οποίους έμαθε ότι εκείνη ήταν η αιτία να σωθεί το λιμάνι Ηρακλείου καθώς μεσολάβησε στο Γερμανό φρούραρχο και απέτρεψε την καταστροφή 

του. 

Όπως εξηγεί ο συγγραφέας, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου που παραχώρησε την περασμένη Πέμπτη, η Κυβέλη κατείχε ένα ρόλο που έμενε στο σκοτάδι, εκείνο της κατασκόπου, καταδικασμένη, παρά τη δράση της, να μένει στην αφάνεια και τη λήθη, άγνωστη ακόμα και σε αντιστασιακούς και ιστορικούς. 

Μέχρι τη στιγμή που ο Αντώνης Σανουδάκης τη συνάντησε στη Μίλατο και του διηγήθηκε όσα προσέφερε στη χώρα της που αγάπησε με μοναδικό πάθος και αφοσίωση. 

Ο συγγραφέας κάνει λόγο για μια πανέμορφη κοπέλα από αστική τάξη, κόρη διάσημου στρατηγού όλων των πολέμων της εποχής, μεγαλωμένη με δασκάλες ξένων γλωσσών που σε ηλικία 19 ετών πείθεται από την ελληνική αντιστασιακή και αγγλική κατασκοπεία να διεισδύσει στα άδυτα της γερμανικής Κομανατούρ στο Ηράκλειο με τη θέση της γραμματέως. 

Από εκεί είχε τη δυνατότητα να λαμβάνει πληροφορίες και να τις διοχετεύει στους Έλληνες και Άγγλους συντρόφους της. Οι πληροφορίες αυτές σχετίζονταν με σημαντικά γεγονότα της κατοχής και στάθηκαν η αιτία να σωθούν μελλοθάνατοι πατριώτες από το εκτελεστικό απόσπασμα, να βομβαρδιστούν γερμανικές νηοπομπές και να ανατιναχτούν πλοία των κατακτητών. 

«Αφού έχει συλληφθεί δυο φορές φυλακίστηκε στην Γκεστάμπο και τη δεύτερη φορά προκειμένου να μην ξανασυλληφθεί βγήκε στο βουνό με το τουφέκι στο χέρι…», περιγράφει ο συγγραφέας.

Ως μαθήτρια γυμνασίου κυκλοφορούσε τη φεμινιστική εφημερίδα «Γυναίκα» και έβγαζε λόγους για τα δικαιώματα της γυναίκας, απόψεις πολύ πρωτοποριακές για την εποχή της που διατήρησε μέχρι τέλους της ζωής της. «Έχουμε μια περίπτωση σπάνια επειδή ο ρόλος της γυναίκας ήταν περιορισμένος την εποχή εκείνη αλλά ο ρόλος ο δικός της ήταν πρωτοποριακός, όχι μόνο στην αντίσταση αλλά και για τις απόψεις που είχε ως προς τα δικαιώματα της γυναίκας», σημειώνει ο κ. Σανουδάκης. 

Ο συγγραφέας αισθάνεται ιδιαίτερα ευτυχής που η συγκυρία του έλαχε να διασώσει τη φωνή και μαρτυρία της, που αποτελεί την 23η μαρτυρία αντιστασιακών που έχει στο αρχείο του. «Μου φωνάζουν μη μας αφήσεις να πεθάνουμε, για κάποιους που δεν έχω καταγράψει ακόμα είναι φορές που νιώθω τη φωνή τους», αναφέρει ο κ. Σανουδάκης και προσθέτει πως ελπίζει κάποια στιγμή να καταφέρει να κυκλοφορήσει όλες τις μαρτυρίες που έχει συγκεντρώσει.

Ο αδελφός της, Πάρης, περιγράφει πώς η Κυβέλη κατάφερε να ξεχωρίζει από πολύ μικρή ακόμα ηλικία, όταν έδειξε τα πρώτα δείγματα ότι πρόκειται για μία ανεξάρτητη και ιδιαίτερα δυναμική γυναίκα. Η σύζυγός του, Ιωάννα, αναφέρει πως η Κυβέλη υπήρξε μία πανέμορφη γυναίκα μέχρι και λίγο πριν το θάνατό της, που κατάφερνε να γοητεύει τους πάντες γύρω της.

Η δράση της Κυβέλης Σεργίου

Μία πανέμορφη κοπέλα, η Κυβέλη Σεργίου, μόλις δεκαεννέα ετών, πείθεται από την Εθνική Αντίσταση Κρήτης και εισδύει στα άδυτα της γερμανικής Komandatur στο Ηράκλειο, αναδειχθείσα, μυθιστορηματικά, ως η «Μάτα Χάρι» του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. 

Στο Μεσοπόλεμο, μαθήτρια του Γυμνασίου Θηλέων, ξεσηκώνει τις σταφιδεργάτριες, με πύρινους λόγους και τη φεμινιστική εφημερίδα της «Η Γυναίκα», για τα δικαιώματα της γυναίκας. Μυείται στην Αντίσταση και τοποθετείται ως Γραμματέας και Διερμηνέας Κατάσκοπος στα Γραφεία της Komandatur στο Ηράκλειο, το 1941 έως το καλοκαίρι του 1944. 

Από τα συρτάρια του Φρουραρχείου αφαιρεί κρυφά, τα βράδια, απόρρητα γερμανικά έγγραφα, αντιγραμμένα από την ίδια ή τους συνεργάτες της, και διοχετεύονται στο Στρατηγείο Μέσης Ανατολής και τους αντάρτες του νησιού. Συλλαμβάνεται δύο φορές, οδηγεί αυτόμολους Γερμανούς στους αντάρτες, ζώνεται στο βουνό τα φυσεκλίκια, με το τουφέκι στα ροδινό χέρι της. 

Σημαντική είναι η αποκάλυψη της για το διχασμό, τον οποίο επέφεραν οι σύμμαχοι, ιδίως οι Αγγλοι, που οδήγησαν τη χώρας μας στον Εμφύλιο, πικραμένη, γιατί είχε συνεργαστεί μαζί τους. Πικράμενη, ακόμη, γιατί κυριάρχησαν μεταπολεμικά οι πρώην συνεργάτες των κατακτητών εις βάρος των αγωνιστών.

πηγη - πατρις