18 Οκτωβρίου 1981: Η Αλλαγή που Άνοιξε τον Δρόμο, α Μηνύματα του Τότε για το Σήμερα - Του Χάρη Τσιόκα

 18 Οκτωβρίου 1981: Η Αλλαγή που Άνοιξε τον Δρόμο – Τα Μηνύματα του Τότε για το Σήμερα

Του Χάρη Τσιόκα

1. Η ιστορική εντολή για δημοκρατία και κοινωνική αλλαγή

Η 18η Οκτωβρίου 1981 αποτελεί σταθμό στην πολιτική ιστορία της χώρας. Η εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ και η ανάληψη της κυβερνητικής ευθύνης από τον Ανδρέα Παπανδρέου εξέφρασαν την εντολή μιας προοδευτικής κοινωνικής πλειοψηφίας για βαθύτερη δημοκρατία, κοινωνική συμμετοχή και θεμελίωση του κοινωνικού κράτους.

Το εγχείρημα ξεκίνησε σε μια κοινωνία που εξακολουθούσε να φέρει τα τραύματα του πολιτικού και κοινωνικού διχασμού. Στόχος ήταν η ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στην παραγωγή, στη διοίκηση και στην ανάπτυξη, ανεξάρτητα από πολιτικές και κοινωνικές καταβολές.

Η περίοδος εκείνη συνδέθηκε με την ενίσχυση της μεσαίας τάξης, τη στήριξη των εργαζομένων και των αγροτών, τη διεύρυνση της αγοραστικής δύναμης και την κατοχύρωση της πρόσβασης στην υγεία, την παιδεία και την κοινωνική ασφάλιση. Παράλληλα, η αποκέντρωση πόρων και αρμοδιοτήτων ενίσχυσε την περιφέρεια, ενώ η Ελλάδα διεύρυνε τη διεθνή της παρουσία και τη διαπραγματευτική της δυνατότητα στην Ευρώπη.

Οι αλλαγές αυτές δεν ολοκληρώθηκαν χωρίς αδυναμίες και αντιφάσεις. Άνοιξαν, όμως, τον δρόμο για μια διαφορετική αντίληψη σχετικά με το παραγωγικό μοντέλο κ τον ρόλο του κράτους, της εργασίας και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

2. Η σημερινή κρίση και η μάχη για την παρακαταθήκη της Αλλαγής

Σήμερα, η επέτειος επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος της πολιτικής απέναντι στην αγορά και στις κοινωνικές ανισότητες;

Η απόδοση των σημερινών προβλημάτων αποκλειστικά στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου  παρακάμπτει τις σύνθετες αιτίες των κρίσεων και υποβαθμίζει τη σημασία των κοινωνικών κατακτήσεων. Η ιστορική αποτίμηση δεν μπορεί να γίνεται ούτε με εξιδανίκευση ούτε με μηδενισμό.

Η νεοφιλελεύθερη αντίληψη, όταν αντιμετωπίζει την αγορά ως μηχανισμό που μπορεί να αυτορρυθμίζεται χωρίς αποτελεσματικούς δημόσιους κανόνες, κινδυνεύει να ενισχύσει τις ανισότητες και να μετατρέψει βασικά κοινωνικά αγαθά σε πεδία κερδοσκοπίας. Υγεία, παιδεία και ασφάλιση δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως εμπορεύματα.

Απέναντι σε αυτή την προοπτική, απαιτείται ένα αποτελεσματικό κράτος που ρυθμίζει την αγορά, στηρίζει την πραγματική οικονομία και κατανέμει δικαιότερα κινδύνους και ευκαιρίες.

3. Από την ιστορική μνήμη σε μια νέα προοδευτική πλειοψηφία

Το ζήτημα για τον σοσιαλιστικό χώρο δεν ήταν ποτέ η μετάλλαξη  ούτε η δολοχοδρομιση θολων  πολιτικών  σχήματων . Είναι η επανασύνδεση με τις αρχές του δημοκρατικού σοσιαλισμού και η διαμόρφωση ενός σύγχρονου, αξιόπιστου προοδευτικού προγράμματος.

Μια τέτοια προοπτική προϋποθέτει ουσιαστική σύγκλιση των δυνάμεων του δημοκρατικού σοσιαλισμού, της Αριστεράς και της οικολογίας, με κοινές δεσμεύσεις για την παραγωγική ανασυγκρότηση, την κοινωνική συνοχή και την εμβάθυνση της δημοκρατίας. Προϋποθέτει, ακόμη, διεκδικητικότερη ευρωπαϊκή πολιτική και συμμαχίες που υπηρετούν τις ανάγκες των πολλών.

Η επέτειος της 18ης Οκτωβρίου δεν προσφέρεται μόνο για την υπεράσπιση της ιστορικής παρακαταθήκης. Είναι ευκαιρία να επαναπροσδιοριστεί η αποστολή της προοδευτικής παράταξης με βάση τις ανάγκες του σήμερα.

Το δίλημμα δεν είναι ανάμεσα στην άκριτη νοσταλγία και στην ισοπεδωτική απόρριψη του παρελθόντος. Είναι αν οι κοινωνικές κατακτήσεις θα αποτελέσουν αφετηρία για νέες αλλαγές ή αν θα υποχωρήσουν μπροστά στην ανεξέλεγκτη κυριαρχία των αγορών.

Η ιστορία της Αλλαγής αποκτά πραγματικό νόημα όταν μετατρέπεται σε σχέδιο για το μέλλον: περισσότερη δημοκρατία, παραγωγική ανάπτυξη, κοινωνική δικαιοσύνη και μια νέα προοδευτική πλειοψηφία με πρωταγωνιστή τον πολίτη.

Με ενα οχι στους διμέτωπους!  Όχι στην ΛΕΓΟΜΕΝΗ  μεταβατική διακυβέρνηση ( συνεργασια με ΝΔ) αλλα ναι στην Προοδευτική συνεννόηση , χωρίς να καταργηθεί η πολιτική αυτονομία και η οργανωτική αυτοτέλεια των κομμάτων ωστε να υπάρξει πολιτική αλλαγή στις εκλογές που έρχονται