Οι «Δικαστικοί νόμοι» της Κρητικής Πολιτείας

Με ένα ακόμη σημαντικό ντοκουμέντο από την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας θα εμπλουτιστεί η σχετική προθήκη που βρίσκεται στον πολλαπλό Εκθεσιακό χώρο της μονής Γκουβερνιώτισσας στις Ποταμιές Πεδιάδος.

Πρόκειται για ένα τεύχος με τους «Δικαστικούς Νόμους» που ήταν σε ισχύ την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο στο νησί και είχαν τυπωθεί στα Χανιά στο τυπογραφείο της Κρητικής Πολιτείας.

Το τεύχος παραχώρησε στον Οργανισμό Πολιτισμού και Ανάπτυξης Ποταμιών η «Γκουβερνιώτισσα» ο γνωστός συλλέκτης του Ηρακλείου Μανώλης Λαμπράκης

 Διάσκεψη ασφαλείας του Μονάχου 2026

Geoeurope: Η ομάδα της γεωπολιτικής

Στο σταυροδρόμι των παγκόσμιων ανακατατάξεων, η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου του 2026 λειτούργησε ως ένας καθρέφτης που αντικατόπτριζε τις βαθιές ρωγμές στο οικοδόμημα της Ατλαντικής Συμμαχίας και την αγωνία της Ευρώπης μπροστά σε ένα αβέβαιο μέλλον. Το κεντρικό θέμα της διάσκεψης, η «καταστροφική πολιτική», δεν ήταν μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια ευθεία βολή προς τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ. Η ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, σε αυτό το τεταμένο κλίμα, αποτέλεσε ένα γεγονός μεγάλης σημασίας, το οποίο όμως, παρά την επιφανειακή ανακούφιση που προσέφερε, δεν ήταν παρά ένα επικάλυμμα, που έκρυβε την πικρή γεύση μιας αμετάβλητης αμερικανικής στρατηγικής.

Η ατμόσφαιρα στο Μόναχο ήταν ήδη βαριά από την προηγούμενη χρονιά, όταν ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε επιτεθεί μετωπικά στην Ευρώπη, κατηγορώντας την για παρακμή και υπονομεύοντας τις θεμελιώδεις αρχές της συμμαχίας. Έναν χρόνο μετά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, έχοντας πλέον αποδεχθεί την πραγματικότητα της προεδρίας Τραμπ, δεν περίμεναν εκπλήξεις, αλλά μάλλον μια επιβεβαίωση της ρήξης.

Να υπενθυμίσουμε ότι τον Νοέμβριο 2025, η κυβέρνηση των ΗΠΑ δημοσίευσε μια νέα έκδοση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, δίνοντας έμφαση στο «τεράστιο ιδεολογικό χάσμα» που έχει προκύψει μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των παραδοσιακών συμμάχων τους. Το έγγραφο ανέφερε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα «διπλό δίλημμα», με «το μερίδιο της ηπείρου στο παγκόσμιο ΑΕΠ να μειώνεται, αλλά αυτή η οικονομική ύφεση τώρα καλύπτεται από τον σοβαρό κίνδυνο μιας πολιτισμικής εξάλειψης (civilisational erasure)».

Σε αυτό το πλαίσιο, η ομιλία του Ρούμπιο λειτούργησε ως μια τακτική κίνηση «καλού αστυνομικού» απέναντι στον «κακό αστυνομικό» Βανς. Ο Ρούμπιο υιοθέτησε μια ρητορική αλλαγή 180 μοιρών, γεμάτη πολιτισμικές αναφορές, από

τον Μπετόβεν και την Καπέλα Σιξτίνα, μέχρι τον καθεδρικό της Κολωνίας. Παρουσίασε μια εικόνα ταπεινότητας, φτάνοντας στο σημείο να αποκαλέσει την Αμερική «παιδί της Ευρώπης», μια φράση που απέσπασε ενθουσιώδη και παρατεταμένα χειροκροτήματα. Αυτή η χειρονομία προσέφερε μια στιγμιαία ανακούφιση. Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια των ευγενικών λόγων, η ουσία της αμερικανικής πολιτικής παρέμενε αμετάβλητη. Οι κεντρικές απαιτήσεις των ΗΠΑ δεν είχαν αλλάξει, και η περιφρονητική στάση απέναντι σε ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, την οποία ο Ρούμπιο αποκάλεσε «λατρεία του κλίματος», αποκάλυπτε ότι η συμφιλιωτική διάθεση ήταν απλώς επιφανειακή. Η απειλή του Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδίας, μιας περιοχής που ανήκει στη σύμμαχο του ΝΑΤΟ Δανία, είχε ήδη φέρει την Ευρώπη στα όριά της, καθιστώντας σαφές ότι η παλιά τάξη πραγμάτων είχε οριστικά τελειώσει.

Η απάντηση της Κάγια Κάλλας ήταν άμεση, αιχμηρή και πολυεπίπεδη. Απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα της ευρωπαϊκής παρακμής, τονίζοντας ότι η ελκυστικότητα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος παραμένει ισχυρή, όπως αποδεικνύεται από τις πολλές χώρες που εξακολουθούν να επιδιώκουν την ένταξή τους στην ΕΕ. Περνώντας στην αντεπίθεση, η Κάλλας αμφισβήτησε την ηθική ανωτερότητα των ΗΠΑ στο πεδίο των ελευθεριών, επισημαίνοντας με νόημα ότι, την ώρα που ο Ρούμπιο επέκρινε την Ευρώπη, οι ΗΠΑ κατατάσσονταν στην 58η θέση παγκοσμίως στην ελευθερία του Τύπου, την ίδια στιγμή που η πατρίδα της, η Εσθονία, βρισκόταν στη δεύτερη. Αυτή η σύγκρουση, ωστόσο, αποκτά το πλήρες της νόημα μόνο όταν εξεταστεί υπό το πρίσμα της εμφάνισης του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στην ίδια διάσκεψη έναν χρόνο νωρίτερα.

Η «καθησυχαστική» φύση της ομιλίας του Ρούμπιο ήταν απολύτως σχετική: ήταν καθησυχαστική σε σύγκριση με τον εμπρηστικό και απροκάλυπτα επιθετικό λόγο του Βανς το 2025. Ο Βανς είχε προκαλέσει «παγωμένη σιωπή», επιτιθέμενος μετωπικά στις φιλελεύθερες ευρωπαϊκές αξίες και υποστηρίζοντας ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ήπειρο δεν ήταν εξωτερική, αλλά οι «εσωτερικές απειλές» της λογοκρισίας και της ηθικής παρακμής. Η προσέγγισή του είχε κινηθεί στα όρια του απομονωτισμού, αμφισβητώντας την ίδια τη χρησιμότητα του ΝΑΤΟ.

Αντίθετα, ο Ρούμπιο το 2026 παρουσιάστηκε ως «παιδί της Ευρώπης», τονίζοντας την κοινή κληρονομιά και προσφέροντας έναν δρόμο συνεργασίας, έστω και υπό αυστηρούς όρους.

Αυτή η συνειδητοποίηση ωθεί την Ευρώπη, με αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς, προς την αναζήτηση της «στρατηγικής αυτονομίας». Η ιδέα, που κάποτε θεωρούνταν ένα απλό σύνθημα του Γάλλου Εμανουέλ Μακρόν, σήμερα εμφανίζεται ως επιτακτική ανάγκη. Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται σε εξωτερικές δυνάμεις για την ασφάλεια της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είτε στρέφουν την προσοχή τους πίσω στο Δυτικό Ημισφαίριο, είτε στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, καθιστώντας σαφές ότι η Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτούργησε ως καταλύτης. Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται αυτή τη σύγκρουση ως έναν πόλεμο που αφορά την ίδια την ύπαρξή της και είναι αποφασισμένη να στηρίξει την Ουκρανία, ακόμη και χωρίς την αμερικανική βοήθεια. Αυτή η κατάσταση αναγκάζει τις ευρωπαϊκές χώρες να κινηθούν προς την αυτάρκεια και την ανεξαρτησία. Αντικειμενικά, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικές δυνάμεις σε διάφορους τομείς. Εάν καταφέρει να ενσωματώσει αυτές τις διάσπαρτες δυνάμεις και να δημιουργήσει μια συνεκτική οντότητα, η επίτευξη της στρατηγικής αυτονομίας δεν είναι αδύνατη. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία είναι εξαιρετικά χρονοβόρα. Εκτιμάται ότι σε μια δεκαετία, το τοπίο ασφαλείας στην Ευρώπη θα έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές, αποκαλύπτοντας τα αποτελέσματα αυτής της μεταμόρφωσης. Η απαισιοδοξία στην Ευρώπη τροφοδοτείται και από την οικονομική στασιμότητα. Το γερμανικό μοντέλο ευημερίας, που βασιζόταν σε τρεις πυλώνες – φθηνή ρωσική ενέργεια, αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας και πώληση αυτοκινήτων υψηλής τεχνολογίας στην Κίνα – έχει καταρρεύσει πλήρως. Η Ευρώπη αισθάνεται να έχει χάσει την κατεύθυνσή της, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση της ανασφάλειας.

Στο επίκεντρο αυτής της παγκόσμιας αναδιάταξης βρίσκεται η Κίνα, η παρουσία της οποίας είναι πλέον πανταχού παρούσα και αναπόφευκτη. Η Δύση, και ειδικότερα η Ευρώπη, βλέπει συχνά τη διεθνή τάξη μέσα από έναν ναρκισσιστικό και συχνά

αλαζονικό φακό, θεωρώντας ότι η «φιλελεύθερη διεθνής τάξη» που η ίδια δημιούργησε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελεί το μόνο ισχύον μοντέλο. Ωστόσο, αυτή η αντίληψη δημιουργεί μια ψευδαίσθηση.

Η διεθνής τάξη είναι μια πολύ ευρύτερη έννοια που περιλαμβάνει την συνύπαρξη διαφορετικών κοινωνικών συστημάτων, πολιτισμικών παραδόσεων και θρησκευτικών πεποιθήσεων. Γεγονότα όπως η ανεξαρτητοποίηση/ αποαποικιοποίηση 51 αφρικανικών χωρών, η σύγκρουση των δύο μπλοκ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και κυρίως, η άνοδος της Κίνας και δευτερευόντως της Ινδίας, αποδεικνύουν ότι η ιστορία δεν περιορίστηκε ποτέ σε ένα ενιαίο, φιλελεύθερο μοντέλο. Η περίοδος που θα μπορούσε να μοιάζει με τη «φιλελεύθερη τάξη» που περιγράφει η Δύση διήρκεσε στην πραγματικότητα μόνο για περίπου 15 χρόνια, από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης έως την πλήρη άνοδο της Κίνας.

Η στάση της Ευρώπης απέναντι στην Κίνα έχει πλέον εισέλθει σε μια δεύτερη, πιο πραγματιστική φάση. Αρχικά, η Ευρώπη προσπάθησε να ασκήσει πίεση στην Κίνα για να πείσει τη Ρωσία να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, μια απλοϊκή προσέγγιση που αγνοούσε την πολυπλοκότητα των σχέσεων. Όταν αυτή η στρατηγική απέτυχε, η Ευρώπη υιοθέτησε μια πιο ρεαλιστική στάση, με τους ηγέτες της να επισκέπτονται συλλογικά το Πεκίνο, εστιάζοντας πλέον στην ανάπτυξη της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας. Οι ευρωπαϊκές διαμαρτυρίες για το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα κρίνονται ως ανούσιες από γεωοικονομική άποψη.

Εν κατακλείδι, η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ανέδειξε μια δυσάρεστη αλήθεια: οι δεσμοί που ένωναν τον δυτικό κόσμο για δεκαετίες έχουν διαρραγεί, μάλλον ανεπανόρθωτα. Η συμφιλιωτική ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο ήταν απλώς μια εφήμερη χειρονομία, ανίκανη να καλύψει το χάσμα που έχει δημιουργηθεί. Η διατλαντική σχέση έχει υποστεί θεμελιώδη βλάβη, ωθώντας την Ευρώπη, έστω και απρόθυμα, στον δρόμο της στρατηγικής αυτονομίας. Η παλιά βεβαιότητα της αμερικανικής προστασίας έχει αντικατασταθεί από την αγωνία ενός αβέβαιου μέλλοντος, όπου η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση και τον ρόλο της σε έναν αναδυόμενο πολυπολικό κόσμο. Σε αυτό το νέο τοπίο, η άνοδος της Κίνας δεν είναι απλώς ένας παράγοντας, αλλά το κεντρικό γεγονός που διαμορφώνει τις νέες ισορροπίες, αναγκάζοντας τη Δύση να εγκαταλείψει τις ψευδαισθήσεις της και να αντιμετωπίσει μια πραγματικότητα που δεν ελέγχει πλέον.

Πηγή: https://geoeurope.org/2026/02/17/diaskepsi-asfaleias-tou-monaxou-2026/

 Το χωριό Έξω Λακώνια με 298 κατοίκους (απογραφή 2001) βρίσκεται οκτώ χιλιόμετρα δυτικά από την πόλη του Αγίου Νικολάου στην ανατολική Κρήτη. 

Το χωριό αποτελείται από έξι μικρότερα χωριά: Παναγία (144), Φιορέτζηδες (18), Μαρνέλληδες (82), Βλάχηδες (19), Καρτέρηδες (31) και Πεπόνηδες (4). Όλα τα χωριά βρίσκονται σε πεδιάδα ανάμεσα σε λόφους. 

Στα μικρότερα χωριά κατοικούν μόνιμα μόνο λίγες οικογένειες και οι περισσότεροι είναι μεγάλοι σε ηλικία. 

Αν και τα Έξω Λακώνια είναι μόνο οκτώ χιλιόμετρα μακριά από τον Άγιο Νικόλαο, δεν υπάρχει κανένα ξενοδοχείο. Επίσης δεν ενοικιάζονται καθόλου διαμερίσματα για διακοπές.

 Η πλειοψηφία του πληθυσμού ζει από τη γεωργία. Σχεδόν όλες οι οικογένειες έχουν τα δικά τους χωράφια και περιβόλια με λαχανικά, σταφύλια και κυρίως με ελιές.

 Πολλοί κάτοικοι αναφέρουν ότι έχουν παιδιά που έφυγαν από το χωριό γιατί ονειρεύονταν μια καλύτερη ζωή στις μεγαλύτερες πόλεις και ότι θα βρουν περισσότερες διεξόδους. 

Έτσι πολλοί δουλεύουν στον Άγιο Νικόλαο, στο Ηράκλειο ή στην Αθήνα και επισκέπτονται τη γενέτειρα τους για λίγες μέρες τα Χριστούγεννα, το Πάσχα ή το καλοκαίρι

 7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού «Compartments Dance Project»

17 – 31 Μαΐου 2026 Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ

Για έβδομη συνεχόμενη χρονιά, η Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ ανοίγει τις πόρτες της και προσκαλεί νέους χορευτές, χορογράφους και ομάδες σύγχρονου χορού να συμμετάσχουν στο 7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού «Compartments Dance Project», που θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά άνοιξη, από τις 17 έως τις 31 Μαΐου 2026.

Από το 2016 που ξεκίνησε τη λειτουργία του, ως μία ξεχωριστή ενότητα του Φεστιβάλ Νέων Καλλιτεχνών «Τα 12 Κουπέ», το «Compartments Dance Project» έχει καθιερωθεί ως σημείο συνάντησης σύγχρονου χορού και πεδίο πειραματισμού νέων δημιουργών. Για δεκαπέντε μέρες, τα ιστορικά βαγόνια και κάθε απρόσμενη γωνιά της Αμαξοστοιχίας μετατρέπονται σε σκηνή και έμπνευση για χορευτικές performances σύντομης διάρκειας, σε μια πρωτότυπη ιδέα της Τατιάνας Λύγαρη, καλλιτεχνικής διευθύντριας του Τρένου στο Ρουφ, που θέτει σε αμφισβήτηση στην πράξη τους χώρους μεγάλης κλίμακας και τις συμβατικές συνθήκες θέασης.

Φέτος, το «Compartments Dance Project» στρέφει το βλέμμα στις ποιότητες που συγκροτούν την ανθρώπινη υπόσταση: αγάπη, έρωτας, φαντασία, κριτική σκέψη, ενσυναίσθηση, φιλία, επικοινωνία. Πώς διαφυλάσσονται και ενδυναμώνονται μέσα σε ένα τοπίο τεχνολογικής έκρηξης; Πού εντοπίζεται η αντίσταση και με ποιους τρόπους μπορεί να ενεργοποιηθεί; Οι καλλιτέχνες καλούνται να διερευνήσουν μέσα από τη χορογραφική τους γραφή, τρόπους καλλιέργειας και ενδυνάμωσης εκείνων των πολύτιμων στοιχείων που μας ταυτοποιούν και μας επιτρέπουν να παραμένουμε άνθρωποι.

Όλες οι performances, διάρκειας 15 έως 20 λεπτών, φιλοξενούνται στα βαγόνια και στο υπαίθριο stage της Αποβάθρας, καθημερινά από τις 18:30 έως τις 23:30, σε κυλιόμενο πρόγραμμα, συνθέτοντας ένα δεκαπενθήμερο πυκνής καλλιτεχνικής δράσης, διαλόγου και ανταλλαγής ιδεών.

Κριτήρια επιλογής

● Πρωτοτυπία και σύνδεση με τη θεματική

● Δημιουργική αξιοποίηση του χώρου

● Πρώτη παρουσίαση στο Φεστιβάλ

● Σκηνική παρουσία και ερμηνευτική δύναμη

● Καλλιτεχνική συνοχή

● Διάλογος με άλλες μορφές τέχνης

Υποβολή προτάσεων

Οι ενδιαφερόμενοι δημιουργοί μπορούν να αποστείλουν την πρότασή τους στο theater@totrenostorouf.gr, με θέμα «7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού», επισυνάπτοντας:

● Αναλυτική περιγραφή του project

● Διάρκεια project (10’ έως 20’)

● Οπτικοακουστικό υλικό προηγούμενων δράσεων σε drive link (χωρίς κωδικό)

● Βιογραφικά συντελεστών με φωτογραφίες

● Στοιχεία επικοινωνίας

Το Φεστιβάλ παρέχει τεχνικό εξοπλισμό, ασφαλιστική κάλυψη και αμοιβή.

Καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων: 18 Μαρτίου 2026 Ανακοίνωση αποτελεσμάτων: 30 Μαρτίου 2026 Πρώτη συνάντηση επιλεγμένων ομάδων: 3 Απριλίου 2026

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ τηλ. 210 9237076, theater@totrenostorouf.gr

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ www.totrenostorouf.gr www.facebook.com/To-Treno-sto-Rouf-railway-carriage-theatre https://instagram.com/ToTrenostoRouf https://www.tiktok.com/@totrenostorouf https://www.youtube.com/user/totrenostorouf

Επικοινωνία: ArtsPR

 Συμμετοχή του Πρύτανη του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου στην Ημερίδα Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού και στην Εναρκτήρια Τελετή της «Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2026»

Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο συμμετείχε ενεργά στις εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026 στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «ΝΟΗΣΙΣ», στο πλαίσιο της έναρξης της διοργάνωσης «Δήμος Θέρμης – Εθνική Πρωτεύουσα Νεολαίας 2026».

Το πρωί πραγματοποιήθηκε η Ημερίδα Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΣΕΠ) με τίτλο «Μονοπάτια Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας», η οποία αποτέλεσε την πρώτη επίσημη δράση του θεσμού. Στην ημερίδα συμμετείχε ο Πρύτανης του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, ο οποίος ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της δια βίου μάθησης, της ανοιχτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και της ισότιμης πρόσβασης στη γνώση ως βασικών εργαλείων ενδυνάμωσης των νέων στη σύγχρονη κοινωνία και αγορά εργασίας.

Η παρουσία του ΕΑΠ στην ημερίδα επιβεβαίωσε τη σταθερή προσήλωση του Ιδρύματος στη στήριξη πρωτοβουλιών που ενισχύουν τον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό προσανατολισμό των μαθητών και νέων, συνδέοντας την ακαδημαϊκή γνώση με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Ακολούθησε η επίσημη Εναρκτήρια Τελετή της «Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2026», στην οποία ο Πρύτανης παρέστη μαζί με εκπροσώπους της κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πολιτικών φορέων.

Το ΕΑΠ απέστειλε επιστολή υποστήριξης της υποψηφιότητας του Δήμου Θέρμης για τον θεσμό της «Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας», εκφράζοντας την εμπιστοσύνη του στο όραμα και τη δυναμική της τοπικής κοινωνίας, επιβεβαιώνοντας τον κοινωνικό και αναπτυξιακό του ρόλο και την αποστολή του για ανοιχτή, προσβάσιμη και ποιοτική εκπαίδευση για όλους.

 Το Παλατάκι είναι διατηρητέο κτίριο που ανήκει στο Δήμο Χαϊδαρίου, με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, από το 1979. Το κτίριο βρίσκεται επί της Λεωφόρου Αθηνών, στη συμβολή της με την Στρατάρχου Καραϊσκάκη. Στην θέση αυτή έλαβε χώρα η Μάχη του Χαϊδαρίου (1826).

Το Παλατάκι αποτελεί τυπικό δείγμα αρχιτεκτονικής ρομαντικού ιστορισμού με νεογοτθικά στοιχεία. Βασικά του χαρακτηριστικά είναι ο φρουριακός χαρακτήρας (επάλξεις, γωνιακοί πύργοι, στενά παράθυρα), οι ραδινές αναλογίες και τα γοτθικίζοντα διακοσμητικά στοιχεία (παράθυρα επιστεφόμενα από οξυκόρυφα τόξα, εξωτερικός κεραμοπλαστικός διάκοσμος, διαμόρφωση επάλξεων και γωνιακών πυργίσκων).

Το 2021 στην δυτική περιοχή του πάρκου εγκαινιάστηκε παιδική χαρά, σε μία περιοχή όπου επί πολλά χρόνια είχε γρασίδι.

Το καλοκαίρι του 2022 ξεκίνησαν έργα για την ανακίνηση της ανατολικής περιοχής του πάρκου, συμπεριλαμβανομένου και του πύργου. Ως αποτέλεσμα, η ανατολική περιοχή είναι κλειστή και φραγμένη προς το κοινό και παραμένει κλειστή τον Νοέμβριο του 2023. Δεν είναι σίγουρο πότε θα ανοίξει ξανά, αλλά υπάρχει μία πιθανότητα τέλος του 2024.

Ο Πύργος αποτελείται από δύο ορόφους, οι οποίοι αποτελούνται από περίτεχνα διακοσμημένα δωμάτια, οροφογραφίες με επιβλητικά έπιπλα, δώμα και ημίυπόγειο, όπου κάποτε βρίσκονταν τα μαγειρεία και οι βοηθητικοί χώροι. Στη θέση αυτών σήμερα είναι η Δημοτική Βιβλιοθήκη Χαϊδαρίου. Ο μικρός αριθμός των αιθουσών υποδεικνύει ότι το κτίριο χρησιμοποιούνταν ως εξοχική κατοικία, υπόθεση που ενισχύεται και από τη σχετικά μεγάλη απόσταση που χωρίζει το Παλατάκι από το κέντρο των Αθηνών.

Στον προαύλιο χώρο του βρίσκονταν ένας ξενώνας, στάβλοι, ελαιοτριβείο και όλα περιβάλλονταν από ανθώνες, ελαιώνες και φοίνικες, συνολικής έκτασης 30 στρεμμάτων. Σήμερα διασώζονται ο ξενώνας, που είναι το επονομαζόμενο Κτίριο Νικολάου Γύζη και οι στάβλοι ,όπου στεγάζεται το αναψυκτήριο "Το Ιστορικό".

Υπάρχουν πολλές εκδοχές σχετικά με την ανοικοδόμηση του Πύργου.

Μία εκδοχή αποδίδει τον σχεδιασμό και την ανοικοδόμησή του στον Γάλλο αρχιτέκτονα Φρανσουά Μπουλανζέ (François Boulanger), του οποίου τα κτίρια παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με το Παλατάκι. Η Βασίλισσα Αμαλία φέρεται να ζήτησε από τον αρχιτέκτονα να ακολουθήσει ως πρότυπο το Ανάκτορο Hohenschwangau του Μαξιμιλιανού διαδόχου της Βαυαρίας, αδελφού του Όθωνα. Ο Πύργος Βασιλίσσης εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 1854.

Μια δεύτερη εκδοχή θέλει ως δημιουργό του τον αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Σταμάτιο Κλεάνθη, κατά παραγγελία της Sophie de Marbois, γνωστής και ως Δούκισσα της Πλακεντίας. Μάλιστα, η Δούκισσα φαίνεται πώς χρησιμοποιούσε το Παλατάκι για τις μυστικές συναντήσεις της με τον λήσταρχο Νταβέλη, σύμφωνα με θρύλο της εποχής.

Η πιο εμπεριστατωμένη εκδοχή αναφέρει ότι ο αρχικός ιδιοκτήτης του Πύργου ήταν ο Χαϊντάρ Πασά, από τον οποίο πήρε το όνομά του τόσο το κτήμα όσο και η ευρύτερη περιοχή. Βάσει της μαρτυρίας του αγωνιστή Χρήστου Βυζάντιου, στην περιοχή υπήρχε κήπος με πύργο στο εσωτερικό του. Βέβαια, ο πύργος αυτός δεν είναι δυνατόν να ταυτιστεί με το Παλατάκι, καθώς η αρχιτεκτονική δομή του δευτέρου ανήκει σε μεταγενέστερο του 1830 ρεύμα. Ο ρομαντικός αρχιτεκτονικός ρυθμός έγινε αρκετά δημοφιλής τα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση. Πιθανώς, ο προαναφερόμενος πύργος, που υπήρχε στο Χαϊδάρι το 1826, κατεδαφίστηκε, για να οικοδομηθεί το Παλατάκι.

Με φιρμάνι, το οίκημα αγοράστηκε από τον Παναγιώτη και την Άννα Λαζαρή και στη συνέχεια πέρασε στην ιδιοκτησία του Νικόλαου Νάζου, μετά το γάμο του με την κόρη τους Πηνελόπη και παρέμεινε στην κατοχή της οικογένειας μέχρι το 1895, οπότε και κατασχέθηκε. Ο Νικόλαος Νάζος, μετέτρεψε το Παλατάκι σε καλλιτεχνικό κέντρο, όπου σύχναζαν οι μεγάλοι Έλληνες ζωγράφοι Νικηφόρος Λύτρας και Νικόλαος Γύζης. Αδιάψευστα ίχνη της παρουσίας τους εκεί αποτελούν οι τοιχογραφίες «Οι τέσσερις εποχές» του Ν. Γύζη στον ξενώνα, καθώς και τοιχογραφίες του Λύτρα στον μικρό ναό του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος βρισκόταν εντός των ορίων του αγροκτήματος. 

Με τον πλειστηριασμό περιήλθε στην κατοχή του Νικολάου Θων, επιμελητή των ανακτόρων επί Γεωργίου Α΄. Μάλιστα, η μαρμάρινη στήλη του Κάρολου Φαβιέρου που βρίσκεται μπροστά στην είσοδο του Πύργου, είναι μία πρωτοβουλία του Θων. Στις αρχές του 20ού αιώνα το Παλατάκι πέρασε στην ιδιοκτησία του εφοπλιστή Αντωνίου Παληού, ο οποίος την ανακαίνισε ριζικά. 

Στα πλαίσια αυτής της ανακαίνισης αξιολογείται ότι έγιναν και οι οροφογραφίες των αιθουσών, όπως και η επιγραφή «Κρείσσον Φθόνος Οικτιρμού» (Καλύτερα να σε ζηλεύουν παρά να σε λυπούνται) επάνω από το τζάκι της κεντρικής αίθουσας του πρώτου ορόφου.

Χρονολόγιο Ιδιοκτητών Ολόκληρου του Κτήματος "Χαϊδάρι"

. . . . -1827: ΒΕΗ ΖΑΓΑΔΕ ΣΕΛΙΚ ΑΓΑΣ

1827-1836: ΣΑΔΙΚ ή ΣΕΛΙΚ ΑΓΑ ΧΑΪΝΤΑΡ ΠΑΣΑΣ

1836-1865: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ και ΑΝΝΑ ΛΑΖΑΡΗ το γένος ΚΑΤΧΟΥΔΑΝ ΓΙΑΝΝΑΚΗ

1865-1888: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΝΑΖΟΣ και ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΛΑΖΑΡΗ το γένος ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΑΖΑΡΗ

1888-1895: Κληρονόμοι ΝΑΖΟΥ-Κατάσχεση και πλειστηριασμός

1895-1914: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΘΩΝ και μετά το 1906 ο γιός του και κληρονόμος του ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΘΩΝ

1914-1916: ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΑΝΤΕΡΜΑΛΗΣ

1916-1919: ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΑΛΗΟΣ

1919-1927: Κληρονόμοι ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΠΑΛΗΟΥ

1927-. . . . : ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΕΣΣΙΣΟΓΛΟΥ και ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΛΑΣΙΑΔΗΣ

Κάποιες πηγές, ακόμη, θέλουν ως ιδιοκτήτη του Πύργου στα τέλη του 19ου μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα τον μεγαλοκτηματία Γεώργιο Παχύ. Ο γάμος του με την Αιμιλία Σκουζέ, είχε σαν αποτέλεσμα να ανήκει στη δικαιοδοσία του ζεύγους πλέον, μία μεγάλη έκταση γης από τον Άγιο Αντώνιο Αμφιάλης έως τη σημερινή Λεωφόρο Αθηνών, στο ύψος όπου βρίσκεται το Παλατάκι.

Κατά την περίοδο 1957-1971 στο Παλατάκι στεγάστηκε η ψυχιατρική κλινική «Άγιος Ιωάννης». Εκείνη την περίοδο προκλήθηκαν σοβαρότατες ζημιές στο εσωτερικό του κτίσματος.

Το 1955 είχε γίνει η πρώτη προσπάθεια να χαρακτηριστεί ο περιβάλλων χώρος του Πύργου ως κοινόχρηστος χώρου πρασίνου, ενώ τα επόμενα χρόνια μεγάλο μέρος της υπόλοιπης έκτασης οικοπεδοποιήθηκε και οικοδομήθηκε. Ιδιαίτερη ευαισθησία για τον ιστορικό αυτό χώρο έδειξαν ο δήμαρχος Δημήτρης Γιαχνής, καθώς και ο δήμαρχος Δημήτριος Σκαμπάς. Επί δημαρχίας Κυριάκου Ντηνιακού, έγινε η απόκτηση του Πύργου και του νεοκλασικού, καθώς και η αποκατάσταση και η λειτουργική αξιοποίηση των ιστορικών κτιρίων.

Συγκεκριμένα, το 1976 ο Πύργος Παλατάκι χαρακτηρίστηκε ως "Οίκημα χρήζον ειδικής κρατικής προστασίας" και το 1979 ο περιβάλλον χώρος κηρύχθηκε "Διατηρητέος ιστορικός τόπος". Για τη διάσωση της έκτασης, όπου πλέον έχει ανεγερθεί το νέο Δημαρχείο, έγινε το 1983 αγώνας του Δήμου και των κατοίκων με κατάληψη του χώρου. To 1985 με την οικονομική συμβολή του E.O.T. και του Υπουργείου Πολιτισμού ο Πύργος και ο περιβάλλων χώρος περιήλθαν στην ιδιοκτησία του Δήμου Χαϊδαρίου. 

To 1987 άρχισαν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης, τόσο του κτιρίου όσο και του χώρου γύρω από αυτό, από τον Δήμο Χαϊδαρίου και το Υπουργείο Πολιτισμού, με υπουργό τότε τη Μελίνα Μερκούρη και ολοκληρώθηκαν το 1993. Η διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου έγινε σύμφωνα με μελέτη του δημοτικού συμβούλου και αρχιτέκτονα Γιάννη Ιγγλέση. 

Η μελέτη εξοπλισμού-επίπλωσης και διακόσμησης του Πύργου είναι έργο του αρχιτέκτονα Θ.Βαράγκη. Χρειάστηκε πολύς κόπος και υλικά που προμηθεύτηκαν και από το εξωτερικό, ώστε να μην απέχουν από τα αρχικά που χρησιμοποιήθηκαν κατά την πρώτη ανοικοδόμησή του Πύργου. 

Με τις εργασίες αποκατάστασης αποκαλύφθηκε και ο θησαυρός με τις τοιχογραφίες και οροφογραφίες. Εξειδικευμένοι συντηρητές εικαστικών έργων αποκατέστησαν τα φθαρμένα σημεία και επανέφεραν αυτά τα κομψοτεχνήματα στην αρχική τους μορφή με τα "βαυαρικά" χρώματα των σχεδίων και των μοτίβων που βρίσκονταν θαμμένα κάτω από στρώσεις σοβάδων. Τον Ιούνιο του 1993 έγιναν τα εγκαίνια του κτιρίου.

Σήμερα στον Πύργο Παλατάκι στεγάζεται το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χαϊδαρίου. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Χαϊδαρίου λειτούργησε για αρκετά χρόνια στον χώρο και μεταφέρθηκε το 2019(?) στο αίθριο. Στον περιβάλλοντα χώρο λαμβάνουν χώρα πολλές εκδηλώσεις από την πλούσια πολιτιστική δράση του δήμου.

 Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου Consumers (Re)generation – CoRe έχει αναπτυχθεί ένα καινοτόμο Εκπαιδευτικό Kit για την εκπαίδευση στα δικαιώματα των καταναλωτών, το οποίο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς και σχολικές κοινότητες.

Το εκπαιδευτικό υλικό εστιάζει σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τους σύγχρονους καταναλωτές, και ειδικότερα τους νέους, όπως:

• οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και οι τρόποι προστασίας των καταναλωτών,
• η ασφάλεια των προϊόντων και η καταπολέμηση της παραποίησης και της απομίμησης,
• η καλλιέργεια υπεύθυνων, συνειδητών και ασφαλών καταναλωτικών επιλογών, τόσο στις αγορές εντός καταστήματος όσο και στο ψηφιακό περιβάλλον.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των νέων μέσω δραστηριοτήτων peer-to-peer, με στόχο να ενισχυθεί ο ρόλος τους ως ενεργών και ενημερωμένων καταναλωτών, αλλά και ως φορέων διάδοσης της καταναλωτικής γνώσης στο σχολικό και κοινωνικό τους περιβάλλον. Παράλληλα, το έργο προωθεί τη δημιουργία και την ενίσχυση ενός ευρωπαϊκού δικτύου ενδιαφερόμενων φορέων, ενδυναμώνοντας τον διάλογο για τη σημασία της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στα δικαιώματα των καταναλωτών.

Το Εκπαιδευτικό Kit είναι διαθέσιμο στην αγγλική γλώσσα και μπορεί να αναζητηθεί στον ακόλουθο σύνδεσμο:

👉 https://www.cittadinanzattiva.it/rapporti-osservatori-e-indagini/343-core-teaching-guide-on-consumerrights-for-teachers/download.html

Το Εκπαιδευτικό Kit έχει σχεδιαστεί αρχικά για το ιταλικό εκπαιδευτικό πλαίσιο· ωστόσο, σε κάθε θεματική ενότητα περιλαμβάνει μια Ευρωπαϊκή Διαδρομή (European Pathway), η οποία μπορεί να προσαρμοστεί και να αξιοποιηθεί σε διαφορετικά εθνικά και εκπαιδευτικά πλαίσια. Μέσα από αυτή την προσέγγιση, το έργο φιλοδοξεί να συμβάλει στη μελλοντική αναπαραγωγή και αξιοποίηση της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το έργο Consumers (Re)generation – CoRe υλοποιείται με συντονιστή την Cittadinanzattiva, σε συνεργασία με οργανισμούς από την Ελλάδα και τη Ρουμανία, συμπεριλαμβανομένης της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ).

 Σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού μέσου Augsburger Allgemeine, περισσότερα αεροδρόμια της Γερμανίας εντάσσουν την Κρήτη στα προγράμματα πτήσεών τους, προσφέροντας στους ταξιδιώτες μεγαλύτερη ευελιξία και περισσότερες επιλογές απευθείας πρόσβασης, κυρίως προς το αεροδρόμιο Ηρακλείου, αλλά και προς τα Χανιά.

Η μεγαλύτερη ελληνική νήσος προσελκύει κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό επισκεπτών από τη Γερμανία, χάρη στο ήπιο κλίμα, τη μεγάλη ηλιοφάνεια σχεδόν όλο τον χρόνο και τη δυνατότητα για ποικίλες δραστηριότητες, όπως παραλίες, θαλάσσια σπορ, πεζοπορία, επισκέψεις σε αξιοθέατα και γαστρονομικές εμπειρίες. Για την ομαλή εξυπηρέτηση της αυξανόμενης επιβατικής κίνησης, βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή νέου αεροδρομίου κοντά στο Ηράκλειο, το οποίο προορίζεται να αντικαταστήσει το υφιστάμενο διεθνές αεροδρόμιο.

Στο θερινό πρόγραμμα του 2026 προστίθεται το αεροδρόμιο Φρίντριχσχαφεν, από το οποίο θα πραγματοποιούνται απευθείας πτήσεις προς Ηράκλειο από τις 29 Μαρτίου έως τις 24 Οκτωβρίου, με αναχωρήσεις δύο φορές την εβδομάδα. Οι πτήσεις προγραμματίζονται για Τρίτη και Πέμπτη, με ώρες αναχώρησης στις 18:30 ή στις 09:45, σύμφωνα με το πρόγραμμα του αεροδρομίου.

Παράλληλα, το αεροδρόμιο Ρόστοκ-Λάαγε εντάσσει απευθείας πτήσεις προς Κρήτη τον Οκτώβριο, οι οποίες θα εκτελούνται από την Corendon Airlines από τις 6 έως τις 30 Οκτωβρίου, δύο φορές την εβδομάδα, Τρίτη και Παρασκευή. Επιπλέον, το αεροδρόμιο Έρφουρτ-Βαϊμάρης διευρύνει το χαρτοφυλάκιο προορισμών του, προσφέροντας πτήσεις προς Ηράκλειο από τον Ιούλιο έως τα τέλη Οκτωβρίου, κάθε Δευτέρα και Πέμπτη.

Η διαθεσιμότητα απευθείας πτήσεων από τη Γερμανία προς το Ηράκλειο μεταβάλλεται ανά μήνα, αντανακλώντας τη ζήτηση της τουριστικής περιόδου. Με βάση στοιχεία για το 2026, οι απευθείας συνδέσεις περιλαμβάνουν:

Βερολίνο, Ντίσελντορφ, Φρανκφούρτη, Αμβούργο, Ανόβερο, Κολωνία, Λειψία, Μόναχο, Νυρεμβέργη, Στουτγκάρδη, Βρέμη, Δρέσδη, Φρίντριχσχαφεν, Μύνστερ, Μπάντεν-Μπάντεν, Μέμμινγκεν, Πάντερμπορν, Ζάαρμπρικεν, Έρφουρτ και Ρόστοκ.

Ειδικότερα, από τον Μάρτιο πραγματοποιούνται απευθείας πτήσεις από μεγάλους κόμβους όπως Βερολίνο, Φρανκφούρτη, Μόναχο, Ντίσελντορφ και Αμβούργο, ενώ από την άνοιξη και το καλοκαίρι προστίθενται περιφερειακά αεροδρόμια, όπως Βρέμη, Δρέσδη, Μύνστερ, Μέμμινγκεν και Πάντερμπορν. Κατά τους μήνες αιχμής, Ιούλιο και Αύγουστο, το δίκτυο διευρύνεται περαιτέρω με την προσθήκη αεροδρομίων όπως Έρφουρτ, ενώ τον Οκτώβριο εντάσσεται και το Ρόστοκ.

Τα στοιχεία βασίζονται σε δεδομένα του ταξιδιωτικού ιστότοπου Skyscanner, με επισήμανση ότι τα προγράμματα πτήσεων ενδέχεται να τροποποιηθούν ανάλογα με τη ζήτηση και τον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών.

Η ενίσχυση των απευθείας συνδέσεων αναμένεται να στηρίξει περαιτέρω τη ροή Γερμανών επισκεπτών προς την Κρήτη και να συμβάλει στη διατήρηση της ισχυρής παρουσίας της γερμανικής αγοράς στον ελληνικό τουρισμό.

Πηγή: Augsburger Allgemeine