Ο λόφος Φιλοπάππου ή λόφος Μουσών ή λόφος Σέγγιο

 

Ο λόφος Φιλοπάππου ή λόφος Μουσών ή λόφος Σέγγιο είναι λόφος της Αθήνας που βρίσκεται απέναντι, νοτιοδυτικά, από την Ακρόπολη. Συνδέεται με τους παρακείμενους λόφους του Αστεροσκοπείου (λόφος Νυμφών) και της Πνύκας. 

Στην κορυφή του υπάρχει το μνημείο Φιλοπάππου που έστησε ο ύπατος Φιλόπαππος κατά την Ρωμαϊκή περίοδο και έδωσε το όνομά του στον λόφο. Γύρω από τον λόφο Φιλοπάππου βρίσκεται η ομώνυμη συνοικία καθώς και οι συνοικίες Κουκάκι, Ασύρματος, Πετράλωνα και Ακρόπολη. Στην νότια πλευρά του λόφου υπάρχει επίσης το θέατρο Δόρα Στράτου.

Η παλαιότερη ονομασία "λόφος Σέγγιο" χρονολογείται από την εποχή της Φραγκοκρατίας που διατηρήθηκε μέχρι τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Η ετυμολογία της ονομασίας αυτής προφανώς προέρχεται από την ιταλική λέξη σένιο, (segno = σινιάλο, σήμα), ίσως επειδή επί Φραγκοκρατίας υπήρχε στη νότια προβολή της κορυφής του λόφου είδος σηματογραφικού σταθμού που λάμβανε και μετέδιδε σήματα και πληροφορίες με άλλους πύργους παρατηρητήρια, κατά μήκος ακτών και νήσων του Σαρωνικού, που αφορούσαν κυρίως εμφάνιση στόλων ή πειρατικών πλοίων.

Το 2002 στα πλαίσια της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Xώρων Αθήνας και αργοτερα επί Υπουργίας Πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη, ξεκίνησε μια προσπάθεια ο λόφος του Φιλοπάππου να περιφραχθεί, να είναι επισκέψιμος με ωράριο και στα σχέδια ήταν η ένταξη του στο ενιαίο εισιτήριο των χώρων της ενοποίησης. 

Τον Νοέμβριο του 2002, σχηματίστηκε ένα δραστήριο κίνημα κατοίκων, που απέτρεψε αυτά τα σχέδια και εργάστηκε για την υπεράσπιση της ανοιχτής πρόσβασης στο λόφο, κερδίζοντας τελικώς τη μάχη και νομικά στο ΣΤΕ το 2015.

Η συνοικία του Φιλοπάππου βρίσκεται ανάμεσα στις συνοικίες Κουκάκι, Πετράλωνα, Μακρυγιάννη και Ακρόπολη. Πήρε το όνομά της από το Λόφο Φιλοπάππου γύρω από τον οποίο αναπτύχθηκε. Εξυπηρετείται από τη γραμμή 2 του μετρό (σταθμός Συγγρού-Φιξ) και από γραμμές τρόλεϊ.

Ο χώρος που πιθανολογείται ότι ήταν το δεσμωτήριο των Αρχαίων Αθηνών (Φυλακές Σωκράτους)