Κρήτη πόλεις και χωριά: 01/28/24

Κυριακή 28 Ιανουαρίου 2024

Το Κουνάλι Στον Δήμο Αγίου Νκολάου

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 28, 2024 0

Το Κουνάλι είναι οικισμός (σε υψόμ 300 μ.) του νομού Λασιθίου, 26 χλμ. ΒΔ του Αγίου Νικολάου . Δοιικητικά ανοίκει στον Δήμο Νεάπολης Λασιθίου και έχει 44 κατοίκους (2001).

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ / ΦΩΤ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ

Οι Μάλλες Από Τα Μεγαλύτερα Χωριά Της Κρήτης

15 - ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 28, 2024 0

Είναι από τα μεγαλύτερα χωριά της Κρήτης, βόρεια της κοιλάδας του ποταμού Σαραντάπηχου. Απέχει 28 χλμ. από την Ιεράπετρα και 40 χλμ. από τον Άγιο Νικόλαο. Σε καταπράσινη πλαγιά, με απέραντους ελαιώνες, με απεριόριστη θέα στην κοιλάδα του Μύρτους, το Λυβικό Πέλαγος και τις γύρω βουνοκορφές που το περιβάλλουν.

Το χωριό πήρε την ονομασία του από την αρχαία Μάλλα που πιθανολογείται ότι ήταν χτισμένη στον ίδιο ή στον γύρω χώρο. Η αρχαία Μάλλα πόλη κράτος με στρατό και δικά της νομίσματα, που παρίσταναν τον Δία, τον Λαβύρινθο, τον Αετό και τη λέξη ΜΑΛ.

Αναφέρεται στις 100 πόλεις της Κρήτης και στο “Κοινό των Κρητών”. Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα βρίσκονται στο Μουσείο Ηρακλείου, σε μουσεία του εξωτερικού και σε ιδιωτικές συλλογές. Οι επιγραφές από την Αρχαία Μάλλα περιέχουν συνθήκες μεταξύ “Μαλλαίων και Λυττίων” . “ Μη εφέστω συλών μήτε τον Λυττίων,, εν τα των Μαλλαίων μήτε των Μαλλαίων εν τα των Λυττίων”. Η Λύττος, αρχαία πόλη στο οροπέδιο του Λασιθίου ερχόταν συχνά σε προστριβές με την “Μάλλα” ίσως για την κατοχή και νομή των ορεινών τους συνόρων. Επιγραφή που βρέθηκε το 1848 περιέχει κείμενο συνθήκης με την πόλη “Τέων” της Ιωνίας.

Η πόλη “Μαλλός” της Μικράς Ασίας εικάζεται ότι ήταν αποικία των Μαλλαίων. Η πόλις Μάλλα αναφέρεται και στη συνθήκη συμμαχίας 30 Κρητικών πόλεων με τον βασιλέα Ευμένη Β΄ της Περγάμου. Η σπουδαιότερη θεότητα που ελάτρευαν οι Μαλλαίοι ήταν ο Ζευς ο Μοννίτιος και ελατρέυετο και στις γειτονικές πόλεις. Μια από τις μεγαλύτερες γιορτές τους ήταν τα Υπέρβοια ή Υπερβώϊα. Στοιχεία κατοίκησης έχουν βρεθεί της Ελληνιστικής, Ρωμαϊκής εποχής. Επί Ενετοκρατίας, η Μάλλα έδρα φεουδάρχη με 2 πύργους, ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Καστελανίας της Ιεράπετρας. Το 1583 είχε 1483 κατοίκους 5 ενορίες και 7 παπάδες. Στις επόμενες απογραφές το 1881 είχε 754 χριστιανούς και 15 μουσουλμάνους. Το 1951 είχε 1253 κατοίκους και το 2001 499. Τις Μάλλες επισκέφτηκαν πολλοί περιηγητές και κατέγραψαν τις εντυπώσεις τους με κυριότερο τον Ιταλό GEROLA.

Η περιφέρεια των Μαλλών περιλαμβάνει και το εγκαταλειμμένο χωριό Άγιος Γεώργιος Λούτρα, την Ιερά Μονή Εξακουστής, την παλιά Μονή του Αρμού που ήταν θερινή έδρα του επισκόπου “Ιεράς” και όπως αναφέρεται έχουν θαφτεί εκεί 7 Δεσποτάδες. Οι Μάλλες με τα υπέροχα φυσικά τους τοπία προσφέρουν αξέχαστες φυσιολατρικές διαδρομές προς το οροπέδιο του Καθαρού, προς την πηγή Ρετικού και την Παναγία τη Μεσσοχωρίτισσα (Παλαιολόγειος ναός), τον Άγιο Νικόλαο, τον δίκλυτο ναό του Άγιου Χαραλάμπους και Αφέντη Χριστού με το ωραιότερο τέμπλο, έργο των Νιταδώρων ξυλογλυπτών του Λασιθίου. Κεφαλοχώρι σήμερα οι Μάλλες με πλούσια Ιστορία, Λαογραφία, πολιτισμό, αγώνες στις διάφορες ιστορικές περιόδους.

Τις Μάλλες επισκεπτόταν συχνά ο Εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος. Την κατοχή εκτελέστηκαν 18 άτομα. Ανέδειξε πολλούς και σημαντικούς Αγωνιστές. Κοινότητα, Πρώην Δήμος, τώρα τοπικό Διαμέρισμα του Δήμου Ιεράπετρας. Πλούσιο σε ελαιοπαραγωγή, έχει πολιτιστικό κέντρο, Ταχυδρομείο και Ιατρείο, Γήπεδο και ποδοσφαιρική ομάδα, πολιτιστικούς συλλόγους, Αγροτικό συνεταιρισμό και πολλά παραδοσιακά καφενεία.

%CE%9C%CE%BF%CE%BD%CE%AE%2B%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82%2B%CE%95%CE%BE%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%82%2B%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82%2B%CE%9C%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B5%CF%82%2B%CE%99%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%82%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF%2B%CE%BB%CE%AE%CF%88%CE%B7%CF%82

Οι Κοντυλιές Είναι Ένα Από Τα Βασικότερα Είδη Της Κρητικής Μουσικής

13 - ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 28, 2024 0

Οι κοντυλιές είναι ένα από τα βασικότερα είδη της κρητικής μουσικής, με μακραίωνη παράδοση και ρίζες στην Ανατολική Κρήτη. Στην ουσία πρόκειται για μουσικές φράσεις, από τις οποίες συγκροτούνται οργανικές μελωδίες, τραγούδια ακόμα και χοροί.

Περίφημες είναι οι περίτεχνες κοντυλιές από τις επαρχίες Σητείας και Iεράπετρας (που άλλοτε τραγουδιόνται και άλλοτε όχι, με γρήγορη ή αργή ρυθμική αγωγή και οι οποίες ενίοτε χορεύονται).

Παίρνουν διάφορες ονομασίες: στειακές κοντυλιές, ιεραπετρίτικες κοντυλιές, κοντυλιές της νύχτας, κοντυλιές Καλογερίδη, κοντυλιές του Αλή, και ανάλογα με την τονικότητά τους κοντυλιές στη φα, κοντυλιές στη ντο, κοντυλιές στη ρε κ.λπ.

Στις μέρες μας, η λέξη κοντυλιά δεν είναι αποκλειστικά ταυτισμένη με τις μελωδίες τις Ανατολικής Κρήτης. Για τους περισσότερους, έχει τη σημασία της μουσικής που αποδίδει η λύρα ή το βιολί, δηλαδή τη δοξαριά, με τον ίδιο τρόπο που η λέξη πενιά σημαίνει τη μουσική του λαγούτου, του μπουζουκιού ή του μαντολίνου.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ονομάζονται κοντυλιές και άλλοι εξαίρετοι σκοποί, που διαμορφώθηκαν στην Κεντρική Κρήτη, στους νομούς Ρεθύμνου και Ηρακλείου, πάνω στις μελωδίες των οποίων αποδίδονται ενίοτε μαντινάδες ή πολύστιχα αφηγηματικά τραγούδια, καθώς και η μουσική του σιγανού χορού, με την πιο αργή ρυθμική αγωγή, όπως αυτός αποδίδεται σε διάφορες περιοχές του νομού Ρεθύμνου.

Οι περισσότερες κοντυλιές θεωρούνται παραδοσιακές, δηλαδή παλαιές, που αγνοούμε το πώς και από ποιον ή ποιους δημιουργήθηκαν. Υπάρχουν, όμως, και αρκετές οι οποίες αποτελούν προσωπικές δημιουργίες ή διασκευές, όπως οι κοντυλιές Kαλογερίδη και οι κοντυλιές του Αλή στο νομό Λασιθίου και οι κοντυλιές του Καραβίτη στην επαρχία Aγ. BασιλείουPεθύμνης.

Σύμφωνα με τη γνώμη του μουσικού Γιάννη Nτεληβασίλη, την οποία κατέγραψε η εξαίρετη λαογράφος Μαρία Λιουδάκη, ο όρος κοντυλιά έχει την εξής αρχή: “Στα παλιά τα χρόνια μουσικό όργανο στην Kρήτη ήταν ο αυλός (χαμπιόλι ή μ(π)αντούρα), φτιαγμένος από καλάμι.

Στο καλάμι το αναμεταξύ στα γόνατα μέρος λέγεται κόντυλας. Έτσι, μια που η μουσική των μαντινάδων παιζόταν πάνω στον κόντυλα (αφού εκεί ανοίγονται οι τρύπες), πήρε από ’κει τ’ όνομα κοντυλιά.”

ΦΩΤΟΑΡΧΕΙΟ: JORGO STAY.

ΠΗΓΗ: http://www.kritikigwnia.gr/

Ο Τραγουδιστής Χρήστος Κορωνιωτάκης Απο Την Κίσσαμο Χανίων

24 - ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 28, 2024 0

Από αριστερά: Χρ.Κορωνιωτάκης,Γ.Τζιμάκης(λύρα),Μιχ.Πολυχρονάκης(λαγούτο)

1925 - 1967

Ο Χρήστος Κορωνιωτάκης υπήρξε ένας εκ των καλυτερων τραγουδιστών του νομού Χανίων, κι όχι μόνο. Γεννήθηκε στον Άη-Κυρ Γιάννη Κισάμου και από πολύ μικρός τραγουδούσε στα γλέντια και στα πανηγύρια της περιοχής. Συντρόφευσε τα βιολιά και τα λαγούτα με το τραγούδι του, όμως συνεργάστηκε εκτενέστερα με τον Γιώργη Κουτσουρέλη. Στο περίφημο "Χίτλερ να μην το καυχηθείς", τραγουδά ο Κορωνιωτάκης, όπως και στον κλασσικό "Αρμενοχωριανό".

Η φωνή του είχε την γλύκα και την λεβεντιά του κισαμίτικου μουσικού ιδιώματος, κι ίδιος αν και ερασιτέχνης, αποτέλεσε παράδειγμα προς μίμηση για πολλούς τραγουδιστές. Έφυγε όμως πολύ σύντομα από την ζωή, μετά από δύσκολη μάχη με την επάρατο νόσο.

ΠΗΓΗ: http://www.kissamoschania.blogspot.de/

Το Καλυψώ, Το Θρυλικό Ωκεανογραφικό Σκάφος Του Ζακ-Υβ Κουστώ Στο Λιμάνι Του Ηρακλείου

29 Α - ΠΛΟΙΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 28, 2024 0

Το Καλυψώ, το θρυλικό ωκεανογραφικό σκάφος του Ζακ-Υβ Κουστώ που σάπιζε εγκαταλειμμένο από το 2007 σε ένα γαλλικό λιμάνι, θα ξεκινήσει και πάλι τα ταξίδια του στις ανοιχτές θάλασσες, ανακοίνωσε το Ίδρυμα Κουστώ, η εταιρεία στο οποίο ανήκει. Μάλιστα το Καλυψώ συνδέθηκε και με το Ηράκλειο.

"Εργαζόμαστε ώστε να βγάλουμε το πλοίο από το Κονκαρνό (της Βρετάνης) σε τρεις μήνες. Ο στόχος μας είναι να το αποκαταστήσουμε πλήρως και να αρμενίζει ξανά για να γίνει ο πρεσβευτής των ωκεανών, όπως το επιθυμούσε ο κυβερνήτης του", ανέφερε το Ίδρυμα στο Γαλλικό Πρακτορείο. "Εκτιμούμε ότι θα χρειαστούν 12-18 μήνες μέχρι να γίνει αξιόπλοο το Καλυψώ", συνέχισε, διευκρινίζοντας ότι έχει έρθει σε επαφή με εταιρείες που θα μπορούσαν να αναλάβουν το έργο.

Στο πηδάλιο του Καλυψώ ο Γάλλος εξερευνητής, ωκεανογράφος και συγγραφέας όργωνε τις θάλασσες από το 1950 και για περισσότερα από 40 χρόνια. Ο πιστός του σύντροφος ήταν επίσης η βάση του, από την οποία γύριζε ταινίες για τα βάθη των ωκεανών. Το γνωστότερο από τα ντοκιμαντέρ αυτά είναι ο Σιωπηλός κόσμος που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 1956.

Τον Ιανουάριο του 1996, ένα χρόνο πριν από τον θάνατο του Κουστώ, το πλοίο του βυθίστηκε στο λιμάνι της Σιγκαπούρης. Ανασύρθηκε από τη θάλασσα και μεταφέρθηκε αρχικά στη Μασσαλία και κατόπιν, το 2007, στο Κονκαρνό, προκειμένου να συντηρηθεί. Η αποκατάστασή του ωκεανογραφικού ωστόσο καθυστέρησε λόγω της διαμάχης μεταξύ του ναυπηγείου Πιριού —που είχε αναλάβει το έργο— και του Ιδρύματος Κουστώ.

Τον Δεκέμβριο του 2014 γαλλικό δικαστήριο διέταξε το Ίδρυμα να πάρει το πλοίο από το ναυπηγείο πριν από τις 12 Μαρτίου 2015 και να καταβάλει στο Πιριού το ποσό των 300.000 ευρώ. Το Ίδρυμα Κουστώ άφησε τότε να εννοηθεί ότι σχεδίαζε να εκθέσει το Καλυψώ στο Μονακό ενώ το ναυπηγείο απειλούσε ότι θα το πουλούσε σε δημοπρασία.

"Τελικά, το Ίδρυμα Κουστώ κατάφερε να φέρει στο ίδιο τραπέζι γενναιόδωρους μαικήνες", αναφέρει στον ιστότοπό του. "Όταν επιστρέψει το Καλυψώ στη Μεσόγειο θα πλέει με τις δικές του μηχανές, όπως το επιθυμούσε ο κυβερνήτης Κουστώ", πρόσθεσε η Φρανσίν Κουστώ, η δεύτερη σύζυγος του εξερευνητή και πρόεδρος σήμερα του Ιδρύματος.

Το ναυπηγείο Πιριού διαβεβαίωσε ότι "θα κάνει ότι είναι δυνατόν" για να απομακρυνθεί το πλοίο από τις δεξαμενές του. Σημείωσε ότι δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για το σχέδιο του Ιδρύματος, το οποίο πάντως του κατέβαλε τα οφειλόμενα ποσά τον Δεκέμβριο.

Ο ΖΑΚ ΥΒ ΚΟΥΣΤΩ ΤΟ 1975 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Ποια είναι όμως τα μυστικά που κρύβουν οι λιγότερο ταξιδεμένες περιοχές της Κρήτης; Χιλιάδες χρόνια μετά τους Μινωίτες (το 1975) ο Ζακ Ιβ Κουστό καταφθάνει λίγο νοτιότερα από το ανάκτορο της Ζάκρου, στον γειτονικό Ξηρόκαμπο με τις πολύμορφες παραλίες, προκειμένου να κάνει πολύμηνες έρευνες με το θρυλικό του πλοίο ΚΑΛΥΨΩ. Τι ψάχνει; Επίσημα, αναζητά ίχνη της Ατλαντίδας. Και μπορεί μεν να μην τα βρήκε στον Ξηρόκαμπο, όμως τον επόμενο χρόνο βουτώντας με βαθυσκάφος στα νερά του μικρού ακατοίκητου νησιού Δία ή Ντία (βορειοανατολικά του Ηρακλείου, προστατευόμενη περιοχή Natura) ανακάλυψε ένα τεχνητό λιμενοβραχίονα από τετραγωνισμένους και ορθογώνιους βράχους.

Οι ερευνητές αποκάλεσαν τον βυθισμένο λιμενοβραχίονα Κυκλώπεια Τείχη και του απέδωσαν ηλικία προγενέστερη του μινωικού πολιτισμού. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Δία ήταν το τέρας που ανέσυρε από τη θάλασσα ο Δίας με σκοπό να σκοτώσει όλους τους Κρητικούς, γιατί αφάνιζαν τους αγαπημένους του αίγαγρους (κρι-κρι). Οι αίγαγροι ήταν τα παιδιά της Αμάλθειας που έθρεψε τον Δία με το γάλα της, όταν κρυβόταν από τον πατέρα του Κρόνο στη σπηλιά του Δικταίου Άντρου. Χάρη στην παρέμβαση του Ποσειδώνα ο Δίας μετάνιωσε και πέτρωσε το γιγάντιο πλάσμα.

Στο νησάκι αυτό λέγεται ότι κατέφυγε ο Θησέας αφού σκότωσε τον Μινώταυρο. Το 2011 το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών σε συνεργασία με το Αμερικανικό Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole έκανε έρευνες στην υποθαλάσσια περιοχή, ενώ πρόσφατα (22 Απριλίου) το βαθυσκάφος ΘΕΤΙΣ του ωκεανογραφικού πλοίου ΑΙΓΑΙΟ έκανε μια βόλτα στα νερά της Δίας στα πλαίσια της διεθνούς έκθεσης τουΑμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης με θέμα την κλιματική αλλαγή