Τα Πλεμενιανά του δήμου Καντάνου-Σελίνου

Τα Πλεμενιανά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Καντάνου-Σελίνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Σελίνου. Απέχει 60 χιλιόμετρα από τα Χανιά. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 360 μ.

Το χωριό δεν αναφέρεται στις ενετικές απογραφές. Η παλαιότερη γραπτή μνεία του γίνεται στην απογραφή η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους το 1834, ως τμήμα της Κανδάνου. Το χωριό αναφέρεται στο έργο Κρητικά του Μιχαήλ Χουρμούζη ως ένα από τα 13 χωριά που αποτελούσαν την Κάνδανο.

Το 1881 τα Πλεμενιάνα ανήκαν στον δήμο Καμπανού και σύμφωνα με την απογραφή είχαν 58 χριστιανούς και 94 μουσουλμάνους κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχαν 83 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. 

Στην απογραφή του 1920 αναφέρονται ως έδρα αγροτικού δήμου.[1] Το 1925 ορίστηκαν έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκε στον δήμο Καντάνου.

Στο χωριό βρίσκεται ο μονόχωρος καμαρόσκεπος ναός του Αγίου Γεωργίου. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες, κάποιες σε καλή κατάσταση, καθώς και η κτητορική επιγραφή, η οποία αναφέρει ως έτος κτίσεως του ναού το 1409-1410. 

Η μορφή της αφιερώτριας σώζεται δίπλα στην απεικόνιση του αγίου Γεωργίου στο νότιο τοίχο. Η οροφή του ναού είναι ελαφρώς οξυκόρυφη και υποστηρίζεται από οξυκόρυφο σφενδόνιο.

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 με το ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοιδρυθείσας κοινότητας.

Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και με την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τους οικισμούς: Γρηγοριανά, Δεσποτικό, Δρύς, Κοπετοί, Μοτζιανά, Σέλλια και Ψαριανά αποτελούν την κοινότητα Πλεμενιανών που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Καντάνου του δήμου Κανδάνου-Σελίνου ενώ σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 104 κατοίκους

Έξω από το χωριό βρίσκεται ο ναός του Σωτήρα Χριστού. Ο ναός είναι κτισμένος στη θέση παλαιοχριστιανικού ναού του 5ου-6ου αιώνα μ.Χ. και έχει ενσωματωμένα στην τοιχοδομία του αρχιτεκτονικά μέλη παλαιότερων κτιρίων. Ο σημερινός ναός χρονολογείται στη μεσοβυζαντινή περίοδο (11ος με 14ος αιώνας), ενώ επεκτάθηκε προς τα δυτικά πριν το 1900. 

Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες, οι οποίες έχουν συντηρηθεί και πλέον σώζονται σε καλή κατάσταση. 

Οι τοιχογραφίες έχουν ζωγραφιστεί από δύο διαφορετικούς αγιογράφους, με τον πρώτο να αγιογράφησε τον ανατολικό τοίχο στα τέλη του 13ου αιώνα και τον δεύτερο τον υπόλοιπο ναό τον 14ο αιώνα.