Επίσκεψη στο χωριό Μελιδόνι του δήμου Μυλοποτάμου

 Το Μελιδόνι Ρεθύμνης (επίσημο: το Μελιδόνιον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του Δήμου Μυλοποτάμου στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Είναι κτισμένο κοντά στο όρος Κουλούκωνας σε υψόμετρο 100 μέτρων.

Είναι χωριό μεγάλης ιστορικής σημασίας καθώς υπάρχουν αναφορές του ονόματός του σε έγγραφα από το 1379. Την περίοδο της Ενετοκρατίας μάλιστα, θεωρούνταν ένα από τα πιο μεγάλα χωριά του Μυλοποτάμου.

Γενικά και ιστορικά στοιχεία

Η ονομασία του φέρεται να προέρχεται από το βυζαντινό επώνυμο Μελιδόνης ή από την μεγάλη τοπική παραγωγή μελιού. Στον οικισμό γεννήθηκε ο οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης στην Κρήτη, Αντώνης Μελιδόνης.

Στις 16 Οκτωβρίου 1897 πραγματοποιήθηκε συνέλευση η οποία αποτελούσε συνέχεια αυτών που είχαν γίνει στους Αρμένους και τις Αρχάνες και με το ψήφισμα που εκδόθηκε προς τους ναυάρχους των Μεγάλων Δυνάμεων έγινε αποδεκτή η αυτονομία της Κρήτης.

Σύμφωνα με άλλη παράδοση το όνομα του χωριού προέρχεται από μια ενετική καταγραφή πληθυσμού κατά την οποία βρέθηκαν χίλιες γυναίκες στο χωριό, δηλαδή milledonne (Milledonne).

Κοντά στον οικισμό βρίσκεται το σπήλαιο Μελιδονίου ή Γεροντόσπηλιος, όπου τη Νεολιθική και τη Μινωική εποχή ήταν τόπος λατρείας και του χάλκινου γίγαντα της Κρήτης Τάλω .

Τον Ιανουάριο του 1824 έχασαν τη ζωή τους περίπου 400 άτομα (στην πλειοψηφία τους άμαχοι) από ασφυξία εξαιτίας αναθυμιάσεων που προκάλεσαν Αιγύπτιοι στρατιώτες που πολιορκούσαν επί μήνες το σπήλαιο.

Ένα άλλο αξιοθέατο στο Μελιδόνι, αποτελεί η μονή Αγίου Γεωργίου, που φαίνεται ότι λειτουργούσε από τον 18o αιώνα, αλλά δεν γνωρίζουμε τίποτα για το  παρελθόν της, μόνο τ’ ότι ήταν φέουδο των Καλλέργηδων, αφού φέρει επάνω της τ’ ανάγλυφο οικόσημο της γνωστής οικογένειας.

Στις 17 Αυγούστου 1944, πραγματοποιήθηκε επιτυχής διάσκεψη στο χωριό μεταξύ των αντιστασιακών οργανώσεων ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ΕΟΚ που δραστηριοποιούνταν στο νησί.

Διοικητικά στοιχεία

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.

 Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης και το πρόγραμμα Κλεισθένης Ι μαζί με τους οικισμούς Βλυχάδα, Εξάντης και Μπαλί να αποτελούν την κοινότητα Μελιδονίου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Γεροποτάμου του δήμου Μυλοποτάμου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει 573 κατοίκους