Τα Πλεμενιανά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Καντάνου-Σελίνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Σελίνου. Απέχει 60 χιλιόμετρα από τα Χανιά. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 360 μ.

Το χωριό δεν αναφέρεται στις ενετικές απογραφές. Η παλαιότερη γραπτή μνεία του γίνεται στην απογραφή η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους το 1834, ως τμήμα της Κανδάνου. 

Το χωριό αναφέρεται στο έργο Κρητικά του Μιχαήλ Χουρμούζη ως ένα από τα 13 χωριά που αποτελούσαν την Κάνδανο. Το 1881 τα Πλεμενιάνα ανήκαν στον δήμο Καμπανού και σύμφωνα με την απογραφή είχαν 58 χριστιανούς και 94 μουσουλμάνους κατοίκους.

Στην απογραφή του 1900 είχαν 83 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Στην απογραφή του 1920 αναφέρονται ως έδρα αγροτικού δήμου. Το 1925 ορίστηκαν έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκε στον δήμο Καντάνου.

Στο χωριό βρίσκεται ο μονόχωρος καμαρόσκεπος ναός του Αγίου Γεωργίου. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες, κάποιες σε καλή κατάσταση, καθώς και η κτητορική επιγραφή, η οποία αναφέρει ως έτος κτίσεως του ναού το 1409-1410. 

Η μορφή της αφιερώτριας σώζεται δίπλα στην απεικόνιση του αγίου Γεωργίου στο νότιο τοίχο. Η οροφή του ναού είναι ελαφρώς οξυκόρυφη και υποστηρίζεται από οξυκόρυφο σφενδόνιο.

Έξω από το χωριό βρίσκεται ο ναός του Σωτήρα Χριστού. Ο ναός είναι κτισμένος στη θέση παλαιοχριστιανικού ναού του 5ου-6ου αιώνα μ.Χ. και έχει ενσωματωμένα στην τοιχοδομία του αρχιτεκτονικά μέλη παλαιότερων κτιρίων. Ο σημερινός ναός χρονολογείται στη μεσοβυζαντινή περίοδο (11ος με 14ος αιώνας), ενώ επεκτάθηκε προς τα δυτικά πριν το 1900. 

Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες, οι οποίες έχουν συντηρηθεί και πλέον σώζονται σε καλή κατάσταση. Οι τοιχογραφίες έχουν ζωγραφιστεί από δύο διαφορετικούς αγιογράφους, με τον πρώτο να αγιογράφησε τον ανατολικό τοίχο στα τέλη του 13ου αιώνα και τον δεύτερο τον υπόλοιπο ναό τον 14ο αιώνα.

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 με το ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοιδρυθείσας κοινότητας. 

Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και με την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τους οικισμούς: Γρηγοριανά, Δεσποτικό, Δρύς, Κοπετοί, Μοτζιανά, Σέλλια και Ψαριανά αποτελούν την κοινότητα Πλεμενιανών που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Καντάνου του δήμου Κανδάνου-Σελίνου ενώ σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 104 κατοίκους

 Η «αντιπαροχή του Καραμανλή» δεν υπήρξε ποτέ, είναι μύθος.

Αν και υπάρχουν πολλοί λόγοι για να δαιμονοποιήσει κανείς τον γαλάζιο «εθνάρχη» (έκανε πολλά λάθη στη μακρά πορεία του), εντούτοις ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν είναι αυτός που ευθύνεται (αποκλειστικά) για την αντιπαροχή που κατέστρεψε αισθητικά την Αθήνα και γκρέμισε τις όμορφες βίλες και τα ιστορικά σπίτια του παρελθόντος, αντικαθιστώντας τα με άμορφες πολυκατοικίες.

Τι είναι η αντιπαροχή; Είναι ότι επετράπη να αρχίσει η κατεδάφιση πολλών νεοκλασικών μεγάρων και ωραίων μεσοπολεμικών κτιρίων της Αθήνας (οικία Αμβροσίου Ράλλη στην Κλαυθμώνος, Δημοτικό Θέατρο στην πλατεία Κοτζιά, οικία Ζωγράφου, Πανεπιστημίου και Αμερικής) και στη θέση τους να εξαπλωθεί μια άμορφη και άσχημη πολεοδομική δόμηση.

Εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνες από την επαρχία γέμισαν ασφυκτικά τις πολυκατοικίες που φύτρωναν σαν μανιτάρια και κατέστρεψαν την Αθήνα του 19ου αιώνα.

Φταίει ο Καραμανλής; «Οχι», απαντούν οι ειδικοί. Η πολεοδομική καταστροφή της πρωτεύουσας άρχισε με την έλευση των προσφύγων από τη Μικρά Ασία, μετά το 1922, αλλά και σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930.

Τότε γκρεμίστηκαν τα περισσότερα δίπατα αρχοντικά της Αθήνας, βυθίζοντας σε βαθιές σκιές άλλοτε ηλιόλουστους δρόμους, σκεπάζοντας αυλές και κήπους και ξηλώνοντας την παλιά φυσιογνωμία της πόλης.

H κατεδάφιση και η καταστροφή επεκτάθηκαν από την Αθήνα σε όλη την επικράτεια: ολόκληρη η Ελλάδα θυμίζει πανομοιότυπο σκηνικό, με τις ίδιες σχεδόν πολυκατοικίες.

Η καταστροφή της Αθήνας συνεχίστηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο. Στις μεταπολεμικές κυβερνήσεις, ζητούμενο άμεσης προτεραιότητας ήταν η επίλυση του στεγαστικού, καθώς τα ρημαγμένα χωριά από τη δεκαετία του 1940 είχαν αλλάξει την ανθρωπογεωγραφία και την οικονομική κατανομή. 

Και επίσης, ένας πολύ μεγάλος αριθμός κτιρίων της κεντρικής Αθήνας είχε καταστραφεί στα Δεκεμβριανά (1944), με αποτέλεσμα ακόμα και το 1950 πολλά σημεία της πρωτεύουσας να είναι σε άθλια κατάσταση. Χωματόδρομοι, κοινωνική ανισότητα, σπίτια λαβωμένα, κακή υγιεινή.

Το κτίριο της οδού Πατησίων 32 αμέσως μετά τη λήξη των Δεκεμβριανών, με εμφανή τα ίχνη από τις μάχες - Αρχείο Γεωργίου Βήχου, ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ:

Οι περισσότερες κατεδαφίσεις παλιών σπιτιών στις συνοικίες συνεχίστηκαν μετά το 1960. Στα μέσα της δεκαετίας η οικοδομή ήταν παντοκρατορία. Κοντά της, βιοτεχνίες, βιομηχανίες και καταστήματα λιανικού εμπορίου θέρμαιναν μία μεγάλη αλυσίδα παραγωγής, ζήτησης και κατανάλωσης. Η Ελλάδα αποκτούσε για πρώτη φορά καταναλωτική κοινωνία σε πλατιά βάση.

Τα έργα αναμόρφωσης της πλατείας Ομονοίας το 1957. Καταργείται η παλαιά μορφή και ετοιμάζεται ο σχεδιασμός με το σιντριβάνι:

Κωνσταντίνος Καραμανλής  «Πού έπρεπε να τους βάλω, στο κεφάλι μου;» είχε απαντήσει όταν τον ρώτησαν για την αντιπαροχή 

«Οσοι σχολιάζουν αρνητικά την Αθήνα ως "καραμανλικό" έργο, αγνοούν ότι είναι στη διάρκεια απουσίας του Καραμανλή από την Ελλάδα (1963-1974) που η αντιπαροχή γνώρισε τη μεγαλύτερη δόξα. Αγνοείται επίσης ότι αν σήμερα χαιρόμαστε το έργο Πικιώνη στην Ακρόπολη, ένα από τα πολλά δημόσια έργα της δεκαετίας του ’50, αυτό οφείλεται στον Καραμανλή», έγραψε ο Ν. Βατόπουλος στην «Καθημερινή».

Ωστόσο, κανείς στην Ελλάδα (πολιτικοί και πολίτες) δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για την διαφύλαξη του ιστορικού, έστω, κέντρου της πρωτεύουσας και ορισμένων μεγάλων δρόμων και δρομίσκων περιμετρικά των Εξαρχείων, της Πατησίων, του Μεταξουργείου: μοναδική έγνοια ήταν το στοίβαγμα Ελλήνων της επαρχίας και το άμεσο κέρδος από την οικοδομή.

Ενα θλιβερό παράδειγμα είναι η βίλα Μαργαρίτα που βρισκόταν στη συμβολή των λεωφόρων Βασιλίσσης Σοφίας (τότε Κηφισίας) και Μεσογείων. Κατά τη δεκαετία του '60 μεγάλο μέρος των κήπων του απαλλοτριώνεται για τη διαπλάτυνση των λεωφόρων. Το 1970 κατεδαφίστηκε και στη θέση του σήμερα βρίσκεται το 9ώροφο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας.

Η Οικία Σαριπόλου βρισκόταν στη βορειοδυτική γωνία Πατησίων και Χαλκοκονδύλη. Κατεδαφίστηκε επί Κωνσταντίνου Καραμανλή, το 1956, για να δώσει τη θέση του σε ένα ακόμα απρόσωπο και κακοσυντηρημένο κτίριο γραφείων, από αυτά που γέμισαν την Πατησίων μετά το 1960:

Οπως έγραψε ο γνωστός μηχανολόγος (πρώην στέλεχος του Ποταμιού) Θανάσης Σκόκος στο protagon, δεν φταίει η αντιπαροχή για την ελληνική πολεοδομική αναρχία και αρχιτεκτονική μετριότητα, παρότι είναι μια ιδέα τόσο δημοφιλής.

«Στη δημιουργία του δομημένου περιβάλλοντος της πατρίδας μας κύριο ρόλο έπαιξαν οι καταπατητές, οι διεφθαρμένες κυβερνήσεις και η συναλλαγή με μεγάλες ομάδες του πληθυσμού, η Μικρασιατική Καταστροφή, ο τραγικός εμφύλιος, η αυθαίρετη δόμηση και φυσικά η συλλογική πολιτισμική μας ταυτότητα» έγραψε.

Και προσθέτει για τους κατασκευαστές που έχουν μεγάλες ευθύνες: «Τώρα θα μου πείτε πολλοί από αυτούς ήταν ανοργάνωτοι, τυχάρπαστοι, απατεώνες, κακότεχνοι, κακόγουστοι. Να συμφωνήσω. Το κράτος όφειλε να έχει μητρώο, έλεγχο, προϋποθέσεις για να γίνεις κατασκευαστής. Να έχει εξαρχής επιβάλει ουσιαστικό αρχιτεκτονικό έλεγχο. Να είχε επιλέξει την αποτρεπτική επιβολή ιδιαίτερα μειωμένων συντελεστών στα ιστορικά κέντρα των πόλεων. Δεν φταίει όμως η αντιπαροχή, ως σύστημα, για όλα αυτά».

iefimerida.gr

 Υπάρχουν αποχωρισμοί που δεν συμβαίνουν σε μια στιγμή. Απλώνονται στον χρόνο. Ένα πιάτο στο τραπέζι που μένει απέναντι άδειο. Μια φωνή που επιστρέφει τη νύχτα. Η συνήθεια να μιλάς σε κάποιον που δεν βρίσκεται πια εκεί, κι όμως υπάρχει ακόμη.

Η Νεφέλη συναντά ξανά τον πατέρα της μέσα στις αναμνήσεις, στις καθημερινές κινήσεις, στα μικρά πράγματα που επιμένουν. Όχι για να τον κρατήσει πίσω, αλλά για να μάθει πώς συνεχίζεται η ζωή όταν κάτι μέσα της έχει σταματήσει.

Το «Αντίο μεμιάς» δεν είναι μια ιστορία για τον θάνατο. Είναι μια ιστορία για τη σχέση που δεν τελειώνει, για τη μνήμη που επιμένει και για την αργή, σχεδόν αθόρυβη συμφιλίωση. Γιατί μερικές φορές το «αντίο» δεν είναι λέξη. Είναι ολόκληρη διαδρομή.

Διαστάσεις: 14 Χ 21, σελίδες: 48, ISBN 978-618-6000-02-7

Πίνακας εξωφύλλου: Βασίλης Κληματσάκης

Η Εμμανουέλα Δρακουλάκη γεννήθηκε στην Κρήτη. Είναι απόφοιτη του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του ΕΚΠΑ. Το «Αντίο μεμιάς» είναι το πρώτο της θεατρικό έργο.

 Του Λουδοβίκου των Ανωγείων*

Χρώμα μαύρο συνήθως αλλά και καφέ καμιά φορά.Βαμμένα,γυαλισμένα, άστραφταν οι ζαρωματιές! Και στο περπάτημα έπρεπε να τρίζουν σε κάθε βήμα.Στην εξέλιξη και αποκορύφωση της τέχνης του, ο Βασίλης κατάφερε και έφτιαξε το περίφημο “μονοκόμματο στιβάνι” με μόνο μια ραφή από τη φτέρνα μέχρι πάνω, πίσω από το γόνατο.Ήταν το πιο κομψό και καλαίσθητο στιβάνι που έγινε ποτέ και θεωρείται και σήμερα η απόλυτη τέχνη! Κι άλλοι υποδηματοποιοί  στη συνέχεια έμαθαν να το φτιάχνουν από τον πρωτοπόρο Κονιδοβασίλη.

 Γεννήθηκε το 1919 στην Επισκοπή Πεδιάδος όπου και έζησε μέχρι το 1998.