Κρήτη πόλεις και χωριά: 02/17/26

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026

Οι Μάλλες απο τα μεγαλύτερα χωριά της Κρήτης στον δήμο Ιεράπετρας

www.kritipoliskaixoria.gr Φεβρουαρίου 17, 2026 0

Είναι από τα μεγαλύτερα χωριά της Κρήτης, βόρεια της κοιλάδας του ποταμού Σαραντάπηχου. Απέχει 28 χλμ. από την Ιεράπετρα και 40 χλμ. από τον Άγιο Νικόλαο.

Σε καταπράσινη πλαγιά, με απέραντους ελαιώνες, με απεριόριστη θέα στην κοιλάδα του Μύρτους, το Λυβικό Πέλαγος και τις γύρω βουνοκορφές που το περιβάλλουν.

Το χωριό πήρε την ονομασία του από την αρχαία Μάλλα που πιθανολογείται ότι ήταν χτισμένη στον ίδιο ή στον γύρω χώρο. Η αρχαία Μάλλα πόλη κράτος με στρατό και δικά της νομίσματα, που παρίσταναν τον Δία, τον Λαβύρινθο, τον Αετό και τη λέξη ΜΑΛ.

Αναφέρεται στις 100 πόλεις της Κρήτης και στο “Κοινό των Κρητών”. Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα βρίσκονται στο Μουσείο Ηρακλείου, σε μουσεία του εξωτερικού και σε ιδιωτικές συλλογές.

Οι επιγραφές από την Αρχαία Μάλλα περιέχουν συνθήκες μεταξύ “Μαλλαίων και Λυττίων” . “ Μη εφέστω συλών μήτε τον Λυττίων,, εν τα των Μαλλαίων μήτε των Μαλλαίων εν τα των Λυττίων”.

Η Λύττος, αρχαία πόλη στο οροπέδιο του Λασιθίου ερχόταν συχνά σε προστριβές με την “Μάλλα” ίσως για την κατοχή και νομή των ορεινών τους συνόρων. Επιγραφή που βρέθηκε το 1848 περιέχει κείμενο συνθήκης με την πόλη “Τέων” της Ιωνίας.

Η πόλη “Μαλλός” της Μικράς Ασίας εικάζεται ότι ήταν αποικία των Μαλλαίων. Η πόλις Μάλλα αναφέρεται και στη συνθήκη συμμαχίας 30 Κρητικών πόλεων με τον βασιλέα Ευμένη Β΄ της Περγάμου.

Η σπουδαιότερη θεότητα που ελάτρευαν οι Μαλλαίοι ήταν ο Ζευς ο Μοννίτιος και ελατρέυετο και στις γειτονικές πόλεις. Μια από τις μεγαλύτερες γιορτές τους ήταν τα Υπέρβοια ή Υπερβώϊα. Στοιχεία κατοίκησης έχουν βρεθεί της Ελληνιστικής, Ρωμαϊκής εποχής. Επί Ενετοκρατίας, η Μάλλα έδρα φεουδάρχη με 2 πύργους, ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Καστελανίας της Ιεράπετρας.

Το 1583 είχε 1483 κατοίκους 5 ενορίες και 7 παπάδες. Στις επόμενες απογραφές το 1881 είχε 754 χριστιανούς και 15 μουσουλμάνους. Το 1951 είχε 1253 κατοίκους και το 2001 499. Τις Μάλλες επισκέφτηκαν πολλοί περιηγητές και κατέγραψαν τις εντυπώσεις τους με κυριότερο τον Ιταλό GEROLA.

Η περιφέρεια των Μαλλών περιλαμβάνει και το εγκαταλειμμένο χωριό Άγιος Γεώργιος Λούτρα, την Ιερά Μονή Εξακουστής, την παλιά Μονή του Αρμού που ήταν θερινή έδρα του επισκόπου “Ιεράς” και όπως αναφέρεται έχουν θαφτεί εκεί 7 Δεσποτάδες.

Οι Μάλλες με τα υπέροχα φυσικά τους τοπία προσφέρουν αξέχαστες φυσιολατρικές διαδρομές προς το οροπέδιο του Καθαρού, προς την πηγή Ρετικού και την Παναγία τη Μεσσοχωρίτισσα (Παλαιολόγειος ναός), τον Άγιο Νικόλαο, τον δίκλυτο ναό του Άγιου Χαραλάμπους και Αφέντη Χριστού με το ωραιότερο τέμπλο, έργο των Νιταδώρων ξυλογλυπτών του Λασιθίου. Κεφαλοχώρι σήμερα οι Μάλλες με πλούσια Ιστορία, Λαογραφία, πολιτισμό, αγώνες στις διάφορες ιστορικές περιόδους.

Τις Μάλλες επισκεπτόταν συχνά ο Εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος. Την κατοχή εκτελέστηκαν 18 άτομα. Ανέδειξε πολλούς και σημαντικούς Αγωνιστές. Κοινότητα, Πρώην Δήμος, τώρα τοπικό Διαμέρισμα του Δήμου Ιεράπετρας.

Πλούσιο σε ελαιοπαραγωγή, έχει πολιτιστικό κέντρο, Ταχυδρομείο και Ιατρείο, Γήπεδο και ποδοσφαιρική ομάδα, πολιτιστικούς συλλόγους, Αγροτικό συνεταιρισμό και πολλά παραδοσιακά καφενεία.

Μαζική συμμετοχή στο «1ο Κρητικό Συναπάντημα»

02 - ΕΛΛΑΔΑ-ΚΟΣΜΟΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Φεβρουαρίου 17, 2026 0

Μαζική συμμετοχή στο «1ο Κρητικό Συναπάντημα»
Απολογισμός & επόμενα βήματα

Το «1ο Κρητικό Συναπάντημα» πραγματοποιήθηκε με μεγάλη συμμετοχή και επιτυχία το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στην Αθήνα, φέρνοντας σε κοινό χώρο συλλογικότητες και αγωνιζόμενους ανθρώπους από την Κρήτη και την πρωτεύουσα. Η εκδήλωση αποτέλεσε ένα ουσιαστικό βήμα ενημέρωσης, δικτύωσης και συντονισμού απέναντι στους σχεδιασμούς που απειλούν βουνά, θάλασσες, πεδιάδες και τοπικές κοινωνίες στο νησί. Μέσα από εισηγήσεις, παρεμβάσεις και συζήτηση αναδείχθηκε η ανάγκη συγκρότησης ενός σταθερού κοινού μετώπου αγώνα, με συνεργασία, κοινές δράσεις και πανελλαδική σύνδεση των αντιστάσεων.

Μεγάλη επιτυχία του 1ου Κρητικού Συναπαντήματος
Δυναμώνει το μέτωπο για τη Φύση, τη Ζωή και την Ελευθερία

Με μαζική συμμετοχή, έντονο παλμό και βαθιά συγκίνηση πραγματοποιήθηκε το 1ο Κρητικό Συναπάντημα, ένα πλατύ αγωνιστικό αντάμωμα κινημάτων, συλλογικοτήτων και αγωνιζόμενων ανθρώπων από την Κρήτη και την Αθήνα. Ο χώρος της εκδήλωσης γέμισε ασφυκτικά από κόσμο που δεν αποδέχεται την καταστροφή που προωθείται στο νησί στο όνομα της λεγόμενης «ανάπτυξης», από ανθρώπους που υπερασπίζονται τα βουνά, τις θάλασσες, τις πεδιάδες, τα χωριά και την ίδια τη ζωή τους.

Το Συναπάντημα αποτέλεσε έναν ζωντανό τόπο συνάντησης εμπειριών και αγώνων. Μέσα από τεκμηριωμένες εισηγήσεις παρουσιάστηκε το εύρος της επίθεσης που εξελίσσεται στην Κρήτη: οι εξορύξεις υδρογονανθράκων, η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε βουνά και προστατευόμενες περιοχές, το δίκτυο πυλώνων και ενεργειακών διασυνδέσεων, η καταστροφή της Πεδιάδας Καστελλίου από τη μεταφορά του αεροδρομίου Ηρακλείου εκεί, η τουριστική και ενεργειακή υπερεκμετάλλευση, η παράδοση θαλάσσιων και νησιωτικών οικοσυστημάτων στα επενδυτικά συμφέροντα.

Εισηγήσεις και τοποθετήσεις πραγματοποιήθηκαν από τις συνδιοργανώτριες συλλογικότητες: Πρωτοβουλία Κρήτης ενάντια στις εξορύξεις Υδρογονανθράκων, Πρωτοβουλία Πολιτών για τη Διάσωση Προβολή και Αειφόρο Ανάπτυξη της Πεδιάδας, Συντονιστικό Ρεθύμνου κατά των ΒΑΠΕ, Πρωτοβουλία Αποκόρωνα ενάντια στους Πυλώνες και Ανεμογεννήτριες, Πρωτοβουλία Σφακίων ενάντια στην εγκατάσταση αιολικής ΒΑΠΕ, και Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων, φωτίζοντας με σαφήνεια το συνολικό σχέδιο μετατροπής της Κρήτης σε ενεργειακό κόμβο και ζώνη πολύπλευρης εκμετάλλευσης.

Κοινή συνισταμένη όλων των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη συντονισμένης αντίστασης και υπεράσπισης των κοινών αγαθών.

Στο Συναπάντημα συμμετείχαν και στήριξαν ενεργά, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συλλογική επιτυχία, η Επιτροπή Πολιτών Ιεράπετρας, ο Κοινωνικός Χώρος Πυρόβολος από τον Άγιο Νικόλαο, η Πρωτοβουλία Ηρακλείου ενάντια στους Πυλώνες Υψηλής Τάσης και τις ΒΑΠΕ, η Συνέλευση για τα Κοινά στον Αποκόρωνα, η Πρωτοβουλία Πολιτών Μυλοποτάμου ενάντια στους Πυλώνες και τις Ανεμογεννήτριες, η Επιτροπή Αγώνα Σητείας κατά των ΒΑΠΕ, ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού Χανίων και ο Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης, επιβεβαιώνοντας ότι οι αντιστάσεις απλώνονται σε κάθε γωνιά του νησιού.

Επακολούθησε ζωντανή και μαχητική συζήτηση, με παρεμβάσεις αγωνιστριών και αγωνιστών από διαφορετικούς τόπους και μέτωπα αντίστασης, που κατέθεσαν εμπειρίες, προβληματισμούς και προτάσεις, ενισχύοντας το πνεύμα ενότητας και συνέχειας των αγώνων..

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με κρητικό γλέντι, μουσικές και μαντινάδες που μετέφεραν την ψυχή του νησιού στην καρδιά της πόλης, θυμίζοντας πως ο αγώνας για τη γη και την ελευθερία είναι ταυτόχρονα πολιτισμός, μνήμη, συλλογικότητα και μοίρασμα. Στο γλέντι συμμετείχαν αφιλοκερδώς οι μουσικοί Μανώλης Λαγουδάκης (τραγούδι & λύρα), Μανώλης Μανουσάκης (τραγούδι & λαούτο), Παναγιώτης Κατσικιώτης (κρουστά), Νίκος Πρίνος (λύρα), Μανώλης Δρακάκης (λαούτο & λύρα) και Γιάννης Μάρκου (λαούτο), συμβάλλοντας με τις μελωδίες και τον παλμό τους στη ζωντανή, συλλογική ολοκλήρωση της βραδιάς, κρατώντας ζωντανό το νήμα της παράδοσης και της αγωνιστικής συντροφικότητας.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλουμε στην Παναρκαδική Ομοσπονδία Ελλάδος για τη φιλοξενία και τη στήριξη της διοργάνωσης, σημαντική συμβολή στην πραγματοποίηση του Συναπαντήματος.

Δεν ήταν μια εκδήλωση – Είναι η αρχή ενός κοινού μετώπου
Το 1ο Κρητικό Συναπάντημα δεν ήταν μια αποσπασματική διοργάνωση ενημέρωσης. Ήταν ένα βήμα συγκρότησης, ένας σταθμός συντονισμού, ένα εργαστήρι κοινού αγώνα.

Από εδώ και μπροστά προχωράμε:
Με σταθερή συνεργασία μεταξύ των συλλογικοτήτων.
Με διαρκή συντονισμό σε τοπικό και πανελλαδικό επίπεδο.
Με κοινές καμπάνιες ενημέρωσης και κινητοποιήσεις.
Με παρεμβάσεις σε θεσμικά και νομικά πεδία.
Με παρουσία στα βουνά, στα χωριά, στις θάλασσες, στις πόλεις.
Δημιουργούμε ένα ενιαίο δίκτυο αγώνα που δεν θα εμφανίζεται περιστασιακά, αλλά θα λειτουργεί μόνιμα, οργανωμένα και μαχητικά.

Θα συναντιόμαστε ξανά - όχι μόνο σε αίθουσες, αλλά στους τόπους που απειλούνται.
Στα εργοτάξια που επιχειρούν να στηθούν.
Στις κορυφογραμμές που σχεδιάζουν να ισοπεδώσουν.
Στα λιμάνια των εξορύξεων.
Στα δικαστήρια των προσφυγών.
Στους δρόμους των κινητοποιήσεων.

Κλιμακώνουμε – Δικτυωνόμαστε – Αντιστέκομαστε
Απέναντι στην επέλαση κράτους και επενδυτικών ομίλων, αντιτάσσουμε:
Τη συλλογική οργάνωση.
Την κοινωνική συμμαχία πόλης και υπαίθρου.
Την αλληλεγγύη μεταξύ των αγωνιζόμενων τόπων.
Τη γνώση, την τεκμηρίωση και την κινηματική εμπειρία.

Δεν υπερασπιζόμαστε μόνο το περιβάλλον - Υπερασπιζόμαστε την ίδια τη δυνατότητα των κοινωνιών να αποφασίζουν για τον τόπο τους, για το νερό, την ενέργεια, τη γη και το μέλλον τους.

Συνεχίζουμε
Δηλώνουμε καθαρά:
Δεν θα παραδώσουμε τα βουνά μας.
Δεν θα παραδώσουμε τις θάλασσές μας.
Δεν θα παραδώσουμε τις πεδιάδες και τα χωριά μας.
Οι τόποι μας δεν είναι οικόπεδα επενδυτών.
Οι ζωές μας δεν είναι αριθμοί στα επιχειρηματικά τους σχέδια.

Με ενότητα, επιμονή και ανυποχώρητη στάση συνεχίζουμε.
Για τη Φύση.
Για τη Ζωή.
Για την Ελευθερία.
Ούτε βήμα πίσω.
Ό,τι καταστρέφει τη φύση δεν είναι ανάπτυξη.

Θα νικήσουμε.

Περισσότερες πληροφορίες: kritiko.synapantima@gmail.com

1ος Αγώνας δρόμου στην μνήμη του Νίκου Κοκκινάκη στην Ανώπολη δήμου Χερσονήσου

04 - ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Φεβρουαρίου 17, 2026 0

1ος ΑΓΩΝΑΣ ΔΡΟΜΟΥ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ.

Πολιτιστικός Σύλλογος Ανώπολης Πεδιάδος & Πολιτιστικός Σύλλογος Κάτω Βάθειας Νίρος.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανώπολης και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νίρος προκηρύσσει τον 1ο Αγώνα Δρόμου Ανώπολης, εις μνήμην του Νίκου Κοκκινάκη, την Κυριακή 19 Απριλίου 2026, στην περιοχή Ανώπολη Πεδιάδος – Κάτω Βάθειας, στον Δήμο Χερσονήσου, Ν. Ηρακλείου.

Σκοπός της διοργάνωσης

Η διοργάνωση πραγματοποιείται με στόχο να τιμήσει την μνήμη του Νίκου Κοκκινάκη και να συνεχίσει το όραμά του – ένα όραμα άρρηκτα συνδεδεμένο με την αγάπη του για το χωριό μας και την ανιδιοτελή προσφορά του προς τον συνάνθρωπο. Εμπνευστήκαμε την ιδέα από την επιθυμία του να γνωρίσει ο κόσμος τον τόπο καταγωγής και διαμονής του, να τον περπατήσει, να τον ζήσει και να τον αγαπήσει όσο τον αγαπούσε και ο ίδιος.

Ο αγώνας αποκτά παράλληλα και φιλανθρωπικό χαρακτήρα μετατρέποντάς τον σε πράξη αγάπης και προσφοράς.

Μπορείτε να δηλώνετε συμμετοχή σκανάροντας το QR code και μπαίνοντας το https://racetime.gr/registrations/register.php...

Ευχαριστούμε θερμά για την βοήθεια τον Εμμανουήλ Κωνσταντουλάκης

Κρήτη – Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Γαστρονομίας 2026 Σεμινάριο για τα παραδοσιακά γλυκά από τη Λέσχη Αρχιμαγείρων Κρήτης

01 - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Φεβρουαρίου 17, 2026 0

Σεμινάριο με θέμα τα παραδοσιακά γλυκά της Κρήτης διοργανώνει η Λέσχη Αρχιμαγείρων Κρήτης την ερχόμενη Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026.

Εισηγήτρια στο σεμινάριο με τίτλο «Γλυκιά Κληρονομιά: Τα μυστικά των κρητικών γλυκών» θα είναι η πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Επισκοπής «ΕΡΓΑΝΗ», Σεβαστή Κρασανάκη, η οποία συγκαταλέγεται επίσης στους τέσσερις πρεσβευτές της Ευρωπαϊκής Γαστρονομικής Περιφέρειας για το 2026.