Επίσκεψη στο χωριό Βουρβουλίτης του δήμου Γόρτυνας.

 Οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος Αγίων Δέκα του δήμου Γόρτυνας.

Έχει υψόμετρο 420 μ. και απέχει από το Ηράκλειο 41 χλμ.
Διαδρομή: Ηράκλειο-Σίβα- Αγία Βαρβάρα- διακλάδωση δεξιά στο 40 χλμ. του δρόμου προς Αγίους Δέκα. 

 

Αρχαιότερη μνεία στον οικισμό γίνεται από σε έγγραφο του 1370 ως Vurvuliti του Δουκικού Αρχείου του Χάνδακα.
Επίσης αναφέρεται από τον Fr. Barozzi το 1577 και το 1583 από τον Καστροφύλακα.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 οι κάτοικοι ανέρχονται σε 95.
Κύρια ενασχόληση τους είναι η αμπελοκαλλιέργειες, η ελαιοκαλλιέργειες και η κτηνοτροφία.

Η ονομασία του οφείλεται στο έδαφος του όπου Βουρβουλιάς και Βουρβουλίτης στην Κρήτη λέγεται το χωράφι που αναβλύζει νερό και τον χειμώνα με αποτέλεσμα να καταστρέφει την σπορά.

Κοντά στην εκκλησία του Αγίου Αντρέα του οικισμού υπάρχει μια κρήνη σκαλισμένη στον βράχο με υπολείμματα τοιχογραφιών και επιγραφών στην δεξαμενή.
Ενώ στην μεσημβρινή θέση του οικισμού είναι ένα γοτθικό οικοδόμημα με μια κρήνη από τις αρχαιότερες με καλλιτεχνική μορφή.

Ο Ι. Ν. του Αγίου Ανδρέα είναι Εξωκλήσι της ενορίας Βουρβουλίτη, και βρίσκεται ανατολικά του οικισμού. Τα τελευταία χρόνια με πρωτοβουλία της ενορίας και συνδρομή της 13ης εφορείας βυζαντινών αρχαιοτήτων ο Ναός ανακαινίσθηκε. 

Πλησίον του Ναού υπάρχει οπή σε βράχου από όπου αναβλύζει Αγίασμα, και τοιχογραφία με την μορφή του Κυρίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αρχαιολογίας Ο Ι. Ν. του Αγίου Ανδρέα υπήρξε στο παρελθόν Μοναστηριακός Ανδρώας Μονής.

Ὅταν, γιά πρώτη φορά, πήγαμε νά λειτουργήσουμε στόν Ἱ. Ν. τοῦ Ἁγ. Ἀνδρέου Κρήτης τῆς Ἐνορίας Βουρβουλίτη, ρωτήσαμε: “Πῶς ὑπάρχει αὐτή ἡ ἐκκλησία στό ὄνομα τοῦ Ἁγ. Ἀνδρέα Κρήτης;” καί λάβαμε ἀπό γηραιούς ἀνθρώπους τήν ἑξῆς ἀπάντηση: “Mά, ἐδῶ ἐρχόταν ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας γιά νά ξεκουράζεται”.

Ἀκόμα μᾶς εἶπαν ὅτι ὁ εἰρημένος χῶρος ὑπῆρξε Ἀνδρῴα Ἱ. Μονή. Αὐτή ἡ παράδοση διασώζεται στόν Βουρβουλίτη, ἀπό στόμα σέ στόμα. 

Ὁ π. Ἰ. Χασουράκης, θυμᾶται γέροντα 100 ἐτῶν νά μαρτυρεῖ περί τῶν ἀνωτέρω, πού καί ἐκεῖνος τά μετέφερε ἀπό διηγήσεις παλαιοτέρων. Ἡ ἐν λόγῳ ἐκκλησία ἀνακαινίσθηκε περί τό 2000, ὅπου ἀποκαλύφθηκαν σπαράγματα τοιχογραφιῶν τά ὁποία χρονολογοῦνται ἀπό τήν ἀρχαιολογία, τόν 12ο αἰῶνα.

Κατά τήν ἀνακαίνιση βρέθηκαν πίσω ἀπό τό Ἱερό ὀστά τά ὁποῖα τοποθετήθηκαν στόν περίβολο τῆς Ἐκκλησίας, ὅπου δίπλα ὑπάρχει πρωτοβυζαντινό ἁγίασμα, ἐντός αὐτοῦ καί ἄνω ὑπόλειμμα τοιχογραφίας μέ γράμματα ἀπό τό μοναχικό σχῆμα καί ὄχι μέ παράσταση τοῦ Κυρίου πού εἴχαμε γράψει παλαιότερα, ἐνῶ δεξιά ὑπάρχει ἕτερη τοιχογραφία, πιό πέρα δέ εὑρίσκεται ρωμαϊκή στέρνα.

† Ὁ Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος