Κρήτη πόλεις και χωριά: 12/06/22

Τρίτη 6 Δεκεμβρίου 2022

Πως Απέκτησαν Οι Τυλισανοί Το Παρατσούκλι “Μπακαλιάροι”

www.kritipoliskaixoria.gr Δεκεμβρίου 06, 2022 0

Οι Τυλισανοί απέκτησαν το παρατσούκλι “μπακαλιάροι” διότι τα παλιά χρόνια ο Τυλισανός αγωγιάτης αφού πουλούσε το εμπόρευμα του κατά κύριο λόγο ξυλεία στην Χώρα, στην επιστροφή του στο χωριό αγόραζε μπακαλιάρο επειδή τότε ήταν πολύ οικονομικός. Στην επιστροφή κρεμούσαν το μπακαλιάρο στους γαϊδάρους και οι κάτοικοι των γύρων χωριών τους ονόμασαν μπακαλιάρους επειδή συχνά αγόραζαν το συγκεκριμένο προϊόν.

Η ΤΥΛΙΣΣΟΣ ΑΝΑΒΙΩΝΕΙ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΠΑΚΑΛΙΑΡΟΥΣ ΣΤΙΣ 6 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

Η Τύλισος στις 6 Δεκεμβρίου γιορτάζει τον προστάτη του Άγιο Νικόλαο κκαι όπως κάθε χρόνο εδώ και 10 χρόνια η γιορτή του πολιούχου έχει γίνει διπλή γιορτή για το χωριό διότι την παραμονή του Αγίου ο Πόλιτιστικός Σύλλογος έχει δώσει έμφαση στο παρονήμιο «μπακαλιάροι» που το έχουν αποδώσει τα γειτονικά χωριά

Για την ιστορία μία από τις "ευρεσιτεχνίες" της εποχής ήταν να μαζεύουν αχινοπόδια και να κατεβαίνουν με τα μουλάρια στη χώρα για να τα πουλήσουν. Με τα όσα χρήματα κέρδιζαν προμηθεύονταν μπακαλιάρο, το "φτυάρι" της εποχής, όπως έλεγαν το κομμάτι που αγόραζαν προκειμένου να προσφέρουν στις οικογένειες τους μία θρεπτική τροφή. Επειδή η διαδικασία γινόταν συστηματικά από τους Τυλισανους τα γειτονικά χωριά τους έδωσαν το παρατσούκλι «μπακαλιάροι».

Έτσι λοιπόν κάθε χρόνο ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τυλίσου με τη συμπαράσταση πάντα του παπά-Γιώργη Μαλιωτάκη αναβιώνει το έθιμο και κερναέι τους χωριανούς και τους επισκέπτες "τηγανιτό μπακαλιάρο με σκορδαλιά" πλούσια εδέσματα, εκλεκτό κρασί και καλή Κρητική Μουσική.

Μετά τον εσπερινό (6:30μμ) θα ακολουθήση η εκδήλωση στο προαύλιο χώρο του Αγίου Νικολάου.

Σας Μοιραζόμαστε Χριστουγεννιάτικες Και Πρωτοχρονιάτικες Αναμνήσεις

56 - ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Δεκεμβρίου 06, 2022 0

Τέτοιες μέρες άγιες, ο νους ξεστρατίζει συχνά πυκνά προς τα μονοπάτια της παιδικής μας ηλικίας. Αυτό ίσως δικαιολογεί την αφόρητη νοσταλγία που με πιάνει Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά… Αναθυμάμαι όσα έζησα και νιώθω ευγνωμοσύνη γιατί γέμισαν με ατίμητους θησαυρούς την ψυχή μου…

Όλα βέβαια δένουν μαγικά αφού πρωταρχικό ρόλο για ονειρεμένες αναμνήσεις, παίζει η μονιασμένη οικογένεια. Είχαμε λοιπόν κι εμείς στη δική μας οικογένεια όλα τα απαραίτητα συστατικά για να «δέσει» το όνειρο των Χριστουγέννων. Ο μάγος με την μπαγκέτα ήταν σε μας, ο πατέρας. Η μητέρα ακολουθούσε πιστά, το όνειρο όμως έβγαινε από τα πατρικά χέρια.

Η μαμά παραμονές Χριστουγέννων, έφτιαχνε μέσα στην μεγάλη πήλινη πορτοκαλιά «απλάδα» τα μελομακάρονα. Όταν τα έβαζε στο ταψί, έπαιρνε ένα πιρούνι και τα ζουλούσε ελαφρώς μέχρι να αποκτήσουν παράλληλες γραμμούλες για διακόσμηση. Το εξωτερικό ασβέστωμα της αυλής το είχε επιμεληθεί μέρες πριν.

Τα βράδια παρακολουθούσαμε το μέλωμα των μελομακάρονων που γινόντουσαν πάντα με αλισίβα. Τελευταία λεπτομέρεια, η άφθονη καρυδόψιχα που έριχνε επάνω τους η μαμά. Το σπίτι μας μοσχοβολούσε μέλι, κανέλα και γαρίφαλο.

Το δέντρο το έφερνε ο μπαμπάς. Στην αρχή ήταν ένα φουντωτό θηλυκό κυπαρίσσι, τα τελευταία όμως χρόνια, πήραμε ένα όμορφο ψεύτικο δεντράκι. Ο στολισμός του ήταν γιορτή.

Μετά τα φωτάκια και τα στολίδια, κόβαμε κατά μήκος σε λουρίδες ένα πακέτο μπαμπάκι και μετά τις ξέναμε προσεχτικά και στολίζαμε μ’ αυτές το δέντρο μας σαν πολυέλαιο. Όταν τελειώναμε είχαμε φτιάξει ένα έργο τέχνης αληθινό! Στο κάτω μέρος βάζαμε βιβλία τα οποία καλύπταμε κι αυτά με μπαμπάκι.

RETHEMNOS.GR

Τα κάλαντα τότε Χριστούγεννα – Πρωτοχρονιά μας τα έλεγαν μεγάλοι. Θυμάμαι ένα βράδυ που ήμασταν στην κουζίνα και φτιάχναμε την εκπληκτική μας βασιλόπιτα, κερκυραϊκή συνταγή, ήρθε στο κατώφλι μας ολόκληρη κουστωδία μουσικάντηδων ηλικίας από 16 έως και 35 χρονών.

Ο ένας έπαιζε μαντολίνο, ο άλλος ακορντεόν, ο τρίτος φυσαρμόνικα και ο τέταρτο κιθάρα. Ήταν όνειρο! Αργότερα έψαξα και βρήκα τα κάλαντα των ημερών με τη χορωδία του Φώτη Αλαίπωρου. Μέχρι σήμερα βάζουμε το μικρό δισκάκι των 44 στροφών στο παλιό μου πικ – απ και η εφτανησιώτικη μελωδία πλημμυρίζει ξανά τις καρδιές μας...

Ο μπαμπάς το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς ερχόταν φορτωμένος με δώρα, γιατί σε μας ο άγιος Βασίλης ερχόταν πάντα όταν άλλαζε ο χρόνος. Έπρεπε αν κοιμόμαστε, για να μας ξυπνήσει!

Όταν μεγαλώσαμε κάπως, ακούγαμε απ’ την κουζίνα το χρατς – χρουτς που κάνει το χαρτί περιτυλίγματος, γιατί ο πατέρας έδινε μεγάλη σημασία στη λεπτομέρεια και άλλαζε τη συσκευασία αν δεν του άρεσε. Από ενωρίς είχαμε αφήσει στο κομό ένα δίσκο με ένα ρακοπότηρο γεμάτο τσέρι και ένα πιατέλο με έναν κουραμπιέ κι ένα μελομακάρονο. Ήταν το κέρασμα του Αι- Βασίλη, γιατί όταν θα ερχόταν σπίτι θα ήταν κουρασμένος και έπρεπε κάτι να φάει για να ζεσταθεί…

Δώδεκαη ώρα ακουγόταν η μελωδία από «Γκλιν Γκλόχεν» και η φωνή του πατέρα χαρούμενη, ανυπόμονη:

«Ξυπνάτε Να! Να! Ο Άγιος Βασίλης! Φεύγει! Πάλι δεν τον προφτάσατε! Πόπό! Δέστε! Ήπιε όλο το πιοτό του κι έφαγε όλο το μελομακάρονο! Χμ… Άφησε μισό κουραμπιέ! Με τόσα κεράσματα, θα χόρτασε! Κοιτάξτε τι σας έφερε!».

Και κοιτάγαμε… Πάνω στα κρεβάτια μας χαμός! Δώρα, δώρα, δώρα παντού! Απ’ το μαγνητόφωνο ξεχυνόντουσαν οι ευχές που μας είχε γράψει ο μπαμπάς για την Πρωτοχρονιά. Η ώρα περνούσε μέσα σε μεθύσι αγάπης και το άλλο πρωί, 1^η Ιανουαρίου, ένα αγόρι που είχε και τους δυο γονείς του και θεωρείτο τυχερό, πήγαινε από σπίτι σε σπίτι λέγοντας ευχές και προσφέροντος από μια «κουτσούνα».

Η μαμά του έδινε πάντα γερό χαρτζιλίκι. Ο μπαμπάς έσπαγε στο κατώφλι μας ένα ρόδι για να υπάρχει πνευματική αφθονία και υλική επάρκεια αυτή τη χρονιά κι όλη η μέρα περνούσε με την ευωδία του σπιτικού φαγητού και της οικογενειακής θαλπωρής.

«Σ’ αυτό το σπίτι που ’ρθαμε πέτρα να μην ραγίσει

κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνια Πολλά να ζήσει.

Να ζήσει ως τα εκατό και να τα ξεπεράσει,

να ασπρίσουν τα μαλλάκια του να γίνουν σαν μετάξι!»

Με άπειρες ευχές από καρδιάς για υγεία, χαρά και ειρήνη στον κόσμο όλον.
http://www.filonas.gr Πολυάνθη Βουτσινά

Η Παραλία Χιόνα Και Τα Νησάκια Γράντες ( Δείτε Το Βίντεο )

38 - ΦΥΣΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΛΑΣΙΘΙ

www.kritipoliskaixoria.gr Δεκεμβρίου 06, 2022 0

Το drone του Νίκου Σαράντου πέταξε πάνω από το ανατολικότερο άκρο της Κρήτης και κατέγραψε ένα ακόμα μαγικό τοπίο. Την παραλία Χιόνα και τα νησάκια Γράντες.

Η Χιόνα (ή Χιώνα) βρίσκεται 91 χλμ ανατολικά από τον Άγιο Νικόλαο και 21 χλμ ανατολικά από τη Σητεία, 2 χλμ ανατολικά από το Παλαίκαστρο.

Η ονομασία Χιόνα προέρχεται από τη Χιόνα που δεν ηταν άλλο από τη χαρουπαποθήκη. Πράγματι, ολόκληρη η περιοχή εξαρτιόταν πολύ από το εμπόριο χαρουπιών, τα οποία στιβάζονταν στις χιόνες πριν μεταφερθούν με πλοία.

Είναι μια όμορφη παραλία με ψιλή άμμο και ήρεμα ρηχά νερά. Η παραλία είναι αρκετά οργανωμένη και υπάρχουν δωμάτια τριγύρω.

Κατά μήκος της παραλίας υπάρχουν αλμυρίκια που προσφέρουν σκιά, ενώ ο αέρας συνήθως είναι πολύ δυνατός.

Απέναντι από τη Χιόνα βρίσκονται τα νησάκια Γράντες.

Πηγή: iefimerida.gr

Ο Ιερός Ναός Της Παναγίας Βρεφοτρόφου Στον Άγιο Νικόλαο

46 - ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ Ν. ΛΑΣΙΘΙΟΥ

www.kritipoliskaixoria.gr Δεκεμβρίου 06, 2022 0

Ο ιδιαίτερα επιμήκης ναός της Παναγίας στον παλαιό πυρήνα της πόλης του Αγίου Νικολάου, είναι αποτέλεσμα δύο διαδοχικών επεκτάσεων προς τα δυτικά του αρχικού μονόχωρου καμαροσκέπαστου ναού. Ο αρχικός ναός και η πρώτη επέκτασή του φέρουν δύο στρώματα τοιχογραφιών, από τα οποία το παλαιότερο των πρώτων δεκαετιών του 14ου αι. εντοπίζεται κυρίως στο ανατολικό τμήμα με σκηνές από τον χριστολογικό και τον μαριολογικό κύκλο.

Το δεύτερο στρώμα, ενδεικτικό της λεγόμενης ακαδημαϊκής τεχνοτροπίας, του β΄ μισού του 14ου αι., εντοπίζεται μόνο στην καμάρα του δυτικότερου τμήματος του ναού, αφού φαίνεται ότι δεν κάλυψε το πρώτο στρώμα στα κατώτερα τμήματα των πλευρικών τοίχων. Χαρακτηριστική ένδειξη της εκτέλεσης δύο διαφορετικών στρωμάτων τοιχογραφιών αποτελεί η δύο φορές σωζόμενη σκηνή της Βαϊοφόρου στον βόρειο αλλά και στον νότιο τοίχο.

Η απεικόνιση μόνο μοναστών αγίων στη χαμηλή ζώνη του βόρειου τοίχου, πιθανόν υποδεικνύει, όπως έχει υποστηριχθεί, την αρχική χρήση του ναού ως καθολικό μονής. Η τελευταία επέκταση του ναού, το δυτικό του τμήμα, εν είδει νάρθηκα, δεν είναι τοιχογραφημένο αλλά φέρει στον βόρειο τοίχο ένα ταφικό μνημείο-αρκοσόλιο, υπερυψωμένο και στηριζόμενο σε κιλλίβαντες. Σύμφωνα με την εγχάρακτη επιγραφή του κατασκευάστηκε το 1602 για τον νεαρό γιο του καστελλάνου της πόλης του Ηρακλείου, Laurentius Malipetri.

πηγη - http://orthodoxcrete.com/

Ο Ιερός Ναός Παλαιοχριστιανικής Βασιλικής Αγίου Νικολάου Στον Δήμο Χερσονήσου

43 - ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

www.kritipoliskaixoria.gr Δεκεμβρίου 06, 2022 0

Ο ναός ανήκει στην στην ενορία Κουτουλουφαρίου. Πρόκειται για έναν μονόχωρο καμαροσκεπή ναΐσκο που είναι αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο και χτίστηκε τον 17ο ή 18ο αιώνα στα ερείπια μιας μεγάλης τρίκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 6ου αιώνα. Ο μικρός ναός του Αγίου Νικολάου οικοδομήθηκε δίπλα από την αψίδα, στο κεντρικό κλίτος της βασιλικής. Η αψίδα του ιερού του κεντρικού κλίτους ήταν πεντάπλευρη και ημικυλινδρική εσωτερικά.

Η βασιλική είχε διαστάσεις 50,20 Χ 18,20 μ (χωρίς την αψίδα) και αποτελούνταν από τρία άνισα κλίτη, τα οποία χωριζόταν με στυλοβάτες και ανατολικά απέληγαν σε παστοφόρια. Στο νότιο κλίτος προεκτεινόταν (στα ανατολικά) πρόσκτισμα με αψίδα. Είναι δύσκολο να εντοπίσουμε τη χρήση του, καθώς στις μέρες μας καλύπτεται από τη θάλασσα, λόγω της καθίζησης που υφίσταται το ανατολικό και κεντρικό τμήμα της Κρήτης. Επίσης έχει εντοπιστεί νάρθηκας με τρία ανοίγματα προς τον κυρίως ναό, αλλά και αίθριο που επικοινωνούσε με το νάρθηκα σε δύο ανοίγματα.

Εξωτερικά από τον βόρειο τοίχο του αίθριου παρουσιάζεται ένα ορθογώνιο κτίσμα που περικλείει άλλο τμήμα κτιστού κύκλου και πιθανολογείται ότι πρόκειται για φάρο ή πύργο. Στο νάρθηκα και το βόρειο κλίτος εντοπίστηκαν τάφοι. Τα δάπεδα του νάρθηκα και του κεντρικού κλίτους της βασιλικής κοσμούνταν με ψηφιδωτά τα οποία σήμερα σώζονται αποσπασματικά.

Ο σύγχρονος ναός του Αγίου Νικολάου είναι πετρόχτιστος με ξύλινο τέμπλο που κοσμείται με σύγχρονες εικόνες – όλες του 2011 - της Γλυκοφιλούσας, του Παντοκράτορος και του Αγίου Νικολάου.

Βόρεια του ναού υπάρχει μεταγενέστερη προσθήκη ενός μικρού δωματίου, που λειτουργεί ως βοηθητικός χώρος. Στον προαύλιο χώρο του ναού σώζονται τμήματα από τα ψηφιδωτά της βασιλικής αλλά και αρχιτεκτονικά μέλη.

Αρχιτεκτονική: Ναΐσκος που ακολουθεί τον τύπο της βασιλικής

Χρονολόγηση: 17ος μ.Χ..

Τοποθεσία: Λιμάνι Χερσονήσου, ανατολική πλευρά, περιοχή Βίγλα ή Βλιχάδα

Ημερομηνία Εορτής: 6η Δεκεμβρίου

Αγιογραφίες: ΟΧΙ

Προσβασιμότητα : Εύκολη

Ώρες Λειτουργείας: Κλειστός. Οι επισκέπτες θα πρέπει να επικοινωνούν με τον ιερέα της ενορίας Κουτουλουφαρίου Μιχαήλ Αγαπάκη στο τηλέφωνο 6977984072

πηγη - http://landofexperiences.gr/

Κρέπες με πικάντικο κιμά, σπανάκι και τυρί κρέμα

09 - ΔΙΑΤΡΟΦΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Δεκεμβρίου 06, 2022 0

Υλικά

Για τις κρέπες

1 φλιτζάνι γάλα
2 αβγά
1 φλιτζάνι αλεύρι
2 κουτ. σούπας σπορέλαιο
1 κουτ. γλυκού ζάχαρη
1/3 κουτ. γλυκού αλάτι
λίγο βούτυρο για το τηγάνι

Για τη γέμιση

350γρ. κιμά μοσχαρίσιο
1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
1 φλιτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο
1 σκελίδα σκόρδο ψιλοκομμένο
½ κουτ. γλυκού μπούκοβο
200γρ. σπανάκι πλυμένο χοντροκομμένο
1 ντομάτα ξυσμένη στον τρίφτη
1 φλιτζάνι φρέσκο κόλιανδρο ψιλοκομμένο ή μαϊντανό
200γρ. τυρί κρέμα
αλάτι, πιπέρι

Για τη σάλτσα ντομάτας

1½ φλιτζάνι ντομάτα ξυσμένη στον τρίφτη
1 σκελίδα σκόρδο
λίγο ελαιόλαδο
1 κουτ. γλυκού ζάχαρη
αλάτι, πιπέρι
1 κουτ. γλυκού βασιλικό ξερό
70γρ. κασέρι χοντροτριμμένο ή γραβιέρα Κρήτης (για το πασπάλισμα)

Διαδικασία

Βήμα 1

Για τις κρέπες: Μέσα σε λεκανίτσα χτυπάτε με αβγοδάρτη τα αβγά με το γάλα, το λάδι, το αλάτι και τη ζάχαρη. Προσθέτετε το αλεύρι σταδιακά, εξακολουθώντας το χτύπημα μέχρι να ενσωματωθεί στο μίγμα.

Βήμα 2

Ζεσταίνετε στη φωτιά ένα αντικολλητικό τηγάνι (διαμέτρου 20εκ.) και το αλείφετε με μισό κουταλάκι του γλυκού βούτυρο. Με μια κουτάλα της σούπας ρίχνετε λίγο από το μίγμα της κρέπας και, κουνώντας το τηγάνι κυκλικά, το αναγκάζετε να απλωθεί ομοιόμορφα σε όλο τον πάτο του σε μια λεπτή στρώση. Όταν ψηθεί η κρέπα από τη μία πλευρά και ροδίσει ελαφρά, τη γυρίζετε με πλαστική σπάτουλα να ψηθεί και από την άλλη πλευρά. Την αδειάζετε σε ένα πιάτο. Συνεχίζετε τη διαδικασία, αραδιάζοντας τις κρέπες που ψήνετε τη μία πάνω στην άλλη, βουτυρώνοντας κάθε φορά ελαφρά το τηγάνι σας και μέχρι να τελειώσει το μίγμα.

Βήμα 3

Για τη γέμιση: Ζεσταίνετε σε δυνατή φωτιά ένα βαθύ κι ευρύχωρο τηγάνι και ρίχνετε το ελαιόλαδο, το κρεμμύδι, το σκόρδο και τον κιμά. Σοτάρετε ανακατεύοντας κάθε τόσο με ξύλινη κουτάλα μέχρι να αλλάξει χρώμα ο κιμάς.

Βήμα 4

Προσθέτετε το σπανάκι και, αφού μαραθεί, ρίχνετε την ντομάτα, το μπούκοβο και αλάτι. Μαγειρεύετε τον κιμά μέχρι να στεγνώσει και τον αφήνετε να κρυώσει στην άκρη.

Βήμα 5

Βάζετε στη φωτιά μια άλλη κατσαρόλα για να φτιάξετε τη σάλτσα. Ρίχνετε το λάδι και το σκόρδο να σοταριστούν λίγο. Προσθέτετε την ντομάτα, τη ζάχαρη, αλάτι, πιπέρι και βασιλικό. Βράζετε για 10 λεπτά.

Βήμα 6

Ανακατεύετε στη σάλτσα του κιμά -που στο μεταξύ έχει κρυώσει- τον κόλιανδρο ή το μαϊντανό και το τυρί κρέμα και με αυτήν τη γέμιση γεμίζετε τις κρέπες και τις κάνετε ρολά, φροντίζοντας να φέρνετε τα πλαϊνά της κάθε κρέπας πάνω από τη γέμιση, έτσι ώστε να μείνει καλά κλεισμένη μέσα στο ρολό.

Βήμα 7

Προθερμαίνετε το φούρνο στους 200οC. Σε ένα ταψάκι ρίχνετε λίγη από τη σάλτσα, αραδιάζετε από πάνω τις κρέπες με το άνοιγμα από κάτω. Περιχύνετε με την υπόλοιπη σάλτσα, πασπαλίζετε με το κασέρι και ψήνετε στο φούρνο, μέχρι να λιώσει το τυρί. Σερβίρετε τις κρέπες ανά δύο σε πιάτα.

Φωτογραφία: Αναστασία Αδαμάκη - Food styling: Αντωνία Κάτη

https://www.olivemagazine.gr/