Οι Άγιοι Πάντες είναι οικισμός της κοινότητας Παϊδοχωρίου του δήμου Αποκορώνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.

Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Αποκορώνου του νομού Χανίων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Κρήτης.

Μέχρι το 1940 ο οικισμός ονομαζόταν Μπαμπαλή Χάνι και μέχρι το 1957, Μπαμπαλής.

Οι Άγιοι Πάντες είναι πεδινός οικισμός στο ανατολικοκεντρικό τμήμα του νομού, δυτικά του Βάμου, σε μεσοσταθμικό υψόμετρο 150. 

Είναι κόμβος πάνω στην παλαιά εθνική οδό Χανίων-Ρεθύμνου και απέχουν 26 χλμ. περίπου ΝΑ. των Χανίων

  Το φρούριο του Αποκόρωνα υπήρξε ένα από τα πιο σημαντικά βενετσιάνικα κάστρα του Κόλπου της Σούδας και της Κρήτης. 

Σήμερα σώζονται διάφορα ακαθόριστα ερείπια που δεν θυμίζουν καθόλου κάστρο.

Το Όνομα του Κάστρου

Στο λόφο Καστέλλι ανατολικά από τις Καλύβες στο νομό Χανίων υπήρχε κατά το Στράβωνα η αρχαία πόλη Ιπποκορώνιον. Εξ αυτού προφανώς προέκυψε η ονομασία του κάστρου από τους Ενετούς Castel Apicorno ή Bicorna που έδωσε το όνομα του σε όλη την επαρχία και στο δήμο και διατηρήθηκε μέχρι σήμερα σαν «Αποκόρωνας» παρόλο που δεν υπάρχει πια κάστρο.

Ιστορία

Η επαρχία του Αποκόρωνα κατά την Ενετοκρατία ήταν Καστελανία (“Di Apicorno”) με κεντρικό φρούριο, και έδρα του Καστελάνου. 

Το φρούριο ήταν χτισμένο στο λόφο «Καστέλι» ανατολικά του χωριού Καλύβες, από όπου η θέα σε όλο τον κόλπο είναι μοναδική. Σκοπός της οικοδόμησής του ήταν ο διοικητικός και στρατιωτικός έλεγχος της περιοχής, ο έλεγχος της εισόδου του Κόλπου, αλλά και των παραλίων όπου υπήρχε άφθονο νερό για τον ανεφοδιασμό των πλοίων.

Το φρούριο πρέπει να χτίστηκε στην αρχή της Ενετοκρατίας στην Κρήτη, δηλαδή τις πρώτες δεκαετίες του 13oy αιώνα. 

Κάποιες πηγές αποδίδουν την κατασκευή του στον Πεσκατόρε, τον Γενουάτη πειρατή που πρόλαβε για λίγο να προηγηθεί των Ενετών στην κατάληψη της Κρήτης, αλλά η απόδοση της κατασκευής τόσο πολλών κάστρων στον Πεσκατόρε είναι ούτως ή άλλως υπερβολική.

Το φρούριο ήταν αρκετά μεγάλο, γιατί σε έγγραφο του μηχανικού Monani (1631), αναφέρει ότι είχε τους περισσότερους κατοίκους από όλα τα φρούρια του νησιού.

Ο πειρατής Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα κατέστρεψε το φρούριο το 1538. Κατά την Οθωμανική κατάκτηση, το 1646, πριν προλάβουν οι Τούρκοι να το καταλάβουν, οι Ενετοί το αφόπλισαν και το εγκατέλειψαν. 

Οι Τούρκοι το επισκεύασαν, αλλά με την έναρξη της επανάστασης του 1821 έγινε αμέσως στόχος των επαναστατών, οι οποίοι και το κατέστρεψαν ολοσχερώς.

Από το φρούριο διατηρείται σήμερα μόνο η μπαρουταποθήκη, η οποία χρησιμεύει σαν κατοικία.

Πολύ πιθανόν πάντως μέρος των ερειπίων να είναι υπολείμματα του Κούλε που έχτισαν στις Καλύβες οι Τούρκοι το 1867 (αν και δεν είναι απολύτως εξακριβωμένο ότι εδώ ήταν η θέση εκείνου του κούλε).

Πηγές

Ιστοσελίδα Cretan Beaches - Φρούριο του Αποκόρωνα

• Το νησί αναφέρεται για πρώτη φορά ως Kaptara. Το όνομα Κρήτη εμφανίζεται στην Οδύσσεια του Ομήρου.
•     Θεωρείται το παλαιότερο κατοικημένο μέρος της Ευρώπης
•     Πάνω από το 50% της Κρήτης βρίσκεται ψηλότερα από 500 μέτρα υψόμετρο
• 
•     Το Οροπέδιο Λασιθίου είναι η μεγαλύτερη επίπεδη περιοχή της Κρήτης (υψόμετρο 850 μέτρα)
•     Η Κρήτη έχει μήκος 260 χλμ και πλάτος 60 χλμ. 12 χλμ είναι το στενότερο σημείο.
•     Υπάρχουν πάνω από 200 φαράγγια
• 
  
  
•     Το φαράγγι της Σαμαριάς είναι ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης
•     Περισσότερα από 5000 καταγεγραμμένα σπήλαια
•     Ο Γουργούθακα στα Λευκά όρη είναι το βαθύτερο σπήλαιο στην Ελλάδα, 1208 m, 44ο σε όλο τον κόσμο
•     σε όλο τον κόσμο υπάρχουν μόνο 84 σπήλαια βαθύτερα από 1000 μέτρα
•     Τα περισσότερα ποτάμια έχουν νερό μόνο μετά από μια δυνατή βροχή
• 
  
  
•     Η ακτογραμμή της Κρήτης είναι 1046 χλμ
•     Το νερό της θάλασσας είναι τόσο καθαρό που μπορείτε να δείτε έως 40 μέτρα βάθος
•     Το 365 Π Χ ένας καταστροφικός σεισμός ανύψωσε το Δυτικό τμήμα της Κρήτης έως και 9 μέτρα
• 
  
  
•     Υπάρχουν 34 νησιά γύρω από την Κρήτη (μεγαλύτερα από 100 στρέμματα)
•     Το υψηλότερο βουνό είναι ο Ψηλορείτης 2456 μέτρα
• 
•     Τα χιόνια είναι συνηθισμένα στα μεγάλα βουνά από τον Νοέμβριο έως το Μάιο
•     Κάθε 1.000 χρόνια η Κρήτη μεγαλώνει 1 εκατοστό από την σκόνη της Σαχάρας που φέρνουν οι Νότιοι άνεμοι
•     Στην νότια Κρήτη τα χελιδόνια παραμένουν όλο τον χρόνο
• 
•     Η απόσταση της Κρήτη από την Αφρική είναι σχεδόν όσο και από την Ευρώπη
•     Υπάρχουν πάνω από 1750 είδη φυτών
•     160 από αυτά είναι ενδημικά
•     Υπάρχουν πάνω από 30.000.000 ελαιόδενδρα