02/08/26 - Κρήτη πόλεις και χωριά
ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ

Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026

Η Γέργερη του Δήμου Γόρτυνας

Φεβρουαρίου 08, 2026 0

 Η Γέργερη είναι μεγάλο χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του Δήμου Γόρτυνας και της τέως Επαρχίας Καινουργίου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης.


Βρίσκεται στην Επάνω Ρίζα, σε υψόμετρο 530 μέτρων, στις νότιες πλάγιες του Ψηλορείτη. Απέχει 36 χιλιόμετρα από το κέντρο του Ηρακλείου και 16 χιλιόμετρα από τις Μοίρες.


Ανάμεσα στα άλλα, λειτουργούν στο χωριό υπηρεσίες, ΚΕΠ, Κοινοτικό κατάστημα, νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο και Γυμνάσιο. Επίσης, στη Γέργερη δραστηριοποιείται ο αθλητικός σύλλογος Α.Σ. Ρούβας με έδρα το Δημοτικό Γήπεδο Γέργερης.

 228958_176490632424028_337100_n+(1)




Μέσα στο χωριό βρίσκεται η μεγάλη πηγή Φουντάνα, από την οποία υδρευόταν η αρχαία Γόρτυνα. Σώζονται τμήματα από το ρωμαϊκό υδραγωγείο.


Στην περίοδο της Βενετοκρατίας στη Γέργερη υπήρχαν πολλοί νερόμυλοι κατά μήκος του ποταμού, για την άλεση των σιτηρών. Στη θέση Μάη Βρύση οι Τούρκοι γιόρταζαν την Πρωτομαγιά και οι γιορτές διαρκούσαν τρεις ημέρες, οπότε σταματούσε η επικοινωνία με τα χωριά της Απάνω Ρίζας. Στην ίδια θέση μεταπολεμικά ιδρύθηκαν μαθητικές κατασκηνώσεις.





Από τη Γέργερη και συγκεκριμένα από τα Μαστραχιανά καταγόταν ο οπλαρχηγός Φραγκιός Μαστραχάς , ο επονομαζόμενος και «σταυραετός του Ρούβα», ο οποίος διακρίθηκε στην Επανάσταση του 1866 ως υπαρχηγός στις τρεις επαρχίες της Μεσαράς και βρήκε τραγικό θάνατο το 1867 στο Γοργολαΐνη, όπου βρίσκεται σήμερα η προτομή και ο τάφος του.


Στο δάσος του Ρούβα γεννήθηκε ο στρατηγός Γεώργιος Κατεχάκης ή «καπετάν Ρούβας». Αυτός έδρασε εναντίον των κομιτατζήδων στη Μακεδονία. Στο δάσος αυτό πέρασαν το χειμώνα του 1867 τα γυναικόπαιδα της Μεσαράς σε αφάνταστες συνθήκες στερήσεων.


Η ονομασία του χωριού είναι προελληνική. Το 1583 αναφέρεται Giergeri με 500 κατοίκους (Καστροφύλακας, Κ 103). Το 1834 ζούσαν 41 χριστιανικές και 4 τουρκικές οικογένειες και το 1881 είχε 619 Χριστιανούς και 6 Τούρκους κατοίκους.





Οι υπόλοιποι οικισμοί επίσης αναφέρονται στις κατά καιρούς απογραφές. Έτσι, τα Απομαρμά αναφέρονται σε συμβόλαιο του 1302 ως Pomarma (R. Morozzo de la Rocca, Fonti ec. op. cit. p. 189),.Στην απογραφή του Καστροφύλακα αναφέρεται Appomarma με 73 κατοίκους το 1583. Στην ίδια απογραφή (K 103) βρίσκουμε το Ράφτη (Rafti , με 224 κατοίκους).



Στο χωριό υπάρχει υδραγωγείο και οι ιεροί ναοί: Μεταμόρφωση του Σωτήρος, με μαρμάρινα μέλη αρχαιοτέρου ναού (εντός του οποίου είχαν σφαχτεί) από τους Τούρκους πολλοί Χριστιανοί, ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Στυλιανός και ο Προφήτης Ηλίας.


 Ο τελευταίος βρίσκεται σε βράχο στο κέντρο του χωριού και οικοδομήθηκε το 1905. Σε μικρή απόσταση είναι κτισμένη η Παναγιά η Κερά με τοιχογραφίες του 1443, αλλά καπνισμένες. Από τη θέση αυτή, στις 14 Αυγούστου 1944 οι Γερμανοί εκτέλεσαν 25 κατοίκους της Γέργερης και του γειτονικού χωριού της Νυβρίτου.






Περίπου 1 χλμ έξω από το χωριό και πάνω σε ένα λόφο, βρίσκεται εποχιακή φυσική λίμνη, "Στου Διγενή το μνήμα", γνωστή και ως "Βρωμολίμνη", η οποία τον χειμώνα συγκεντρώνει νερό και το καλοκαίρι ξεραίνεται και δίπλα της τεχνητή λιμνοδεξαμενή, η οποία τροφοδοτείται από τις πηγές της Γέργερης. 


Σε αυτήν την περιοχή έχουν καταγραφεί περίπου 63 είδη πουλιών και αναμένεται να αυξηθεί, καθώς οι λίμνες βρίσκονται σε σημαντικό μεταναστευτικό διάδρομο

205908_176505902422501_1427703_n

251452_176506212422470_4946676_n

251489_176506135755811_5958511_n


Στο δάσος από πρίνους του Ρούβα έξω από το χωριό, αναπτύσσονται ενδημικά είδη χλωρίδας και πανίδας. 

Στο χωριό υπάρχει Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και παραδοσιακή δημοτική επιχείρηση που προσφέρει όλα τα κρητικά παραδοσιακά φαγητά.






Στα υψώματα επάνω από το χωριό βρίσκεται το μεγαλύτερο δάσος πρίνων στην Κρήτη. Είναι το δάσος του Ρούβα, το οποίο αποτέλεσε καταφύγιο των Χριστιανών κατά τις επαναστάσεις των προηγούμενων αιώνων. Στην περιοχή του Ρούβα βρίσκονται τα «μητάτα» των κτηνοτρόφων της Γέργερης, όπου το Μάιο διεξάγονται οι «κουρές». 


Πρόκειται για το κούρεμα των προβάτων, που συνοδεύεται από γλέντι, οινοποσία και φαγοπότι με συγγενείς και φίλους. Στις 3 Νοεμβρίου ανοίγουν για πρώτη φορά τα βαρέλια με το νέο κρασί και εορτάζεται ο πολιούχος, Άγιος Γεώργιος ο Μεθυστής.Επίσης, στο χωριό γίνεται πανηγύρι της Υπαπαντής (2 Φεβρουαρίου) και του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου).







Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1990 με το ΦΕΚ 48Α - 02/04/1990 αποσπάσθηκε από την κοινότητα Γέργερης και ορίστηκε έδρα του δήμου Ρούβα.


 Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τους οικισμούς Απομαρμά, Καρδαμιανά, Μαστραχιανά, Ράπτης, Τζανιανά και Ψαλίδα, αποτελεί την κοινότητα Γέργερης  που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Γέργερης του Δήμου Γόρτυνας και σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 1.241 κατοίκους


185576_176491025757322_3143076_n

198627_176490855757339_163753_n

205886_176490739090684_1040754_n

285429_176491079090650_6879357_n

226046_176490989090659_2632710_n

254600_176490912424000_3814908_n

254651_176490715757353_4805013_n

285465_176490809090677_1034937_n

ΠΗΓΗ - ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
ΦΩΤ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ
Read More

Στη θάλασσα θα ξαναβρεθεί η θρυλική “Λουλού”

Φεβρουαρίου 08, 2026 0

 Στη θάλασσα θα ξαναβρεθεί η θρυλική “Λουλού”, η βάρκα που από το 1967 µέχρι το 2013 ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του Ενετικού Λιµανιού!


Η βάρκα ανακατασκευάστηκε πριν 4 χρόνια στo πλαίσιo της δράσης “Ανοιχτά Πανιά” της τότε ΚΕΠΠΕ∆ΗΧ – ΚΑΜ του ∆ήµου Χανίων και µέχρι και πρόσφατα φυλaσσόταν στο πρώτο Νεώριο κάτω από ακατάλληλες συνθήκες όπως είχαν επισηµάνει πολλές φορές τα “Χ.ν.”.


Η βάρκα αυτές τις ηµέρες ποντίστηκε δίπλα στο Νεώριο του Μoro και γέµισε νερό. Αυτό έγινε όµως µας είπαν µέλη του Συλλόγου Αλιέων Ενετικού λιµανιού προκειµένου να κλείσουν οι αρµοί και να φουσκώσουν τα ξύλα και να «στανιάρει». Σύµφωνα µε πληροφορίες από τον ∆ήµο Χανίων την ερχόµενη εβδοµάδα θα αντληθούν τα νερά από τη βάρκα και θα αναλάβουν τη φροντίδα της οι Ναυτοπρόσκοποι που θα την αξιοποιούν για τις δικές τους ανάγκες.


Σηµειώνεται ότι η βάρκα ανακατασκευάστηκε από την οµάδα Εrrads, που προχώρησε στην καταγραφή προφορικών µαρτυριών για το λιµάνι των Χανίων, συνέλεξε στοιχεία και πληροφορίες που εκτέθηκαν στο κοινό το 2022.


Η “Λουλού” ναυπηγήθηκε στα Χανιά το 1967 από τον Γιώργο και τον Κυριάκο Παριωτάκη και ήταν το µέσο µεταφοράς ανθρώπων και υλικών από το καρνάγιο προς το µώλο του Ενετικού λιµανιού.


«Για πολλά χρόνια ταυτίστηκε µε τη φυσιογνωµία του λιµανιού. Με το κλείσιµο του καρνάγιου, η βάρκα έµεινε στο µώλο και διαλύθηκε σταδιακά. Το 2013 αποσαθρωµένη πια, αποµακρύνθηκε οριστικά από το λιµάνι. Ένα χρόνο αργότερα, το 2014, στο πλαίσιο ευρωπαϊκής οδηγίας για τον περιορισµό της αλιευτικής δραστηριότητας, επιβλήθηκε η καταστροφή ξύλινων αλιευτικών καϊκιών µε αποζηµίωση, µε αποτέλεσµα αρκετά ξύλινα σκαριά στην περιοχή των Χανιών να διαλυθούν» είχαν σηµειώσει τα µέλη της οµάδας στα “Χ.ν.” συµπληρώνοντας πως προχώρησαν στη διερεύνηση της ιστορίας του καρνάγιου και του ενετικού λιµανιού, µέσα από την ιστορία της “Λουλού” καθώς και την ανάσυρση παραδειγµάτων καταστροφής καϊκιών στη περιοχή λόγω της πρόσφατης ευρωπαϊκής οδηγίας.

https://www.haniotika-nea.gr/


Read More

Το ελληνικό νησί που αποτελούσε το βασίλειο των πειρατών

Φεβρουαρίου 08, 2026 0

   Η προνομιακή θέση της Κρήτης αποτελούσε πάντα πρόκληση για την κατοχή της. Είτε από Φοίνικες, Αχαιούς, Σαρακηνούς, Άραβες, Ρωμαίους, Ενετούς αλλά ακόμη και πειρατές. 


Ένα από τα πιο γνωστά πειρατικά καταφύγια μάλιστα στην Ελλάδα βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της Κρήτης. Είναι κοντά στη λιμνοθάλασσα του Μπάλου με τα εξωτικά νερά. Ο λόγος για το ελληνικό νησί των πειρατών, την Ήμερη Γραμβούσα. Το βασίλειο των πειρατών.

%25CE%2593%25CF%2581%25CE%25B1%25CE%25BC%25CE%25B2%25CE%25BF%25CF%258D%25CF%2583%25CE%25B1-%25CE%259A%25CF%2581%25CE%25AE%25CF%2584%25CE%25B7-1140x570

Η Ήμερη Γραμβούσα είναι διάσημη για την πανέμορφη παραλία της, αλλά και για το επιβλητικό ενετικό της κάστρο. Το νησί άλλαξε πολλά χέρια και λόγω της στρατηγικής θέσης και αποτέλεσε μήλον της έριδος ανάμεσα σε Ενετούς και Τούρκους. Αργότερα, μάλιστα, οι Έλληνες πειρατές το χρησιμοποίησαν ως ορμητήριο. Επι τρία και λίγο παραπάνω χρόνια κούρσευαν και σκορπούσαν τον τρόμο στο Αιγαίο.

Η Γραμβούσα, αρχικά ήταν το πρώτο κομμάτι της Κρήτης, που απελευθερώθηκε από τους Τούρκους. Έγινε καταφύγιο για περισσότερους από 3.000 κατοίκους και η βάση των επιχειρήσεων, για τις επαναστατικές ομάδες. Από την ελεύθερη Γραμβούσα, ξεκινούσαν τα επαναστατικά σώματα οι «Καλησπέριδες» και σκόρπιζαν τρόμο στους Τούρκους, που σε αντιπερισπασμό οργάνωσαν και αυτοί τις Ζουρίδες, ένοπλα σώματα, που έστηναν παγίδες στους Χριστιανούς.

Εξαιτίας όμως των πολύ δύσκολων συνθηκών διαβίωσης, οι Γραμβουσιανοί επιδόθηκαν συστηματικά στην πειρατεία. Κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κούρσευαν αδιακρίτως όλα τα περαστικά πλοία μεταξύ Γραμβούσας και νήσου Αντικυθήρων. Αυτό κάποια στιγμή ξεσήκωσε την κοινή γνώμη της Ευρώπης κατά των πειρατών. Με συμφωνία της Ελληνικής Κυβέρνησης, οι στόλοι Αγγλίας και Γαλλίας κατέλαβαν το κάστρο που βρισκόταν στο νησί το 1828 και εξεδίωξαν τους πειρατές. Με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, η Κρήτη παρέμεινε στους Τούρκους και το 1831 η Ρωσική φρουρά της Γραμβούσας, παρέδωσε το κάστρο πάλι στους Τούρκους, προς μεγάλη δόξα της διεθνούς δικαιοσύνης εκείνης της εποχής.

%25CE%2593%25CF%2581%25CE%25B1%25CE%25BC%25CE%25B2%25CE%25BF%25CF%258D%25CF%2583%25CE%25B1-%25CE%259A%25CF%2581%25CE%25AE%25CF%2584%25CE%25B7-1.jpg

Η Παναγία η Κλέφτισσα πάνω στο ελληνικό νησί

Ένα από τα παράδοξα που συνέβαινε είχε να κάνει με μια εκκλησία που ήταν πάνω στο νησί. Η εκκλησία ήταν αρχικά αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Αργότερα όταν το νησί οχυρώθηκε και πέρασε στα χέρια των επαναστατών ο ναός ονομάστηκε Παναγία Κλεπταποδόχα ή Κλεφτρίνα ή Κλέφτισσα. Πήγαιναν εκεί οι ντόπιοι πειρατές και έκαναν τάματα ζητώντας να μην τους τιμωρήσει η Παναγία για τις επιδρομές τους. Πίστευαν ότι με τον Θεό δεν μπορεί να τα βάλει κανείς. Αφιέρωναν στην εκκλησία το ένα δέκατο της λείας τους ικετεύοντας για θεϊκή εύνοια και βοήθεια.

Εξερευνώντας την Ελλάδα ανακαλύπτεις πολλές τέτοιες παρόμοιες ιστορίες όπως αυτή με το ελληνικό νησί των πειρατών…

ΠΗΓΗ exploringgreece

Read More

Το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία στο κέντρο της Αθήνας

Φεβρουαρίου 08, 2026 0

Το Μεγάλη Βρεταννία (γαλλικά: Hôtel Grande Bretagne‎‎) είναι ξενοδοχείο πολυτελείας. Βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, στη βόρεια πλευρά της Πλατείας Συντάγματος, στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Βασιλέως Γεωργίου. 


Βρίσκεται διαγώνια από τη Βουλή των Ελλήνων και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από την Ακρόπολη. Το ξενοδοχείο είναι μέλος της αλυσίδας ξενοδοχείων The Luxury Collection.


Το ξενοδοχείο στην αρχική του όψη το 1874, σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Θεόφιλο Χάνσεν.

Το ξενοδοχείο ιδρύθηκε το 1866 από τον Αλέξανδρο Μαβέλη που είχε καταγωγή από την Ήπειρο και αρχικά εγκαταστάθηκε σε κτήριο επί των οδών Σταδίου και Καραγιώργη Σερβίας. Πρώτος του πελάτης θεωρείται ότι ήταν ο Μπενιζέλος Ρούφος. Το 1874 η ξενοδοχειακή επιχείρηση μετεγκαταστάθηκε στο μέγαρο Αντώνη Δημητρίου που είχε ανεγερθεί το 1842 και στο οποίο στεγάζεται μέχρι και σήμερα.



Το 1878 εισήλθε στο μετοχικό σχήμα ο Ευστάθιος Λάμψας, ο οποίος είχε εργαστεί ως μάγειρας στην Αυλή του Γεωργίου Α΄, στο εστιατόριο Μαιζόν Ντορέ του Παρισίου και στο Μέγαρο του Αρμάνδου Όππενχαϊμ, πέρση πρόξενου. Ο τραπεζίτης Παυλής Σκυλίτσης δάνεισε στους δύο συνέταιρους, Κέντρο και Λάμψα, 800.000 δραχμές και το ξενοδοχείο ανακαινίστηκε ριζικά, αποκτώντας νέες, ευρωπαϊκές προδιαγραφές. 




Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και η Γαλλίδα σύζυγος του Λάμψα, Παλμύρα Παλφρουά, η οποία επικεντρώθηκε μεταξύ άλλων στην επιμόρφωση του προσωπικού. Το 1888 πέθανε ο Σάββας Κέντρος και τότε ο Λάμψας πρότεινε στην χήρα του συνέταιρού να της δώσει 300.000 δραχμές και να μέινει μοναδικός διευθυντής του ξενοδοχείου, όπως και έγινε. 


Την ίδια χρονιά γίνεται η πρώτη μη ιδιωτική κατοικία της Αθήνας η οποία ηλεκτροδοτείται.




Το 1910 ανέλαβε διευθυντής ο γαμπρός του Λάμψα, Θεόδωρος Πετρακόπουλος, έως τότε δραστήριος δημοσιογράφος, ανταποκριτής για εφημερίδες όπως η Εστία και η Ακρόπολις. Το 1927 το ξενοδοχείο επεκτάθηκε με πρόσοψη στην Οδό Βουκουρεστίου, ενώ τα δωμάτια απέκτησαν τηλέφωνο και ιδιωτικό μπάνιο. 


Το 1930 εγκαινιάστηκε νέα πτέρυγα 110 δωματίων, επί της Οδού Πανεπιστημίου, ενώ εφοδιάστηκε με ανελκυστήρες και συστήματα εξαερισμού και κεντρικής θέρμανσης. Το 1938 προστέθηκαν άλλα 42 εσωτερικά δωμάτια στο κτιριακό συγκρότημα.



Όταν ξεκίνησε στις 28 Οκτωβρίου 1940 η ιταλική επίθεση στην Ελλάδα, η Μεγάλη Βρεταννία κατελήφθη από το Γενικό Επιτελείο του Στρατού και διατάχτηκε η εκκένωση των δωματίων από τους πελάτες, διότι επρόκειτο να εγκατασταθούν σε αυτά στρατιωτικές και πολιτικές υπηρεσίες. Κατόπιν, το ξενοδοχείο κατελήφθη από Γερμανούς και Ιταλούς και, μετά τη νίκη των Συμμάχων, από Άγγλους. Κατέστη και έδρα της επανερχόμενης από την Ιταλία Ελληνικής Κυβέρνησης.

Κατά τις πρώτες ημέρες των Δεκεμβριανών το ξενοδοχείο χρησίμευσε ως αρχηγείο του Πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου, του Υπουργικού Συμβουλίου και του Βρετανού στρατηγού Ρόναλντ Σκόμπι. Αργότερα για λόγους ασφαλείας το Υπουργικό Συμβούλιο μεταφέρθηκε στην ιστορική βίλα του Παπανδρέου στο Καστρί μαζί με τον Αρχηγό της Αστυνομίας Πόλεων Άγγελο Έβερτ. 


Στα τέλη του 1944 το ΕΑΜ τοποθέτησε εκρηκτικά στα θεμέλια του ξενοδοχείου του, με σκοπό να το ανατινάξει, δολοφονώντας ταυτόχρονα και τον Τσόρτσιλ, που εσφαλμένα θεωρείτο ότι θα κατέλυε εκεί. Η επιχείρηση ματαιώθηκε λόγω της επέμβασης μιας βρετανικής περιπόλου.



Το 2003 το ξενοδοχείο έκλεισε για ένα χρόνο και υπέστη ολοκληρωτική ανακαίνιση (κόστους 112 εκατομμυρίων ευρώ), ώστε να επανέλθει στην παλαιά του δόξα. Το εκσυγχρονισμένο πλέον κτίριο έχει 384 δωμάτια (79 σουίτες), συμπεριλαμβανομένων 2 Βασιλικών Σουιτών εμβαδού 550 τετραγωνικών μέτρων, στα οποία η διανυκτέρευση κοστίζει έως και 32.000 ευρώ.

Read More
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΟΣΜΟΣ
ΠΡΟΣΩΠΑ
ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΟΙΗΣΗ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ