Οι Άνω Και Κάτω Ασίτες Του Δήμου Ηρακλείου

 

Οι Ανω Ασίτες είναι μικρό χωριό σε υψόμετρο 490 μ. στους ανατολικούς πρόποδες του Ψηλορείτη και σε απόσταση 24 χλμ. από την πόλη του Ηρακλείου.
Σε ελάχιστη απόσταση, μόλις 1 χλμ. βρίσκεται και το "άλλο μισό" του οικισμού, οι Κάτω Ασίτες.

Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής είναι ποικιλόμορφο με  ψηλές και απότομες βουνοκορφές, οροπέδια, φαράγγια, πηγές, χείμάρρους και χαμηλές ρεματιές, λαγκάδια και λιβάδια.

Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την γεωργία (ελιές, αμπέλια) και λιγότερο με την κτηνοτροφία και τον τουρισμό.

Οι Κάτω Ασίτες βρίσκονται στους ανατολικούς πρόποδες του Ψηλορείτη, σε υψόμετρο 450 μέτρων και απέχουν 24 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο της Κρήτης. Το χωριό ανήκει διοικητικά στην επαρχία Μαλεβιζίου και στο δήμο ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ και σύμφωνα με την απογραφή του 2001 διαθέτει 1.219 κατοίκους.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιοχές Νοτικό και Πρίνος καθώς και η περιοχή "Κάστελλας" δίπλα στη μονή Γοργολαΐνη, η οποία υπήρξε έδρα της επανάστασης και είναι από τις αρχαιότερες μονές της Κρήτης. Στη μονή βρίσκεται ο τάφος του συμπολεμιστή του Καπετάν Κόρακα, Φραγκιά Μαστραχά που σκοτώθηκε ηρωικά αγωνιζόμενος σε μάχη του 1868.

Οι Κάτω Ασίτες διαθέτουν 9 εκκλησίες, με εκείνη της Αγίας Παρασκευής (Πολιούχο του χωριού) να είναι η πιο φημισμένη. Σύμφωνα με την παράδοση, την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ένας Τούρκος επιχείρησε να σκοτώσει την νύφη κατά τη διάρκεια ενός κρητικού γάμου, ωστόσο η σφαίρα από το όπλο του εξοστρακίστηκε στον τοίχο της εκκλησίας καταλήγοντας στο στομάχι του και προκαλώντας το θάνατό του. 

Η Αγία Παρασκευή βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. 

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής ,μία μονόκλιτη μικρή βασιλική ,κτισμένη το 1745,έχει αναπαλαιωθεί ,έτσι ώστε να ανακαλυφθεί η εξαιρετική λιθοδομία του και αποτελεί ένα αληθινό κόσμημα.Πάνω από τη κύρια θύρα υπάρχει εντοιχισμένο ένα πέτρινο γλυπτό που παριστάνεται η Αγία Παρασκευή να κρατά στο ένα χέρι το Σταυρό και στο ένα κλαδί φοίνικα(σημάδι νίκης και αθανασίας).Επίσης στο ναό τελείται από ευσεβείς γυναίκες η ακολουθία της Παρακλήσεως καθημερινά από το 1974 μέχρι σήμερα. 

Ένας άλλος ναός του χωριού είναι ο Δεσπότης Χριστός είναι ένας καθεδρικός ναός και είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση Του Σωτήρος και γιορτάζει στις 6 Αυγούστου.Πρόκειται για ένα κτίσμα των μέσων περίπου του 19ου αιώνα.Επίσης ο περίβολος του ναού χρησιμοποιούνταν μέχρι το 1950 ως Κοιμητήριο,γι 'αυτό περιστοιχίζονταν από πανύψηλα κυπαρίσσια,ένα από τα οποία σώζεται μέχρι σήμερα.

Στον οικισμό λειτουργεί περιφερειακό ιατρείο, όπως επίσης και Δημοτικό Σχολείο και νηπιαγωγείο. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κάτω Ασιτών "Το Γοργολαΐνι" οργανώνει πολυήμερες Πολιτιστικές Εκδηλώσεις με αποκορύφωμα την 26^η Ιουλίου(Πανηγύρι Αγίας Παρασκευής) όπου πραγματοποιείται μεγάλο κρητικό γλέντι.
Υπάρχουν τρία δέντρα που έχουν κριθεί διατηρητέα, ένας πλάτανος και ένα κυπαρίσσι στην Ιερά Μονή Γοργολαΐνι και ένας δρυς στη θέση που σκοτώθηκε ο Μαστραχάς.
Το κλίμα του χωριού ευνοεί πολύ θερμά και ξηρά καλοκαίρια, ήπιους και βροχερούς χειμώνες με περιστασιακές χιονοπτώσεις.