Η «νέα πυραμίδα» διατροφής: Τι αλλάζει πραγματικά;

 Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα social media η λεγόμενη «νέα πυραμίδα» (Real Food Pyramid), που συνοδεύει τις Dietary Guidelines for Americans 2025-2030. 

«Η εικόνα φαίνεται ανατρεπτική, όμως το μήνυμα είναι πιο συγκεκριμένο απ’ όσο παρουσιάζεται», αναφέρει ο κ. Ευμένης Π. Καραφυλλίδης, BSC (HONS), MSC, NYSCDN, Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, Διευθυντής Διαιτολογικού Τμήματος Metropolitan General και συνεχίζει εξηγώντας τι ορίζει και τι προτείνει η νέα αυτή διατροφική πυραμίδα:

 

Τι τονίζουν οι νέες οδηγίες;

• Πραγματικό, μη υπερ-επεξεργασμένο φαγητό

• Λιγότερη πρόσθετη ζάχαρη και ultra-processed foods

• Επαρκής πρωτεΐνη( ≈ 1,2-1,6 g/kg/ημέρα)

• Φρούτα και λαχανικά παραμένουν βασικός πυλώνας, με έμφαση στα ολόκληρα φρούτα και όχι στους χυμούς. Δεν τίθεται γενικό ανώτατο όριο κατανάλωσης· η ποσότητα εξατομικεύεται, ιδιαίτερα σε κλινικά περιστατικά.

• Τα δημητριακά δεν καταργούνται, αλλά δεν είναι «βάση για όλους»

Τι λένε ακριβώς για τα λιπαρά;

• Τα “ healthy fats” ορίζονται κυρίως ως λιπαρά από ολόκληρα τρόφιμα (κρέας/πουλερικά/αυγά, ω-3 θαλασσινά, ξηροί καρποί και σπόροι, πλήρη γαλακτοκομικά, ελιές και αβοκάντο)

• Όταν προστίθεται λίπος στο μαγείρεμα, δίνεται ρητά προτεραιότητα σε έλαια με απαραίτητα λιπαρά οξέα, όπως το ελαιόλαδο

• Παράλληλα, αναφέρονται και άλλες επιλογές(π.χ. βούτυρο ή βοδινό λίπος), χωρίς σαφή ποιοτική ιεράρχηση

• Το όριο για τα κορεσμένα λιπαρά παραμένει → <10% της συνολικής ημερήσιας ενέργειας

• Αναγνωρίζεται ότι απαιτείται περισσότερη υψηλής ποιότητας έρευνα

Συμπέρασμα: υπάρχει προτίμηση στα έλαια με απαραίτητα λιπαρά, όμως το μήνυμα για τα κορεσμένα δεν είναι επικοινωνιακά απολύτως καθαρό.

Σύγκριση με τη Μεσογειακή Διατροφή

Η Μεσογειακή Διατροφή παραμένει το πιο ισχυρά τεκμηριωμένο πρότυπο:

• Φυτική βάση

• Ελαιόλαδο ως κύριο λίπος

• Σαφής διαχωρισμός ποιότητας λιπαρών

• Χαμηλή κατανάλωση επεξεργασμένων

• Κοινό σημείο: Ολικές τροφές

• Διαφορά: Η μεσογειακή δεν αφήνει ασάφεια για τα λιπαρά

Σύγκριση με το Healthy Plate

Το Healthy Eating Plate (Harvard T.H. Chan):

• 1/2 πιάτο λαχανικά και φρούτα

• 1/4 πρωτεΐνη καλής ποιότητας

• 1/4 δημητριακά ολικής άλεσης

• Ξεκάθαρη προτίμηση σε υγιεινά έλαια (ελαιόλαδο)

• Μήνυμα: Ποιότητα λιπαρών > ποσότητα

Το σημαντικό συμπέρασμα

«Η «νέα πυραμίδα» δεν είναι κλινικό πρωτόκολλο και δεν αντικαθιστά ούτε τη Μεσογειακή Διατροφή ούτε το Healthy Plate.

Είναι μια επανιεράρχηση προτεραιοτήτων:

• Πραγματικό φαγητό

• Επαρκής πρωτεΐνη

• Λιγότερη βιομηχανική διατροφή

Η εφαρμογή της πρέπει να εξατομικεύεται, ειδικά σε κλινικά περιστατικά», καταλήγει ο κ. Καραφυλλίδης.