Ο Λευκός Οίκος (αγγλικά: White House) στην Ουάσινγκτον είναι η κατοικία και ο χώρος εργασίας του Προέδρου και του Αντιπρόεδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. 

Βρίσκεται στην 1600 Pennsylvania Avenue και έλαβε το όνομά του το 1901, λόγω του λευκού χρώματος του εξωτερικού του.

Τοποθεσία και οικοδόμηση

Η τοποθεσία του Λευκού Οίκου επιλέχτηκε από τον Πρόεδρο Τζωρτζ Ουάσινγκτον και τον αρχιτέκτονα και μηχανικό Πιερ Σαρλ Λ'Ανφάν. 

Αρχιτέκτονας του κτιρίου ήταν ο Ιρλανδός Τζέιμς Χόμπαν και τα έργα άρχισαν στις 13 Οκτωβρίου 1792 όπου τέθηκε ο θεμέλιος λίθος παρουσία του Τζωρτζ Ουάσινγκτον. Ο αρχιτεκτονικός ρυθμός του είναι ο Αναγεννησιακός, σε μεταγενέστερο συνδυασμό και με Νεοκλασικά στοιχεία. 

Οι πύλες του μεγάρου κοσμούνται με κίονες ελληνικού ιωνικού ρυθμού. Η ημερομηνία αυτή είναι συγχρόνως και η ημερομηνία ιδρύσεως της νέας πρωτεύουσας. 

Πρώτος κάτοικος του Λευκού Οίκου έγινε την 1η Νοεμβρίου του 1800 ο δεύτερος πρόεδρος των Η.Π.Α., Τζον Άνταμς, με τη σύζυγό του, Άμπιγκεϊλ Άνταμς.

Το 1812 υπέστη σοβαρές ζημιές από βρετανικά στρατεύματα κατά την διάρκεια του αγγλοαμερικανικού πολέμου του 1812. Την μερική ανοικοδόμηση του κτηρίου, με νεοκλασικιστικό ύφος, ανέλαβε το 1819 ξανά ο Τζέιμς Χόμπαν. 

Οι υπάρχουσες ζημιές από την φωτιά καλύφθηκαν με άσπρο χρώμα. Το 1901 υπό την κυβέρνηση του Θεόδωρου Ρούσβελτ πραγματοποιήθηκαν πολλές βελτιώσεις για την εξυγίανση του κτιρίου, οπότε και χτίστηκε η δυτική πτέρυγα. 

Το προεδρικό δωμάτιο εργασίας (Οβάλ Γραφείο, αγγλικά: Oval Office) χτίστηκε το 1909 με πρωτοβουλία του Ουίλλιαμ Χάουαρντ Ταφτ. Στις 24 Δεκεμβρίου 1929 η δυτική πτέρυγα καταστράφηκε από πυρκαγιά.

Για την οικοδόμηση του Λευκού Οίκου χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ψαμμίτης από το γερμανικό Ομπερνκίρχεν και μάρμαρο από το κροατικό νησί Μπρατς. Από την ανοικοδόμηση και μετά ο ψαμμίτης βάφεται μέχρι σήμερα με άσπρο χρώμα.

Ο Λευκός Οίκος είναι διώροφο μέγαρο με υπόγειο, έχει συνολικά 132 δωμάτια, 35 μπάνια, 412 πόρτες, 147 παράθυρα, 8 σκάλες, 3 ανελκυστήρες, πισίνα, γήπεδο του τένις, μια αίθουσα μπόουλινγκ και μια αίθουσα κινηματογράφου. Κατά μήκος του διαδρόμου του υπογείου φέρονται οι προσωπογραφίες των «Πρώτων Κυριών» των ΗΠΑ. 

Μια μεγάλη κλίμακα οδηγεί στο Ισόγειο και την Ανατολική Αίθουσα όπου είναι πλούσια διακοσμημένη με ενθέματα σε χρυσό και λευκό χρώμα. Στην αίθουσα αυτή γίνονται οι επίσημες υποδοχές. Κυριότερες άλλες αίθουσες είναι η Γαλάζια, η Πράσινη, η Κόκκινη, που τα ονόματά τους οφείλονται στο χρώμα που είναι μόνιμα βαμμένες.

 Άλλη αίθουσα είναι η αίθουσα γευμάτων της οποίας οι τοίχοι φέρουν σκούρες δρύινες επενδύσεις και είναι στολισμένοι με κεφαλές θηραμάτων. Το δεύτερο πάτωμα, πρώτος όροφος, χρησιμοποιείται ως η κύρια κατοικία του προεδρικού ζεύγους.

 Κύριο δωμάτιο είναι το «Οβάλ Γραφείο» όπου είναι και το επίσημο γραφείο του Προέδρου. Στην πραγματικότητα είναι ημικυκλικό, αλλά λέγεται «οβάλ». Το όλο οικοδόμημα περιβάλλεται με εκτάσεις χλόης και δένδρων, στο χώρο των οποίων γίνονται και επίσημες υπαίθριες ανακοινώσεις.

Όλοι οι πρόεδροι εκτός από τον πρώτο, τον Τζωρτζ Ουάσινγκτον, κατοίκησαν εκεί. Μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν δυνατό για τον κάθε πολίτη να επισκεφτεί τον Πρόεδρο δίχως μεγάλα προβλήματα. 

Από τότε όμως στο κοινό απαγορεύεται γενικώς η είσοδος για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο, το κοινό μπορεί να επισκεφτεί ορισμένα τμήματα του Λευκού Οίκου σε ομάδες, ορισμένες ώρες και ημέρες, συνοδευόμενο από ξεναγό.

Κυκλοφορούν φήμες ότι κάτω από το γρασίδι στα νότια του οικοπέδου βρίσκεται, σε βάθος οκτώ με δέκα πατώματα, μυστικό υπόγειο προεδρικό καταφύγιο.

Από τα πρώτα χρόνια μετά το χτίσιμό του, ο Λευκός Οίκος ήταν ανοιχτός στο κοινό για εορταστικές συγκεντρώσεις ή/και επίσκεψη-ξενάγηση. Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ο χώρος κλείστηκε, καθώς θεωρήθηκε ως πιθανός μελλοντικός στόχος. 

Από το 2003 μέχρι σήμερα επιτρέπεται η πρόσβαση μόνο σε άτομα που έχουν περάσει από ερευνητικό έλεγχο και που έχουν κανονίσει την επίσκεψή τους τουλάχιστον ένα μήνα εκ των προτέρων, κάνοντας αίτηση στους Αντιπροσώπους τους στο Κογκρέσο.

Ο Λευκός Οίκος για τους Αμερικανούς έχει διττή σημασία, αφενός ως ενθύμιο της εθνικής του κληρονομιάς, αφού η ιστορία του είναι συνυφασμένη με τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης των ΗΠΑ, αφετέρου συμβολίζει τα ιδεώδη και τις αρχές του αμερικανικού Έθνους, ως επίσημη κατοικία του ανώτατου εκτελεστικού οργάνου της αμερικανικής Ομοσπονδίας. 

Ο Λευκός Οίκος απεικονίζεται στο αμερικανικό χαρτονόμισμα των 20 δολαρίων.

ΠΗΓΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

 Tο 56% του πληθυσμού στην Ευρώπη είναι υπέρβαρο ή ζει με παχυσαρκία (2024), ενώ το ίδιο ισχύει για ένα στα τρία παιδιά. Η σημαντική επιβάρυνση για την υγεία και την οικονομία των ευρωπαϊκών χωρών αποτυπώνεται σε νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα. 

Η μελέτη «Η Οικονομική Επιβάρυνση από το Αυξημένο Σωματικό Βάρος και την Παχυσαρκία στην Ευρώπη», η οποία εκπονήθηκε από το Γραφείο Οικονομικών της Υγείας (OHE), κατόπιν ανάθεσης της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων και Συνδέσμων (EFPIA), ποσοτικοποιεί την υγειονομική και οικονομική επιβάρυνση που συνδέεται με το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες: Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο αντίκτυπος του αυξημένου Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ξεπερνά τον τομέα της υγείας, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συντονισμένη και διατομεακή αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των συναφών νοσημάτων, όπως ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Στις χώρες της μελέτης, το 18% έως 58% του συνολικού κόστους συνδέεται με απώλειες παραγωγικότητας λόγω πρόωρης θνησιμότητας, οικονομικής αδράνειας, απουσιών από την εργασία, μειωμένης παραγωγικότητας και χρόνου που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών.

Το άμεσο κόστος για την υγεία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με νοσήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τον αυξημένο ΔΜΣ. Ενδεικτικά, ο αυξημένος ΔΜΣ συνδέεται με:

σχεδόν 60% της απώλειας ετών υγιούς ζωής (DALYs) λόγω διαβήτη τύπου 2

45% λόγω παθήσεων του πεπτικού συστήματος

32% λόγω χρόνιας νεφρικής νόσου

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το ετήσιο κόστος που συνδέεται με τον αυξημένο ΔΜΣ αντιστοιχεί στο 0,6% έως 1,4% του ΑΕΠ στις οκτώ χώρες που εξετάστηκαν. Μέρος αυτής της επιβάρυνσης θα μπορούσε να περιοριστεί μέσω της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των σχετιζόμενων νοσημάτων.

Η επιβάρυνση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία συνδέονται με ετήσια οικονομική επιβάρυνση 3,4 δισ. ευρώ, ή 328 ευρώ ανά κάτοικο. Το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 1,4% του ΑΕΠ, ξεπερνά τις δαπάνες για στέγαση και υπερβαίνει το ήμισυ των αμυντικών δαπανών της χώρας.

Από το συνολικό κόστος, τα 2,3 δισ. ευρώ (68%) αφορούν άμεσες δαπάνες υγείας και τα 1,1 δισ. ευρώ (32%) έμμεσες απώλειες. Οι άμεσες δαπάνες συνδέονται κυρίως με τον διαβήτη τύπου 2 (0,9 δισ. ευρώ), τις μυοσκελετικές παθήσεις (0,4 δισ. ευρώ) και τα καρδιαγγειακά νοσήματα (0,2 δισ. ευρώ).

Στο έμμεσο κόστος, οι απουσίες από την εργασία και η μειωμένη παραγωγικότητα αντιστοιχούν σε 0,3 δισ. ευρώ η καθεμία. Ακολουθούν ο χρόνος που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών (0,2 δισ. ευρώ), η οικονομική αδράνεια λόγω ασθένειας (0,1 δισ. ευρώ) και η πρόωρη θνησιμότητα (0,1 δισ. ευρώ). Οι σχετικά υψηλές απουσίες από την εργασία στην Ελλάδα αυξάνουν την έμμεση επιβάρυνση. Αντίθετα, η χαμηλότερη απασχόληση στις μεγαλύτερες ηλικίες, όπου ο αυξημένος ΔΜΣ είναι συχνότερος, περιορίζει το ύψος των απωλειών παραγωγικότητας.

Συστάσεις

Τα ευρήματα δημοσιεύονται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η Ευρώπη προχωρά στην υλοποίηση του Σχεδίου EU Safe Hearts. Αναδεικνύουν την ανάγκη το Σχέδιο να λαμβάνει υπόψη τη στενή σύνδεση μεταξύ παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων και να προωθεί τη συντονισμένη αντιμετώπισή τους, αναφέρει ο ΣΦΕΕ.

Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη "επίσημης αναγνώρισης της παχυσαρκίας ως χρόνιας νόσου, με μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, τη θεραπεία και την καταπολέμηση του στίγματος και των προκαταλήψεων. Παράλληλα, ζητά να συνεκτιμώνται οι ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των πολιτικών". Στην κατεύθυνση αυτή, καταθέτει πέντε βασικές συστάσεις:

Αναγνώριση της παχυσαρκίας ως νόσου: Επίσημη αναγνώρισή της ως χρόνιας, υποτροπιάζουσας νόσου, με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση, χρηματοδότηση και πρόσβαση σε ολοκληρωμένη φροντίδα.

Αντιμετώπιση του στίγματος: Πολιτικές που προάγουν τη συμπερίληψη και μετατοπίζουν την έμφαση από την ατομική ευθύνη σε συστημικές λύσεις.

Καλύτερη πρόσβαση στην πρόληψη και τη θεραπεία: Ολοκληρωμένη φροντίδα που συνδυάζει έγκαιρη διάγνωση με παρεμβάσεις συμπεριφορικής αλλαγής, φαρμακευτική θεραπεία και, όπου απαιτείται, τη μεταβολική και βαριατρική χειρουργική (MBS).

Ισχυρότερη τεκμηρίωση για επενδύσεις: Παραγωγή τεκμηριωμένων στοιχείων σχετικά με τα ευρύτερα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη των παρεμβάσεων για την παχυσαρκία, συμπεριλαμβανομένων της παραγωγικότητας, της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και της μείωσης των δαπανών κοινωνικής πρόνοιας.

Ένταξη της παχυσαρκίας στο Σχέδιο EU Safe Hearts: Συγκεκριμένοι στόχοι για την ανίχνευση και τη διαχείρισή της, μεταξύ άλλων μέσω προληπτικών ελέγχων, συμβάλλοντας στη μείωση της πρόωρης θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα έως το 2035.

Ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ, δήλωσε:

«Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας, με σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στην υγεία και την ποιότητα ζωής των πολιτών, αλλά και στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας, την παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή. Η αντιμετώπισή της απαιτεί μια νέα, ολιστική προσέγγιση, χωρίς προκαταλήψεις και στιγματισμό, που θα αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο και θα επενδύει στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την ολοκληρωμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα. Με τη συνεργασία της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και όλων των εμπλεκόμενων φορέων, μπορούμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά τα αποτελέσματα υγείας, να περιορίσουμε την οικονομική και κοινωνική επιβάρυνση και να οικοδομήσουμε μια πιο υγιή και ανθεκτική κοινωνία».

Ε.Φ. ΑΠΕ ΜΠΕ

 Εκτεταμένες καταστροφές σε οδικό δίκτυο και καλλιέργειες -Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις

Σοβαρές είναι οι καταστροφές που καταγράφονται στην ΠΕ Λασιθίου, από τις πρωτοφανείς βροχοπτώσεις των τελευταίων 24ωρων. Προβλήματα εντοπίζονται στο οδικό δίκτυο, εκτεταμένες είναι οι καταστροφές στην αγροτική οδοποιία, ενώ ζημιές έχουν υποστεί και καλλιέργειες, όπως στο Οροπέδιο Λασιθίου όπου ο κάμπος έχει βυθιστεί στο νερό και η εκτίμηση είναι πως η καταστροφή είναι ολοκληρωτική. 

Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη Λασιθίου, Γιάννη Ανδρουλάκη, οι συνθήκες είναι δύσκολες, καθώς μέχρι και πριν από λίγη ώρα, στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας έβρεχε και πάλι καταρρακτωδώς, με αποτέλεσμα να υπάρξουν και νέες καθιζήσεις στο οδικό δίκτυο.

«Αν και τα μηχανήματα δεν έχουν σταματήσει ούτε λεπτό, το ότι συνεχίζονται οι βροχοπτώσεις επιδεινώνει το πρόβλημα, αφού έχουμε και νέες καθιζήσεις. Ευχόμαστε να κοπάσει το φαινόμενο για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στις εργασίες που πρέπει. Αυτή την ώρα μηχανήματα επιχειρούν στο δρόμο Φέρμα-Καθαράδες, ωστόσο, όσο βρέχει τα προβλήματα με κατολισθήσεις ή και τις καθιζήσεις επαναλαμβάνονται», τόνισε ο κ. Ανδρουλάκης, ο οποίος επανέλαβε πως οι κάτοικοι θα πρέπει να συνεχίσουν να είναι προσεκτικοί στις μετακινήσεις τους και πάντως να κάνουν μόνο τις απαραίτητες.

Όπως έκανε γνωστό ο κ. Ανδρουλάκης, το απόγευμα στο Οροπέδιο Λασιθίου θα γίνει σύσκεψη, με επίκεντρο τα προβλήματα στον κάμπο, με τον δήμαρχο της περιοχής, Γιώργο Αθανασάκη, να εξηγεί πως οι ζημιές είναι τεράστιες.

Σε ό,τι αφορά τις κυκλοφοριακές συνθήκες στο οδικό δίκτυο της Κρήτης, λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων, όπως ανακοινώθηκε από τη Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Κρήτης, στην περιφερειακή ενότητα Λασιθίου έχει διακοπεί η κυκλοφορία των οχημάτων στην επαρχιακή Οδό Ιεράπετρας- Σητείας από το 11o χιλιόμετρο (Φέρμα) έως το 22ο χιλιόμετρο (Κουτσουράς). Επίσης η κυκλοφορία των οχημάτων διεξάγεται με δυσχέρεια λόγω εργασιών αποκατάστασης από κατολισθήσεις, στην τοπική κοινότητα Γαλήνης Δήμου Ιεράπετρας και στην τοπική κοινότητα Λιθινών Δήμου Σητείας.

Στην περιφερειακή ενότητα Ρεθύμνης έχει διακοπεί η κυκλοφορία των οχημάτων στην επαρχιακή οδό Αφρατές προς Πλατάνια Δήμου Αμαρίου.

Υπενθυμίζεται στους οδηγούς να ενημερώνονται τακτικά για τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες στην περιοχή τους, να αποφεύγουν άσκοπες μετακινήσεις, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την οδήγηση και να συμμορφώνονται στα σήματα και τις υποδείξεις των τροχονόμων.

Σημειώνεται ότι στην ιστοσελίδα της ΕΛ.ΑΣ. - astynomia.gr - υπάρχει ειδικό μπάνερ με συνεχή ενημέρωση για τα καιρικά φαινόμενα και τις διακοπές κυκλοφορίας, τη χρήση αντιολισθητικών αλυσίδων σε όλη την επικράτεια, καθώς και συμβουλές οδικής ασφάλειας.

Η Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Κρήτης θα ενημερώνει συνεχώς για τις συνθήκες που επικρατούν στο οδικό δίκτυο και συστήνει στους οδηγούς να ακολουθούν τις υποδείξεις των αστυνομικών της Τροχαίας.

Επιχείρηση για τη μεταφορά 47 ατόμων σε ασφαλές σημείο

Επίσης, λόγω της συσσώρευσης υδάτων, ζητήθηκε η παροχή βοήθειας για τη μεταφορά 47 ατόμων σε ασφαλές σημείο, από καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης και ξενοδοχεία στις περιοχές Φερμά και Κουτσουνάρι Ιεράπετρας. Διευκρινίζεται ότι τα άτομα δεν κινδυνεύουν ούτε αναφέρθηκε κάποιο πρόβλημα υγείας.

Οι δυνάμεις του Πυροσβεστικού Σώματος σε όλη την Περιφέρεια Κρήτης παραμένουν σε επιφυλακή. Επίσης, σε αυξημένη ετοιμότητα παραμένουν όλοι οι συναρμόδιοι φορείς.

Η Λιμενική Αρχή Ιεράπετρας ενημερώθηκε για την παρουσία ατόμων σε δυσχερή θέση στη θαλάσσια περιοχή της Αγίας Φωτιάς, εξαιτίας των επικίνδυνων καιρικών συνθηκών.

Άμεσα στο σημείο έσπευσε περιπολικό σκάφος του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, καθώς και το ιδιωτικό πνευστό σκάφος «ΝΙΚΟΛΑΟΣ» Τ.Ι. 224, προκειμένου να συνδράμουν στην επιχείρηση.

Οι τέσσερις αλλοδαποί, υπήκοοι Ηνωμένου Βασιλείου, τρεις γυναίκες και ένας άνδρας, περισυνελέγησαν και μεταφέρθηκαν με το περιπολικό σκάφος, με τη συνδρομή του ιδιωτικού σκάφους, στο αλιευτικό καταφύγιο Μακρύ Γυαλού.

Παράλληλα, κινητοποίηση υπήρξε και από τη Λιμενική Αρχή Καλών Λιμένων, έπειτα από ενημέρωση του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Αρχηγείου Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. για λέμβο με αλλοδαπούς επιβαίνοντες που βρισκόταν σε δυσχερή θέση.

Η λέμβος εντοπίστηκε στη θαλάσσια περιοχή 59 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά των Καλών Λιμένων. Συνολικά 39 αλλοδαποί, όλοι άνδρες, περισυνελέγησαν από σκάφος της δύναμης FRONTEX.

Στη συνέχεια, με τη συνδρομή της λάντζας «ΕΛΕΝΗ» Ν.Π. 2097, οι 39 άνθρωποι αποβιβάστηκαν στο λιμάνι των Καλών Λιμένων και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι του Ηρακλείου, συνοδεία στελεχών του Αστυνομικού Τμήματος Φαιστού.

Για το περιστατικό διενεργείται προανάκριση από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ηρακλείου.

Υπενθυμίζεται ότι στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα αναμένονται νεφώσεις με βροχές και σποραδικές καταιγίδες έως το μεσημέρι, σύμφωνα με τις μετεωρολογικές προβλέψεις. Τα φαινόμενα θα είναι κατά διαστήματα ισχυρά στην Κρήτη έως τις πρωινές ώρες, στα νοτιότερα τμήματα των Δωδεκάνησων έως το μεσημέρι.

Πηγή:  iefimerida.gr

 Ο ελληνικός κινηματογράφος συνδέθηκε με το σεξ και το γυμνό κυρίως από τη δεκαετία του 1970 και έπειτα, περνώντας από τις πρώτες τολμηρές σκηνές και τις εμπορικές «τσόντες» μέχρι τη σάτιρα και τις σύγχρονες αναφορές

Το πρώτο γυμνό: Η πρώτη ελληνική ταινία μεγάλου μήκους με γυμνό ήταν το «Δάφνις και Χλόη» (1939) του Ορέστη Λάσκου, προκαλώντας αίσθηση για την εποχή του.


Η «χρυσή εποχή» και ο Γκουσγκούνης: Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, με την άνοδο του ερωτικού κινηματογράφου και των λεγόμενων «τσοντών», ξεχώρισε η εμβληματική μορφή του Κώστα Γκουσγκούνη, ο οποίος έγινε συνώνυμο του είδους. 


Η παρακμή και οι αίθουσες: Οι ταινίες ενηλίκων γέμισαν τις ειδικές κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας και της επαρχίας, αποτελώντας κομμάτι της λαϊκής κουλτούρας εκείνων των δεκαετιών. 

Safe Sex (1999): Η τεράστια επιτυχία των Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα σατίρισε ανοιχτά τα ταμπού, τις σεξουαλικές ανησυχίες και τα ήθη της ελληνικής κοινωνίας στα τέλη του 20ού αιώνα.



Διαχρονική απεικόνιση: Το σεξ και ο έρωτας πέρασαν από το περιθώριο του σινεμά στο προσκήνιο της τηλεόρασης και των σύγχρονων παραγωγών, προκαλώντας συχνά δημόσιο διάλογο.


Τι είναι η «τσόντα»;  - Ποια ελληνική ταινία ήταν η πρώτη παγκοσμίως όπου εμφανίστηκαν γυμνοί οι πρωταγωνιστές της; - Οι ερωτικές ταινίες της δεκαετίας του 1950 και του 1960 - Η «έκρηξη» της δεκαετίας του 1970 - Δημοφιλείς ηθοποιοί μας που πρωταγωνίστησαν σε ερωτικές ταινίες


Ο θάνατος του Κώστα Γκουσγκούνη πριν λίγες μέρες ,έδωσε αφορμή να ασχοληθούν πολλοί με το κινηματογραφικό είδος το οποίο «υπηρέτησε» ο συγκεκριμένος. Βέβαια (σχεδόν) όλα τα αφιερώματα ήταν αποκλειστικά για τον Λαρισαίο ηθοποιό. Θα επιχειρήσουμε σήμερα να κάνουμε ένα γενικότερο αφιέρωμα στον ελληνικό ερωτικό κινηματογράφο (ή στο ελληνικό πορνό) και στις λεγόμενες τσόντες.

Πώς προέκυψε ο όρος τσόντα;

Η λέξη «τσόντα» προέρχεται από τη βενετική zonta που σημαίνει «προσθήκη». Η αρχική της σημασία στα ελληνικά είναι «μικρό συνήθως κομμάτι υφάσματος που ράβεται σε όμοιο ρούχο για να το φαρδύνει ή να το μακρύνει και κατ’ επέκταση οτιδήποτε λειτουργεί ως προσθήκη ή συμπλήρωμα». Η σημασία που θα μας απασχολήσει σήμερα είναι η δεύτερη, σαφώς μεταγενέστερη της πρώτης. Τσόντα σημαίνει «πορνοταινία ή/και σκηνή πορνό που παρεμβαλλόταν σε ταινία με διαφορετικό θέμα». Ποια είναι όμως η σχέση της προσθήκης με την πορνοταινία;


Ας δούμε τι γράφει ο Βάσος Γεώργας στο μοναδικό στο είδος του βιβλίο του «GREEK EROTICA». Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 υπήρχαν στη χώρα μας χούντα και σκληρή λογοκρισία. 

Σε μερικούς κινηματογράφους, εκτός από την «κατάλληλη» ταινία που προβάλλεται, έχουν φτάσει και «ένθετες» σκηνές πορνό σε ξεχωριστή μπομπίνα που τη φορτώνουν σε ξεχωριστή μηχανή προβολής. Οι επίμαχες σκηνές προβάλλονται αιφνιδιαστικά ανάμεσα στην κανονική ταινία όταν ο μηχανικός προβολής έκρινε ότι δεν υπήρχε κίνδυνος για έφοδο αστυνομικών.

Η παρεμβολή αυτή των «άσεμνων» σκηνών τους έδωσε το όνομα τσόντα. Βέβαια η τσόντα είχε μικρή διάρκεια (10’-15’ περίπου) ωστόσο ήταν η ώρα που οι… νυσταγμένοι ως τότε μερακλήδες ξυπνούσαν για τα καλά!


Σε ορισμένους συνοικιακούς κινηματογράφους ο ταμίας την ώρα που έκοβε τα εισιτήρια ενημέρωνε… τους υπεράνω πάσης υποψίας θεατές ότι «μετά έχει καλό…». Αυτό σήμαινε ότι όταν τελείωνε η προβολή και η αίθουσα άδειαζε, οι μυημένοι παρέμεναν στην αίθουσα με κάποιο πρόσχημα και απολάμβαναν κεκλεισμένων των θυρών, τσόντα.


Βέβαια όλα αυτά δεν άργησαν να γίνουν γνωστά στην Αστυνομία που με ξαφνικές εφόδους προχωρούσε σε προσαγωγές αιθουσαρχών και μηχανικών προβολής στα κατά τόπους Αστυνομικά Τμήματα. Κάποιες φορές λάθη των τεχνικών προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα. Σε κανονικές προβολές με ανυποψίαστο κοινό, μια… παραπεταμένη τσόντα άρχισε να προβάλλεται προκαλώντας χαμό στις αίθουσες. 


Έτσι σταδιακά οι τσόντες άρχισαν να προβάλλονται σε ορισμένους κινηματογράφους κυρίως γύρω από την Πλατεία Ομονοίας. Κωμικοτραγικό ήταν και το γεγονός συνεργεία αστυνομικών να επιθεωρούν τους κινηματογράφους και να ζωγραφίζουν με χοντρό μαύρο μαρκαδόρο, άτεχνα, τα επίμαχα σημεία των πρωταγωνιστριών των ερωτικών ταινιών, στις φωτογραφίες που υπήρχαν στις εισόδους των κινηματογράφων.

Η ιστορία του ελληνικού ερωτικού κινηματογράφου

Η πρώτη ελληνική ταινία που τόλμησε να δείξει γυμνούς τους πρωταγωνιστές της ήταν το «Δάφνις και Χλόη» (1931) του Ορέστη Λάσκου, που βασιζόταν στο ομώνυμο ειδύλλιο του Λόγγου που έζησε τον 3ο π.Χ. αιώνα. Πρωταγωνιστές της, βουβής, ταινίας ήταν ο Απόλλων Μαρσύας και η Λούση Ματλή. Όπως ήταν λογικό η ταινία προκάλεσε σάλο, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά διεθνώς. Όταν προβλήθηκε σχεδόν αφορίστηκε με βάση βέβαια την ηθική της εποχής.


Για 25 περίπου χρόνια ερωτικές ταινίες και τολμηρές σκηνές απουσίαζαν από τις ελληνικές ταινίες. Από τα μέσα όμως της δεκαετίας του 1950 και ιδιαίτερα τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 το σκηνικό άλλαξε. Τη δεκαετία του 1960 με αφορμή (ή και πρόσχημα…) ιστορίες παραστρατημένων κοριτσιών, αμαρτωλές γυναίκες, ζιγκολό κλπ. υπήρχαν σε πολλές ταινίες τολμηρά χορευτικά νούμερα ή και στριπτίζ. 


Ζέτα Αποστόλου, Γκιζέλα Ντάλι και Νίτσα Μαρούδα ήταν μερικές από τις ηθοποιούς που έκαναν γυμνές εμφανίσεις σε ταινίες. Αναφέρουμε μερικές από αυτές: «Ερωτικά Σκάνδαλα» (1959) (σκηνοθεσία Δημήτρης Αθανασιάδης – σενάριο Γιάννης Δαλιανίδης), «Αμαρτωλά Χέρια» (1963) (σεν.-σκην. Δημήτρης Γαλάτης) όπου ανάμεσα στους πρωταγωνιστές ξεχωρίζει ο Νίκος Ξανθόπουλος, «Το Γυμνό Μοντέλο» (1960),


 «Τα Μυστικά της Αμαρτωλής Αθήνας» (1966), τολμηρή ταινία του Κώστα Καραγιάννη, «Ο Θάνατος του Αλέξανδρου» (1966) του Δημήτρη Κολλάτου, ενώ ο Βάσος Γεώργας συμπεριλαμβάνει σ’ αυτές και τις «Μικρές Αφροδίτες» (1963) του Νίκου Κούνδουρου, ένα ριμέικ του «Δάφνις και Χλόη» που έκανε μεγάλη εμπορική καριέρα και στο εξωτερικό. Μάλιστα οι New York Times έγραψαν ότι «ξεχειλίζει από ερωτισμό από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό».

Δεκαετία του 1970



Η δεκαετία του ’70 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η κατ’ εξοχήν δεκαετία του ελληνικού ερωτικού κινηματογράφου. Οι ερωτικές ταινίες (ή ταινίες πορνό) γνώρισαν πολύ μεγάλη επιτυχία και αποδείχτηκαν ιδιαίτερα επικερδείς για τους δημιουργούς τους. Κόστιζαν 150.000-350.000 δραχμές και έκαναν εισπράξεις μέχρι και 2,5 εκατομμύρια δραχμές! 


Ο μέσος όρος διάρκειας των γυρισμάτων τους ήταν 20 μέρες. Ανάμεσα στις ερωτικές ταινίες ξεχωρίζει το «Κορίτσι και το Άλογο» (1973) σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Σερντάρη και σενάριο Γιώργου Ζερβουλάκου. Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι: Άννα Φόνσου, Γιάννης Αργύρης, Κώστας Καραγιώργης και Χρήστος Σπυρόπουλος. Η ταινία ήταν ιδιαίτερα εμπορική καθώς «έκοψε» 98.007 εισιτήρια στη χώρα μας ενώ γνώρισε μεγάλη επιτυχία και στο εξωτερικό καθώς έφτασε ως τα νησιά Φίτζι! Η Άννα Φόνσου έκανε ίσως την πλέον εντυπωσιακή της εμφάνιση στη μεγάλη οθόνη.

Ο μύθος για την εμφάνιση των ηθοποιών μας σε ταινίες πορνό



Για πολλά χρόνια υπήρχε η άποψη ότι δημοφιλείς ηθοποιοί μας πρωταγωνίστησαν σε ταινίες πορνό, η βερσιόν των οποίων όμως προοριζόταν για το εξωτερικό. Κάτι τέτοιο όμως πιθανότατα δεν έγινε ποτέ. Τι συνέβη στην πραγματικότητα; Ο Βάσος Γεώργας δίνει την απάντηση στο «Greek Erotica»: «Τις τσόντες τις παράγουν και τις κινηματογραφούν οι διανομείς του εξωτερικού οι οποίοι και τις μοντάρουν κατά το δοκούν, πολλές φορές (σημ: θεωρούμε ότι αυτό γινόταν σχεδόν πάντα) εν αγνοία των συντελεστών, ηθοποιών και σκηνοθετών». 


Πολλές ερωτικές ελληνικές ταινίες διανέμονται στο εξωτερικό και αφού υποστούν την σχετική επεξεργασία, προβάλλονται στα σινεμά της ομογένειας. Τότε γεννήθηκαν οι θρύλοι για τα πορνό που έχουν γυρίσει δημοφιλείς Ελληνίδες (κυρίως) αλλά και Έλληνες ηθοποιοί που όμως δεν είχαν ιδέα για το τι είχε συμβεί! Περισσότερες λεπτομέρειες δίνει ο Όμηρος Ευστρατιάδης στο βίντεο που βλέπετε και ο οποίος έπεσε θύμα ανάλογων πρακτικών από Γερμανούς στους οποίους πούλησε ταινίες του…

Παρά την προσφυγή του στη Δικαιοσύνη δεν κατάφερε τίποτα το ουσιαστικό…



Γνωστοί σκηνοθέτες όπως ο Ηλίας Μυλωνάκος, ο Ερρίκος Ανδρέου, ο Παύλος Παρασχάκης, ο Στράτος Μαρκίδης κ.ά. είχαν «γυρίσει» ερωτικές ταινίες ενώ σ’ αυτές πρωταγωνίστησαν δημοφιλείς μέχρι σήμερα ηθοποιοί μας. 


Αναφέρουμε ενδεικτικά: η Κάτια Δανδουλάκη έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ερωτική περιπέτεια «Λεσβιακός Αύγουστος» (1974), του Ερρίκου Ανδρέου. Η Αιμιλία Υψηλάντη στο ερωτικό δράμα του Γιώργου Ζερβουλάκου «Γυμνοί στο Χιόνι». Ο Νίκος Γαλανός στην ταινία του Όμηρου Ευστρατιάδη «Το Πάθος». Η Μαρία Ιωαννίδου στην ταινία των Δημήτρη Παπακωνσταντή-Μάριου Ρετσίλα «Σεξομανία». Ο αξέχαστος Ανδρέας Μπάρκουλης στην ερωτική περιπέτεια του Γιώργου Ζερβουλάκου «Το Σπίτι στους Βράχους». 


Ο Λάκης Κομνηνός στην ταινία «Ταγκό 2001» του Κώστα Καραγιάννη. Ο αξέχαστος Φαίδων Γεωργίτσης στην ταινία «Μιρέλλα, η Σάρκα της Ηδονής» του Παύλου Παρασχάκη. Ο Γιάννης Βόγλης στα «Όργια σε Τιμή Ευκαιρίας» του Κώστα Καραγιάννη. Η Κατιάνα Μπαλανίκα στο «Εμπόριο της Αμαρτίας» του Άρη Φωτιάδη. Ο Χρήστος Νομικός (πραγματικό επώνυμο Ζούζουλας) στην «Ερωτική Τελετή» του Όμηρου Ευστρατιάδη. Ο Νίκος Βερλέκης στο «Ανώμαλο Φορτίο» του Κώστα Καραγιάννη κ.ά.

Ξεχωριστή περίπτωση είναι η ταινία «Μικαέλα ο Γλυκός Πειρασμός» (1975) του Ντίμη Δαδήρα στην οποία πρωταγωνιστεί η Μιμή Ντενίση η οποία υπογράφει και το σενάριο. Δεν χρησιμοποιεί όμως το πραγματικό της όνομα αλλά εμφανίζεται με το ψευδώνυμο Ελένη Ντάνου.

Δεκαετία 1980: Το λυκόφως του ελληνικού πορνό



Με τον ερχομό της δεκαετίας του 1980 τα πράγματα άλλαξαν. Οι αστυνομικές έφοδοι περιορίζονται, στα δικαστήρια δεν τιμωρούν τους αιθουσάρχες και πλέον οι θεατές γνωρίζουν πού πηγαίνουν και τι θα παρακολουθήσουν. 


Οι κινηματογράφοι όπου παίζονται ταινίες πορνό είναι κυρίως ο «Αρίων» στην οδό Αθηνάς, η «Ομόνοια», το «Κοσμοπολίτ», το «Αλάσκα», το «Αβέρωφ» και το «Σταρ». Ανάλογοι κινηματογράφοι υπήρχαν και στη Θεσσαλονίκη. Τη δεκαετία αυτή εκτός από τον Κώστα Γκουσγκούνη και την Τίνα Σπάθη που ήταν «σταρ» από τη δεκαετία του ’70, εμφανίζονται στο προσκήνιο η Λία Χατζή, η «χυμώδης και έκδοτη» (Βάσος Γεώργας) Άντζελα Γιάννου και ο Τέλης Σταλόνε που διαφημίζεται ως «ο κύριος 25 εκατοστά».


 Το πραγματικό ονοματεπώνυμο του ηθοποιού αυτού είναι Αριστοτέλης Μαυρογόνατος, κατάγεται από την Αιτωλοακαρνανία και εμφανίστηκε αργότερα και σε τηλεοπτικά σίριαλ. Οι ταινίες πορνό πλέον κοστίζουν γύρω στα 3.000.000 δραχμές, ενώ για λόγους οικονομίας η διάρκεια των γυρισμάτων τους περιορίστηκε στις επτά ημέρες. Άφραγκες τουρίστριες συχνά-πυκνά πρωταγωνιστούν, για βιοποριστικούς λόγους, στις ταινίες αυτές. 


Ωστόσο οι «τσόντες» των έιτις με τα ντουμπλάζ με αστείες χυδαιότητες, τον σαρκασμό της σεξουαλικής πράξης την ώρα που γίνεται κλπ., οδηγούν το είδος στην εξαφάνιση. Άλλωστε και οι τίτλοι πολλές φορές είναι ενδεικτικοί: «Ο Καβαλάρης των Μανεκέν», «Οι Βλάχοι Επιμένουν Ελληνικά», «Ηδονές στο Αιγαίο», «Και το Πρώτο Πινέλο», «Κρουαζιέρα της Ανωμαλίας», «Το… Μικρόφωνο της Αλίκης», «Ναζιάρες Υπηρέτριες», «Το Παλαμάρι του Βαρκάρη», «Το Ρετιρέ της Καβάλας», «Σκύψε Ευλογημένη» (1984) στην οποία να σημειώσουμε ότι δεν συμμετείχε ο Κώστας Γκουσγκούνης, «Φλογερές Ελληνίδες», «Το Ψωνιστήρι της Ομόνοιας» κ.ά.

Πηγές:
Βάσος Γεώργας, «GREEK EROTICA – Εικονογραφημένη Ιστορία του ελληνικού ερωτικού κινηματογράφου 1955-1985», Εκδόσεις ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Άγγελος Ρουβάς – Χρήστος Σταθακόπουλος, «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ», Ελληνικά Γράμματα, 2005
ΣΤΑΘΗΣ ΒΑΛΟΥΚΟΣ, «ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1914-2007», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ