Επίσκεψη στο χωριό Γεράνι του δήμου Ρεθύμνης

 Το Γεράνι (επίσημο: το Γεράνιον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης.

Το Γεράνι βρίσκεται περίπου 7,5 χιλιόμετρα δυτικά από το Ρέθυμνο και σε μικρή απόσταση από την νέα εθνική οδό Ρεθύμνου-Χανίων, σε υψόμετρο 90 μέτρων. Το χωριό πήρε το όνομά του από το "γεράνι" (είδος αντλίας), από το οποίο οι κάτοικοι αντλούσαν το νερό από το μοναδικό πηγάδι που υπήρχε.

Βρίσκεται σε μέρος κατάφυτο από ελαιόδεντρα, παρόλο που είναι πετρώδες, βελανιδιές και χαρουπιές. Γενέτειρα του Απόστολου Γερανιώτη, που μαζί με το Σταυριανό Μπίρη ήταν ο τρόμος των Τούρκων όλου του νομού Το Δημοτικό Σχολείο του χωριού ιδρύθηκε το 1899 την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας

Στο σπήλαιο του Γερανίου με τον θαυμάσιο σταλαγμιτικό διάκοσμο και τις 6 αίθουσες, η αρχαιολογική έρευνα εκτός από τρεις ανθρώπινους σκελετούς, έφερε στο φως και πλήθος οστέινων και λίθινων εργαλείων νεολιθικής εποχής 

Βρέθηκε επίσης σπουδαίο παλαιοντολογικό υλικό που θα πρέπει να ανήκε σε πάνω από τα εκατό ενδημικά ελάφια που θα πρέπει να είχαν πεθάνει στο τέλος της εποχής του Πλειστόκαινου. Οι σκελετοί ανήκαν σε ανθρώπους που πιθανότατα παγιδεύτηκαν μέσα στο σπήλαιο ίσως λόγω κάποιου σεισμού. 

Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε την 15-3-1969 κατά τη διάνοιξη παρακαμπτήριας οδού της νέας εθνικής οδού Ρεθύμνου-Χανίων.Το σπήλαιο διαθέτει στις έξι αιθουσές του πλούσιο και λεπτό σταλαγμιτικό διάκοσμο (σταλακτίτες, σταλαγμίτες, στύλους, κοράλλια), αλλά δεν είναι γενικά επισκέψιμο 

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 με το ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Πρινέ. Το 1932 με το ΦΕΚ 169Α - 21/05/1932 αποσπάται από την κοινότητα Πρινέ και ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας

 Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τον Πετρέ, αποτελούν τη τοπική κοινότητα Γερανίου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Νικηφόρου Φωκά του Δήμου Ρεθύμνης και σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 821 κατοίκους

Ενοριακή εκκλησία είναι ο Άγιος Γεώργιος (κτίσθηκε το 1888), ενώ άλλες εκκλησίες στο χωριό είναι: ο Σωτήρας Χριστός (είσοδος χωριού), Αγία Παρασκευή, Άγιος Αντώνιος και Άγιοι Θεόδωροι. 

Η σημαντικότερη όμως παλιά εκκλησία είναι της Παναγιάς στο Καμάρι (Καμαριανή) δίπλα στη θάλασσα με το δασάκι από αλμυρίκια. Εκκλησιαστικά το Γεράνι υπάγεται στην Ζ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Εκκλησίας της Κρήτης.

Υπάρχουν δρομολόγια του ΚΤΕΛ Χανίων-Ρεθύμνου που εξυπηρετούν τη συγκεκριμένη περιοχή (τρία δρομολόγια, πρωί και μεσημέρι, τις καθημερινές και όχι τα Σαββατοκύριακα), η οποία εξυπηρετείται όμως και από το δρομολόγιο Ρέθυμνο-Χανιά, με συχνότερα δρομολόγια, ακόμα και το Σαββατοκύριακο

Πύργος Γερανίου

Η ιστορία του πύργου δεν είναι γνωστή. Οι περισσότεροι από τους πύργους αυτού του είδους είναι έργα του 15ου ή του 16ου αιώνα, όπως είναι οι πύργοι του Μαρουλά.

Δεν μπορούμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι για αυτήν τη χρονολόγηση, αλλά ο πύργος δεν μπορεί να είναι παλιότερος, ενώ θεωρείται δεδομένο ότι είναι ενετικός (δεν είναι δηλαδή κτίσμα της Τουρκοκρατίας).

Ο πύργος επιτηρούσε τον όρμο προς τα βορειοανατολικά αλλά είχε και πολύ καλή θέα προς τα νότια, δηλαδή προς το εσωτερικό του νησιού και στα γύρω βουνά.

Παρόλο που σε διαδικτυακές πηγές περιγράφεται ως σκοπιά και φρυκτωρία, το πιο πιθανό είναι να πρόκειται για την πυργοκατοικία κάποιου τοπικού γαιοκτήμονα. Ίσως να υπήρχε από την εποχή που ακόμα δεν υπήρχε το χωριό, το οποίο αναφέρεται στις ενετικές απογραφές του 1600 και του 1700.

Σημειωτέον ότι η ονομασία Γεράνι προέρχεται από ένα είδος αντλίας (=«γεράνι») με την οποία οι κάτοικοι, παλιά, αντλούσαν νερό από το μοναδικό πηγάδι του χωριού.

Ο πύργος έχει τετράγωνη κάτοψη με μήκος πλευρών 4 μέτρα περίπου. Σήμερα σώζονται δύο όροφοι: το ισόγειο με θολωτή οροφή και ένας όροφος. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, ο πύργος σωζόταν στο αρχικό του ύψος, όπως φαίνεται από φωτογραφία του Ιταλού μελετητή Gerola (βλ. την ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ πιο πάνω). Στη φωτογραφία φαίνεται ότι ο πύργος είχε ακόμη έναν όροφο (ίσως δύο) καθώς και ένα χαρακτηριστικό ενετικό κλουβί σκοπιάς (γκουαρντιόλα).