Κρήτη πόλεις και χωριά: Ιανουαρίου 2026

Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026

Οι Λουσακιές του δήμου Κισσάμου

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 31, 2026 0

Οι Λουσακιές (επίσημο: αι Λουσακιαί) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Κισσάμου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Βρίσκονται 7,7 χλμ. νοτιοδυτικά από το Καστέλλι Κισάμου, σε υψόμετρο 260 μ.

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Lussachies, στην επαρχία Κισάμου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Lussachies με 438 κατοίκους και ο Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα το 1630 αναφέρει το χωριό ως Lussachies.

Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται ότι είχε 40 χριστιανικές και 6 τουρκικές οικογένειες. Το 1881 ανήκε στον δήμο Καστελίου και σύμφωνα με την απογραφή είχαν 456 χριστιανούς κατοίκους και 5 Τούρκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 465 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο.

Στις απογραφές του 1920 είχε οριστεί έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου.Το 1925 οι Λουσακιές ορίστηκαν έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκαν στον δήμο Κισσάμου.

Στο νεκροταφείο του χωριού βρίσκεται ο βυζαντινός ναός των Αγίων Πολυκάρπου, Χαραλάμπους και Νικολάου. Είναι σταυροειδής ναός μετά τρούλου, με κυλινδρικό θόλο και νάρθηκα. Ένας ακόμη βυζαντινός ναός, αφιερωμένος στην Παναγία, βρίσκεται στο κοντινό χωριό Ζαχαριανά.

Επίσης στο πρώην δημοτικό σχολείο του χωριού έχει σχεδιαστεί να λειτουργήσει Μουσείο Κρητικών Μουσικών.

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 με το ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοιδρυθείσας κοινότητας.

Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και με την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τους οικισμούς Γαλουβάς, Ζαχαριανά, Μεράδα, Μετόχι και Φτερόλακκα αποτελούν την κοινότητα Λουσακιών που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Κισσάμου του δήμου Κισσάμου ενώ σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 127 κατοίκους

Η παραδοσιακή τέλετη του γάμου στην Κρήτη του χθές

13 - ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 31, 2026 0

Οι κρητικοί διατηρούν πολλές παραδόσεις και έθιμα, με κορυφαία την παραδοσιακή τέλετη του γάμου, που ακόμα και σήμερα διατηρείται σε πολλά χωριά.

Μετά την επίσημη έγκριση του πατέρα, με την παρουσία παπά, πραγματοποιείται η τελετή της μνηστείας και αφού συνταχθεί το προικοσύμφωνο, ορίζεται η ημερομηνία του μυστηρίου. Ακολουθεί το "κάλεσμα", όπου προσκαλούνται όλοι.

Μέχρι την ημέρα του μυστηρίου οι συγγενείς και οι φίλοι στέλνουν δώρα, τα λεγόμενα "κανίσκια" που είναι ένα καλάθι με λάδι, τυρί, κρασί και πατάτες. Την παραμονή όλοι βοηθούν τους "προικαδόρους" στη μεταφορά των προικιών της νύφης στο σπίτι του γαμπρού.

Τα φορτώνουν πάνω σε στολισμένα άλογα που ακολουθούνται από την πομπή συγγενών και φίλων, ενώ ακούγονται πυροβολισμοί και κρητικές μαντινάδες.

Σε όσους συμμετέχουν στη προετοιμασία του γάμου προσφέρονται νόστιμα σπιτικά ξεροτήγανα με μέλι και η περίφημη κρητική κουλούρα με τον υπέροχο στολισμό, που φτιάχνεται μόνο σ' αυτές τις περιπτώσεις.

Η τελετή ξεκινά με πομπή από το σπίτι του γαμπρού που συνοδεύεται από μαντινάδες και ντουφεκιές και καταλήγει στο σπίτι της νύφης. Εκεί μια μαντινάδα τραγουδισμένη από γλυκιά γυναικεία φωνή πείθει την οικογένεια της νύφης να ανοίξει την πόρτα που μέχρι τότε παραμένει κλειστή.

Αφού ανταλλάσονται φιλιά και ευχές, το χτύπημα της καμπάνας ειδοποιεί τους μελλόνυμφους πως πρέπει να κατευθυνθούν προς την εκκλησία. Μετά τη τελετή, το ζευγάρι φτάνει στο σπίτι του γαμπρού, όπου η μητέρα του ταϊζει τη νύ- φη κάρυδια με μέλι και χαράζει σταυρό στη πόρτα, ενώ η νύφη χύνει μέλι στην είσοδο και σπάει ένα ρόδι, για να γίνει ο γάμος γλυκός σαν το μέλι και καρπερός σαν το ρόδι.

Το γλέντι ξεκινά με τραγούδια που λέει πρώτο το ζευγάρι και συνεχίζεται με χορό και φαγοπότι που φτάνουν μέχρι το πρωί. Ο Κρητικός Γάμος αναβιώνει κάθε καλοκαίρι στο παραδοσιακό χωριό Κριστά κοντά στον Αγιο Νικόλαο και συγκεντρώνει χιλιάδες επισκεπτών.

Κρητικός γάμος και η Κρητική βάφτιση, πρόκειται για ξεχωριστές εκδηλώσεις που μπορεί να διαρκέσουν αρκετές μέρες, ώστε να εκδηλωθεί πλήρως η χαρά των φίλων και των συγγενών.

Κρατώντας πολύ στενούς τους οικογενειακούς δεσμούς δίνουν κατ?αρχήν μεγάλη έμφαση στην έγκριση και συμμετοχή της οικογένειας.

Ο πατέρας και αρχηγός της οικογένειας είναι ο υπεύθυνος για την έγκριση του γάμου και το μελλόνυμφο ζευγάρι οφείλει, όχι μόνο να ακολουθήσει την συμβουλή του αλλά και να αποδεχτεί την πιθανή αντίθετη γνώμη του.

Μετά την επίσημη έγκριση του πατέρα, με την παρουσία παπά, πραγματοποιείται η τελετή την μνηστείας και, αφού συνταχθεί το προικοσύμφωνο, που ορίζει τις οικονομικές λεπτομέρειες του γάμου, ορίζεται η ημερομηνία του μυστηρίου. Ακολουθεί το "κάλεσμα", όπου προσκαλούνται όλοι. Μέχρι την ημέρα του μυστηρίου οι συγγενείς και φίλοι στέλνουν δώρα, τα λεγόμενα "κανίσκια" που είναι ένα καλάθι με λάδι, τυρί, κρασί και πατάτες.

Την παραμονή όλοι βοηθούν τους "προικαδόρους" στη μεταφορά των προικιών της νύφης στο σπίτι του γαμπρού. Τα φορτώνουν πάνω σε στολισμένα άλογα που ακολουθούνται από την πομπή συγγενών και φίλων, ενώ ακούγονται πυροβολισμοί και κρητικές μαντινάδες.

Σε όσους συμμετέχουν στη προετοιμασία του γάμου προσφέρονται νόστιμες σπιτικές δίπλες με μέλι και η περίφημη κρητική κουλούρα με τον υπέροχο στολισμό, που φτιάχνεται μόνο σ? αυτές τις περιπτώσεις.

Αφού ανταλλάσονται φιλιά και ευχές, το χτύπημα της καμπάνας ειδοποιεί τους μελλόνυμφους πως πρέπει να κατευθυνθούν προς την εκκλησία. Μετά τη τελετή, το ζευγάρι φτάνει στο σπίτι του γαμπρού, όπου η μητέρα του ταϊζει τη νύφη μελοκάρυδο και χαράζει σταυρό στη πόρτα, ενώ η νύφη χύνει μέλι στην είσοδο και σπάει ένα ρόδι, για να γίνει ο γάμος γλυκός σαν το μέλι και καρπερός σαν το ρόδι.

Το γλέντι ξεκινά με τραγούδια που λέει πρώτο το ζευγάρι και συνεχίζεται με χορό και φαγοπότι που φτάνουν μέχρι το πρωί.