Το Μητάτο του δήμου Σητείας

 

Ήταν η έδρα του Κοινοτικού Διαμερίσματος η οποία όμως αποτελείται από πέντε συνολικά συνοικισμούς. Εκτός από το Μητάτο περιλαμβάνονται και ο Χώνος, η Ξερολίμνη, το Κρυονέρι (Μισιργιού, ίσως από το Λατινικό missir = κύριος ή από το Μίσρ = Αίγυπτος) και το Βρυσίδι (Μαγκασά). Ο δρόμος για τα χωριά του Μητάτου περνάει από την Ρούσσα Εκκλησία. Στην θέση Λαγκός του Μητάτου βρέθηκαν προ’ίστορικοί τάφοι

Σήμερα λίγοι κάτοικοι μένουν μόνιμα στα γραφικά αυτά χωριουδάκια, τα οποία φθίνουν καθημερινά. Οι περισσότεροι έχουν εγκατασταθεί στο Παλαίκαστρο και την Σητεία. Να υπογραμμισθεί όμως και το ορεινό τοπίο στο οποίο βρίσκονται. Στην ίδια κοινότητα υπάγεται και το ύψωμα Μόδι (539 μ.) στηνκορυφή του οποίου εντοπίστηκε υπαίθριο ιερό κορυφής που ερευνήθηκε το 1971.

 Το ιερό ήταν ασύλητο και απέδωσε μεγάλο αριθμό αναθημάτων μεταξύ των οποίων πολλά αναθηματικά μαχαιρίδια από χαλκό. Εντοπίστηκαν εκεί και ίχνη κτηρίου: Η λέξη «μητάτο» στην Κρητική διάλεκτο σημαίνει τυροκομείο.