Η Λαμπινή (ή Λαμπηνή) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αγίου Βασιλείου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Απέχει 27 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και 4 από το Σπήλι και είναι κτισμένη σε υψόμετρο 460 μ.

Το όνομα προέρχεται από το Λαμπηνή, επίθετο που δείχνει συσχέτιση με την αρχαία πόλη Λάππα ή Λάμπη. Η παλιά εκκλησία του χωριού είναι γνωστή ως Παναγία Λαμπηνή, και μπορεί η ονομασία του χωριού να προέρχεται από εκεί. 

Ήταν στο παρελθόν έδρα της επισκοπής Λάμπης, όταν αυτή επανασυστάθηκε κατά την οθωμανική περίοδο. Η Όλγα Γκράτσιου έχει επισημάνει ότι η ονομασία Παναγία Λαμπηνή μπορεί να οφείλεται σε κάποια χαμένη πλέον βυζαντινή εικόνα με το ίδιο όνομα, η οποία προερχόταν από την βυζαντινή Λάμπη.

Στην περιοχή του χωριού έχουν βρεθεί κατάλοιπα οικιών της ρωμαϊκής εποχής. Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Lambini στην επαρχία Αγίου Βασιλείου. 

Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Lambini με 74 κατοίκους, ενώ μνεία στο χωριό κάνει και ο Βασιλικάτα το 1630, με την ονομασία Lambini. Στην οθωμανική απογραφή του 1659 καταγράφονται 15 σπίτια.

Στο χωριό βρίσκεται ο βυζαντινός ναός της Παναγίας. Ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς με τρούλο. Τόσο οι εξωτερικοί τοίχοι όσο και ο κυλινδρικός τρούλος φέρουν τυφλά αψιδώματα. 

Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες σε πλαστικό στυλ, το οποίο εμφανίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα. Οι τοιχογραφίες σε μεγάλο βαθμό είναι φθαρμένες και τα χρώματά τους έχουν ξεθωριάσει.

Επίσης βορειοδυτικά της Λαμπινής βρίσκεται ο εγκαταλελειμμένος οικισμός Λοφιά, από τον οποίο σώζονται μόνο δύο ναοί, ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και ο ναός του Αγίου Γεωργίου, με τον δεύτερο να είναι τοιχογραφημένος

 ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΛΕΖΟΣ

«Αιώνιος Άνεμος» 

Ποιήματα & Τραγούδια, Τραγούδια & Ποιήματα.

ΔΟΝ ΣΑΛΟΝΙ ΤΕΧΝΩΝ 
ΣΑΒΒΑΤΟ 14 ΜΑΡΤΙΟΥ  2026, ώρα 19:00

Το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026, στις 19:00, ο συνθέτης και ποιητής Γιάννης Γλέζος παρουσιάζει την παράσταση «Αιώνιος Άνεμος» στον φιλόξενο χώρο του ΔΟΝ Σαλόνι Τεχνών στο Παλαιό Φάληρο.

Η βραδιά έχει ως κεντρικό άξονα την ποίηση. Τα τελευταία χρόνια, το δημιουργικό ενδιαφέρον του Γιάννη Γλέζου έχει στραφεί με ιδιαίτερη ένταση και αφοσίωση στον ποιητικό λόγο. Η νέα του σκηνική παρουσία αναδεικνύει αυτή τη βαθύτερη εσωτερική του στροφή, παρουσιάζοντας ποιήματα που συνομιλούν με τον κοινωνικό, πολιτικό και υπαρξιακό παλμό της εποχής μας.

Ο «Αιώνιος Άνεμος» αποτελεί πρωτίστως μια ποιητική βραδιά – μια ζωντανή κατάθεση ψυχής, όπου ο λόγος προηγείται και καθοδηγεί τη μουσική. Φυσικά, από αυτή τη συνάντηση δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα μουσικά έργα του συνθέτη. Στο πιάνο, μόνος επί σκηνής, ερμηνεύει τραγούδια-σταθμούς από τη μακρά διαδρομή του, φωτίζοντάς τα μέσα από τη σημερινή του ποιητική ματιά.

Η παράσταση διαρθρώνεται σε δύο μέρη:

Α’ Μέρος – Ποίηση

Παρουσιάζονται ποιήματα από τη συλλογή «Αιώνιος Άνεμος», λυρικά και στοχαστικά κείμενα που αναδεικνύουν την αγωνία, την τρυφερότητα και τη διαρκή αναζήτηση νοήματος. Η απαγγελία μετατρέπεται σε ουσιαστικό διάλογο με το κοινό, δημιουργώντας ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης και πνευματικής εγρήγορσης.

Β’ Μέρος – Τραγούδια

Στο δεύτερο μέρος, ο Γιάννης Γλέζος ερμηνεύει επιλεγμένα τραγούδια από το έργο του, καθώς και μελοποιημένη ποίηση των Federico García Lorca, Pablo Neruda, Κώστα Καρυωτάκη, Κωνσταντίνου Π. Καβάφη και Σαπφούς, επιβεβαιώνοντας πως στη δική του καλλιτεχνική διαδρομή η ποίηση και η μουσική παραμένουν αδιαχώριστες.

 Με τη χαρακτηριστική του ερμηνευτική ευαισθησία, ο δημιουργός συνθέτει μια βραδιά εσωτερικής έντασης και λυρικής εξομολόγησης, όπου το τραγούδι αναδύεται μέσα από την ποίηση και επιστρέφει σε αυτήν.

Πληροφορίες Παράστασης

Ημερομηνία: Σάββατο 14 Μαρτίου 2026
Ώρα έναρξης: 19:00
Χώρος: ΔΟΝ Σαλόνι Τεχνών – Μεσολογγίου 25 Παλαιό Φάληρο,τ.κ. 175 63
Είσοδος: 12€ (με βιολογικό κρασί ή αναψυκτικό)

Μια ποιητική βραδιά αφιερωμένη στον «Αιώνιο Άνεμο» της δημιουργίας.

 Ανοικτή η Έκθεση και για τα σχολεία της Κρήτης

Ανοιχτές παραμένουν οι πύλες της έκθεσης με τίτλο η «ιστορία της Κρήτης μέσα από τον τοπικό Τύπο» που φιλοξενείται σε αίθουσα του κτιριακού συγκροτήματος της Παναγίας Γκουβερνιώτισσας και το οποίο βρίσκεται στις Ποταμιές του Δήμου Χερσονήσου, ώστε να δοθεί η δυνατότητα ξενάγησης σε σχολεία που θέλουν να την επισκεφθούν.

Πρόκειται για πολυσήμαντη έκθεση ιστορικών ντοκουμέντων που παράλληλα συνδυάζεται με τιμητικό αφιέρωμα στο δημοσιογράφο Νίκο Καζαντζάκη.

Είναι μία ευκαιρία για τους μαθητές αλλά και τους υπόλοιπους επισκέπτες να περιηγηθούν σε τέσσερις ιστορικές περιόδους:

-Την Τουρκο - αιγυπτιακή,

-της Κρητικής Πολιτείας,

-της Μικρασιατικής καταστροφής, αλλά και

-του Β’ παγκοσμίου πολέμου και

μέσω των εφημερίδων να ανατρέξουν στις μεγάλες και μικρές στιγμές της τοπικής κοινωνίας, τις χαρές και τις συμφορές της, τις αγωνίες και τους πόθους της.

Στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων απαθανατίζονται οι προσωπικότητες που διαδραμάτισαν μικρό ή μεγάλο ρόλο στα τοπικά πράγματα αλλά και η πολιτική κατάσταση που επικρατούσε κάθε φορά στο νησί.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει η πρώτη εφημερίδα που εκδόθηκε το 1830 στην Κρήτη από την Αιγυπτιακή Διοίκηση. Πρόκειται για την «Vakayi Giridiye» (ο τίτλος αποδίδεται στα ελληνικά ως Κρητική Εφημερίς), η οποία γραφόταν στην ελληνική και στην αιγυπτιακή γλώσσα.

Για περίπου δύο αιώνες ο Κρητικός Τύπος ακολουθεί την πορεία της μεγαλονήσου μέσα από ταραχώδεις αλλά και ομαλές περιόδους.

Χειρόγραφα

Στο χώρο εκτίθενται επίσης δύο ιστορικά κειμήλια, που ανήκουν στη συλλογή του μουσείου Τύπου της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων, και συγκεκριμένα η ενυπόγραφη επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη καθώς και το ψήφισμα της Γ’ Εθνοσυνέλευσης στην Τροιζήνα το 1827, με το οποίο καλείται ο Ιωάννης Καποδίστριας να έλθει στην Ελλάδα και να αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας.

Νίκος Καζαντζάκης

Στο πλαίσιο της έκθεσης τιμάται και μια κορυφαία μορφή της ελληνικής λογοτεχνίας, ο πιο μεταφρασμένος σύγχρονος έλληνας συγγραφέας.

Ο Νίκος Καζαντζάκης, ξεδιπλώνοντας ωστόσο μόνο τη δράση του ως δημοσιογράφος – ανταποκριτής με κείμενα του που δημοσιεύθηκαν σε αθηναϊκές εφημερίδες.

Ο μοναστηριακός χώρος της Γκουβερνιώτισσας που μετά την ανακαίνιση του είναι τόπος λατρείας αλλά και Πολιτισμού λειτουργεί αυτή την περίοδο με ραντεβού:

Για επισκέψεις πληροφορίες στο τηλέφωνο

697-2323300

-Στον ανακαινισμένο βυζαντινό ναό της παναγίας Γκουβερνιώτισσας που είναι κατάγραφος από εξαιρετικές τοιχογραφίες του 14ου αιώνα.

- Στην Έκθεση Εκκλησιαστικών Κειμηλίων, όπου εκτίθενται τα ξυλόγλυπτα τέμπλα της Γκουβερνιώτισσας, ιερά ευαγγέλια, ο Κώδικας της Μονής, χειροποίητα ιερατικά άμφια, εκκλησιαστικά σκεύη (άγια ποτήρια, λόγχες, σταυροί) ενώ σε διπλανή αίθουσα φιλοξενούνται αντίγραφα των φορητών εικόνων της μονής που είναι έργα του 16ου αιώνα.

-Στις ειδικές προθήκες μέσα από τις οποίες ξετυλίγεται ένα τμήμα της ιστορίας της Μονής. Ο ρόλος της στην Κρητική Επανάσταση (εκτίθεται και οπλισμός της εποχής εκείνης) , στην δημιουργία σχολείων και εκτίθενται έγγραφα που επιβεβαιώνουν την οικονομική ενίσχυση που έστελνε στη δημογεροντία του Ηρακλείου.

- Στη Λαογραφική γωνιά που παρουσιάζει ένα σημαντικό δείγμα του ανεκτίμητου θησαυρού της παράδοσης μας. Τα παλιά εκθέματα σε ταξιδεύουν πίσω στο χρόνο και στο τρόπο ζωής στο κρητικό σπίτι μέχρι στην τέχνη της υφαντικής με τον παραδοσιακό αργαλειό.

- Στην έκθεση ταμάτων που παρουσιάζεται η ιστορία και η χρήση των αναθηματικών αντικειμένων. Περικλείουν παράκληση, ικεσία, ευχαριστία και προσφορά αλλά και απόδειξη θεραπείας και σωτηρίας του ικέτη πιστού, αντικείμενα τόσο γνωστά και προσφιλή σε όλους μας.

- Στον Βοτανικό κήπο

- Την υπεραιωνόβια ελιά που είναι μνημείο της φύσης καθώς η ηλικία της εκτιμάται πολλών αιώνων.

- Να θαυμάσει την εκπληκτική θέα προς την Λαγκάδα και τέλος

-Να απολαύσει τον καφέ ή το αναψυκτικό του στο αναψυκτήριο που λειτουργεί στο χώρο.