Εικαστική έκθεση «Από τη Σιωπή στη Μεταμόρφωση» στο πλαίσιο της Παράλληλης Δράσης «Γυναίκες – Πολιτιστική Κληρονομιά

 Η Περιφέρεια Κρήτης, στο πλαίσιο της Παράλληλης Δράσης «Γυναίκες – Πολιτιστική Κληρονομιά – Δημιουργία» του Φεστιβάλ Κρήτης 2026, παρουσιάζει την εικαστική έκθεση «Από τη Σιωπή στη Μεταμόρφωση», με έργα των εικαστικών Μανταλένας Μελισσουργάκη Βόζνιακ και Λούλας Μεταξά.

Η έκθεση εγκαινιάζεται την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:00, στον Πολυχώρο – Γκαλερί της Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου, Χρυσοστόμου 8, και θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 28 Σεπτεμβρίου 2026, με ελεύθερη είσοδο.

Μέσα από τη ζωγραφική και τις εικαστικές εγκαταστάσεις, η έκθεση προσεγγίζει ζητήματα έμφυλης βίας, τραύματος, σιωπής, μνήμης, συνειδητοποίησης, ισότητας και μεταμόρφωσης, δημιουργώντας έναν χώρο καλλιτεχνικού και κοινωνικού αναστοχασμού. Η τέχνη γίνεται εδώ μέσο έκφρασης όσων συχνά παραμένουν αθέατα ή ανείπωτα, αλλά και πεδίο μέσα από το οποίο η οδύνη μπορεί να μετασχηματιστεί σε μνήμη, γνώση, δύναμη και δημιουργία. 

Η έκθεση «Από τη Σιωπή στη Μεταμόρφωση» συγκροτεί μια συμβολική και βιωματική διαδρομή. Δεν περιορίζεται στην παρουσίαση μεμονωμένων έργων, αλλά προσκαλεί τον επισκέπτη να κινηθεί σταδιακά από την αναγνώριση της βίας και του τραύματος προς τη συνειδητοποίηση και, τελικά, προς τη δυνατότητα της μεταμόρφωσης.

Η πρώτη ενότητα είναι αφιερωμένη στις γυναικοκτονίες, ως ακραία έκφραση της έμφυλης βίας, φέρνοντας στο προσκήνιο την ανάγκη καμία μορφή βίας να μη μένει αόρατη, ανομολόγητη ή κοινωνικά αποσιωπημένη. Η καλλιτεχνική δημιουργία λειτουργεί ως πράξη μνήμης, αλλά και ως υπενθύμιση της συλλογικής ευθύνης απέναντι στη βία και στις κοινωνικές συνθήκες που επιτρέπουν την αναπαραγωγή της. Στη συνέχεια, το βλέμμα διευρύνεται προς άλλα κοινωνικά και ανθρώπινα τραύματα: τον πόλεμο, την παιδική κακοποίηση, τον φόβο και τον αποκλεισμό, εμπειρίες που μπορούν να αφήσουν βαθιά ίχνη στο σώμα, στη μνήμη και στην ανθρώπινη ύπαρξη. Κομβικό σημείο της διαδρομής αποτελεί η «Αίθουσα της Συνείδησης». Εκεί, το ζητούμενο δεν είναι η εύκολη υπέρβαση του τραύματος, αλλά η αναγνώρισή του. Για να μπορέσει κάτι να αλλάξει, πρέπει πρώτα να γίνει ορατό, να αναγνωριστεί και να αποκτήσει φωνή. Η συνειδητοποίηση γίνεται έτσι το πρώτο ρήγμα στη σιωπή και η αφετηρία μιας διαδικασίας αλλαγής. Η τελευταία ενότητα είναι αφιερωμένη στη μεταμόρφωση. Χωρίς να εξιδανικεύει το τραύμα ή να προτείνει μια απλουστευτική αφήγηση «λύτρωσης», αναδεικνύει τη μεταμόρφωση ως μια σύνθετη και διαρκή διαδικασία. Το τραύμα μπορεί να μην εξαφανίζεται, μπορεί όμως να επανανοηματοδοτείται και να μετακινείται μέσα στην προσωπική ιστορία: από πληγή σε μνήμη, από σιωπή σε φωνή και από εμπειρία οδύνης σε γνώση, δύναμη και δημιουργία.

Η Παράλληλη Δράση «ΓΥΝΑΙΚΕΣ – Πολιτιστική Κληρονομιά – Δημιουργία» τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, του Υπουργείου Πολιτισμού και της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ενισχύοντας τον θεσμικό χαρακτήρα και τη δυναμική της πρωτοβουλίας.

Παράλληλες δράσεις:

Την έκθεση πλαισιώνει ένα πρόγραμμα παράλληλων πολιτιστικών, εκπαιδευτικών και κοινωνικών δράσεων, που διευρύνει τον διάλογο γύρω από την τέχνη, τη βία, το τραύμα, την πρόληψη, την ισότητα και την ενδυνάμωση:

• 17 & 18 Σεπτεμβρίου 2026 — Ξεναγήσεις από τις εικαστικούς της έκθεσης, 12:00-14:00 και 18:00-21:00
• 21 Σεπτεμβρίου 2026 — Εργαστήρι Αγωγής για παιδιά δημοτικού, 11:00-12:30
• 23 Σεπτεμβρίου 2026 — Ομιλία της ψυχολόγου Βασιλικής Βελιβασάκη και δημοσιογράφο Ανδριανή Αγγελιδάκη, 19:00
• 24 Σεπτεμβρίου 2026 — Εικαστικό εργαστήρι με το ΕΟΠΑΕ — Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων, 18:30
• 25 Σεπτεμβρίου 2026 — Ομιλία από τον Σύνδεσμο Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου Κρήτης, 18:30
• 25 Σεπτεμβρίου 2026 — Εργαστήρι Αγωγής για παιδιά δημοτικού, 11:00-12:30

Πληροφορίες έκθεσης:

Τίτλος: «Από τη Σιωπή στη Μεταμόρφωση»

Καλλιτέχνιδες: Μανταλένα Μελισσουργάκη Βόζνιακ, Λούλα Μεταξά

Εγκαίνια: Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:00

Διάρκεια: 9–28 Σεπτεμβρίου 2026

Χώρος: Πολυχώρος – Γκαλερί Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου, Χρυσοστόμου 8, Ηράκλειο

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα–Παρασκευή, 10:00–14:00 & 18:00–21:00

Σαββατοκύριακα και αργίες: Κλειστά

Είσοδος: Ελεύθερη

Πληροφορίες Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου:

Τηλ.: 2810 339067 & 2810 288487

E-mail: artgallery@heraklion.gr