Οι στέρνες συλλογής νερού στην Κρήτη

 

Στην Ελλάδα, οι στέρνες ανιχνεύονται ήδη στα υδρευ- τικά συστήματα της Μινωικής Κρήτης (Κνωσός, Φαι- στός, Ζάκρος, Μάλια, κ.ά) όπου η συλλογή του βρόχινου νερού γινόταν σε δεξαμενές και με μεγάλη προσοχή στην καθαρότητα τους και στο φιλτράρισμα του νερού πριν την αποθήκευση του. 

Οι τεχνικές της ύδρευσης, συμπερι- λαμβανομένης και της συλλογής του βρόχινου νερού, εφαρ- μόστηκαν και εξελίχθηκαν από τους αρχαίους Ρωμαί- ους που ανέπτυξαν ιδιαίτερη μηχανική γνώση για τα συ- στήματα ύδρευσης, και στη συνέχεια από τους Βυζαντι- νούς (κινστέρνες στα κάστρα). • Στέρνες ήταν χτισμένες όχι μόνο στα υπόγεια των σπι- τιών αλλά και στα χωράφια για την άρδευση των καλλι- εργειών και το πότισμα των ζώων. 

Επέλεγαν εδάφη κα- τηφορικά, δημιουργούσαν αυλάκια για να οδηγηθεί το νερό από τις ψηλότερες αναβαθμίδες στη στέρνα και από εκεί, πάλι, με την κλίση του εδάφους στο παρακάτω χωράφι για πότισμα. Χαρακτηριστικό είναι το «σαρνί- τσι» σε αγροτικές περιοχές της Κρήτης όπου συλλέγε- ται το βρόχινο νερό μέσα από ένα μικρό κανάλι. Είναι υπόγεια στέρνα με θολωτή οροφή χτισμένη με πέτρες.

Η στέρνα ήταν σοβαρό μέρος της προίκας της νύφης στη Μάνη καθώς το νερό θεωρούταν εγγύηση για την ευ- ημερία των νεόνυμφων.