Ο Ασώματος είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αγίου Βασιλείου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. 

Απέχει 31 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένος σε υψόμετρο 230 μ. κοντά στην έξοδο του Κουρταλιώτικου φαραγγιού και στις νότιες πλαγιές του όρους Κουρούπα.

Το χωριό πήρε το όνομά του από το ναό του Μιχαήλ Αρχαγγέλου και αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Assomato de Mega Potamo της επαρχίας Αγίου Βασιλείου. 

Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Assomato di Mega Potamo με 89 κατοίκους, ενώ μνεία στο χωριό κάνει και ο Βασιλικάτα το 1630, με την ονομασία Assomato di Mega Potamo. Στην απογραφή του 1834, η οποία οργανώθηκε από τους Αιγυπτίους, το χωριό είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό και κατοικούσαν σε αυτό 15 οικογένειες.

Άποψη της προσόψεως της εκκλησίας των Αγίων Ασωμάτων.

Στην απογραφή του 1881 ο Ασώματος υπάγονταν στον δήμο Φοίνικος και κατοικείτο αποκλειστικά από χριστιανούς, οι οποίοι ανέρχονταν στους 143, ενώ στην απογραφή του 1900 το χωριό μετρούσε 196 κατοίκους. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου. 

Το 1925, ο Ασώματος ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, όταν το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Φοίνικα. Από τον Ασώματο κατάγονταν ο Εμμανουήλ Τσουδερός πρωθυπουργός και ο Γεωργουλάκης Κωνσταντίνος οπλαρχηγός Χιομάχος το 1912.

Επάνω στον δρόμο εντός Κουρταλιώτικου Φαραγγιού βρίσκονται τα εξωκλήσια του Αγίου Γεωργίου και της Αγίας Κυριακής. 

Στο χωριό λειτουργεί ιδιωτικό λαογραφικό μουσείο, γνωστό ως «Παπαγεωργουλάκειο Μουσείο». Στις συλλογές περιλαμβάνει πέρα από αντικείμενα καθημερινής χρήσης, εκκλησιαστικά κειμήλια και αντικείμενα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Ο «Γαλαξίας». Εκεί συγκεντρώνονταν όλες οι «φυλές» της Νέας Σμύρνης, αλλά και γειτονικών περιοχών. Ενα θρυλικό καφέ-ζαχαροπλαστείο με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, πυρήνας αναψυχής. 

Σπεσιαλιτέ στον «Γαλαξία» -σήμερα λειτουργεί ως πολυχώρος εκδηλώσεων του δήμου- ήταν ο φραπές σερβιρισμένος σε γυάλινο ποτήρι με θήκη.

Επίσης στον «Γαλαξία» έγινε και η συνάντηση των ποδοσφαιριστών ομάδων της Α' Εθνικής για την πρώτη μεγάλη απεργιακή κινητοποίησή τους εν όψει των αλλαγών που έφερε το επαγγελματικό ποδόσφαιρο το 1979-80. 

Μεταξύ των παρόντων ήταν οι Δομάζος, Παπαϊωάννου, Χάιτας, Δέδες και πολλοί άλλοι.

Ο «Γαλαξίας» έκλεισε το 2001 και μαζί του μια όμορφη εποχή. Ο «Αδωνις» συνεχίζει, αλλά όχι στο ισόγειο που ήταν, στον ημιώροφο πια, πλήρως ανακαινισμένος, προσπαθεί να συνδέσει το νοσταλγικό χθες με το πραγματικό πολυσχιδές και αγχωτικό σήμερα.

https://www.protothema.gr/

 Η Ορεστιάδα, γνωστή και ως Νέα Ορεστιάδα ή Νέα Ορεστιάς, είναι πόλη η οποία βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Έβρου στη Θράκη και αποτελεί έδρα του ομώνυμου δήμου. Αποτελεί το βορειότερο αστικό κέντρο της Ελλάδας.

Απέχει 905 χιλιόμετρα ΒΑ. από την Αθήνα, 406 χιλιόμετρα Α.-ΒΑ. από τη Θεσσαλονίκη και 109 χιλιόμετρα ΒΑ. από την Αλεξανδρούπολη. Επίσης, βρίσκεται 265 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Κωνσταντινούπολης και μόλις 28 χιλιόμετρα νότια της Αδριανούπολης. 

Είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη του νομού μετά την Αλεξανδρούπολη. Παράλληλα, είναι η έκτη σε πληθυσμό στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και η πεντηκοστή σε πληθυσμό στην χώρα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 η δημοτική κοινότητα Ορεστιάδας, που περιλαμβάνει και τους οικισμούς Λεπτή, Νέος Πύργος, Παλαιά Σαγήνη και Σάκκος, είχε πληθυσμό 31.686 κατοίκους, από 20.211 το 2011

Η Νέα Ορεστιάδα είναι η νεότερη πόλη της Ελλάδος αφού ιδρύθηκε μόλις το 1923, από Έλληνες πρόσφυγες που κατάγονταν από την Αδριανούπολη και κυρίως από το προάστιό της Καραγάτς ύστερα από τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Το Καραγάτς το 1920, μετά την απελευθέρωση της Θράκης από τον ελληνικό στρατό, μετονομάστηκε σε Ορεστιάδα και παραχωρήθηκε στην Ελλάδα μαζί με ολόκληρη τη Δυτική Θράκη και το μεγαλύτερο τμήμα της Ανατολικής Θράκης με τη Συνθήκη των Σεβρών (10.08.1920). 

Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την Ανακωχή των Μουδανιών (Οκτώβριος 1922), Οι Δυτικές Δυνάμεις (Αγγλογάλλοι) έδωσαν την Ανατολική Θράκη στην Τουρκία και ο ελληνικός στρατός υποχρεώθηκε να την εγκαταλείψει μέσα σε 15 μέρες. 

Ως σύνορο μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας ορίστηκε αρχικά ο ποταμός Έβρος. Συνεπώς η Αδριανούπολη που βρίσκεται ανατολικά του Έβρου ανήκε πλέον στους Τούρκους, το Καραγάτς όμως, που βρίσκεται δυτικά του Έβρου παρέμενε στην Ελλάδα. Καθώς η Ανατολική Θράκη εκκενώθηκε από τον ελληνικό πληθυσμό της, αρκετοί κάτοικοι της Αδριανούπολης κατέφυγαν στο γειτονικό προάστιό της, το Καραγάτς, στην άλλη όχθη του ποταμού (τη δυτική και ελληνική), με την ελπίδα πως κάτι θα άλλαζε και θα επέστρεφαν πιο εύκολα στα σπίτια τους.

Όμως στη συνδιάσκεψη της Λωζάνης οι Άγγλοι με βασικό αντιπρόσωπο τον υπουργό εξωτερικών Κέρζον (Curzon), οι Γάλλοι με τον πρωθυπουργό Πουανκαρέ και οι Ιταλοί με τον πρωθυπουργό Μουσολίνι, υπέκυψαν στην απαίτηση του Τούρκου Ισμέτ πασά (Ινονού), βουλευτή Αδριανούπολης, που ζητούσε από την Ελλάδα ως αποζημίωση 4 δισεκατομμύρια χρυσά φράγκα, το μισό πολεμικό και εμπορικό ελληνικό στόλο, να φύγει το Οικουμενικό Πατριαρχείο από την Κωνσταντινούπολη και να γίνει δημοψήφισμα στη Δυτική Θράκη.

Στην αντίδραση του Ελευθέριου Βενιζέλου, το Μάιο του 1923, ο Γάλλος στρατηγός Μαυρίκιος Πελλέ προτείνει: «Αφού η Ελλάδα δεν μπορεί να πληρώσει, να παραχωρηθεί η παλιά Ορεστιάδα - Καραγάτς στους Τούρκους». Η πρότασή του έγινε αποδεκτή. Το Καραγάτς με τα χωριά Μπόσνα και Ντεμερντές, δόθηκε στους Τούρκους για στρατιωτικούς και οικονομικούς λόγους και για να έχει η Αδριανούπολη σιδηροδρομικό σταθμό. 

Οι 17.000 Έλληνες κάτοικοι του τριγώνου του Καραγάτς μάθανε για την παραχώρησή του στις 27 Μαΐου 1923. Η εγκατάλειψη της παλιάς Ορεστιάδας άρχισε από τον Ιούλιο του 1923 και στις 15-9-1923 και ώρα 10:20, παραδόθηκε στους Τούρκους.

Στις 4 Ιουνίου 1923, επιτροπή που σχηματίστηκε την προηγούμενη μέρα σε κοινή σύσκεψη των κατοίκων της παλιάς Ορεστιάδας-Καραγάτς, πήγε 17 χιλιόμετρα νοτιότερα, στην ακατοίκητη αγροτική τοποθεσία Κουμ-Τσιφλίκ (Αμμώδες Τσιφλίκι), για να δει αν μπορεί να δημιουργηθεί μια καινούρια πόλη. Ο τόπος κρίθηκε κατάλληλος και αρχικά μεταφέρθηκαν 900 οικογένειες. 

Στις 12 Αυγούστου 1923, έγιναν τα εγκαίνια της νέας πόλης που ονομάστηκε Νέα Ορεστιάς και αργότερα Νέα Ορεστιάδα για να θυμίζει την παλιά Ορεστιάδα, το Καραγάτς.Ο αγιασμός των εγκαινίων της νέας πόλης έγινε τον Αύγουστο του 1923 από τον Μητροπολίτη Αδριανουπόλεως (και για λίγο Ορεστιάδας) Πολύκαρπο με την παρουσία του Γενικού Διοικητή της Θράκης Σπύρου Δάσιου.

Ο Δήμος  Νέας Ορεστιάδας, επέλεξε ως οικόσημο της πόλης την Ιφιγένεια, επειδή κι η Ορεστιάδα-Καραγάτς, ως μια άλλη Ιφιγένεια, θυσιάστηκε, αφού παραχωρήθηκε στην Τουρκία, ως αντάλλαγμα στις αξιώσεις της για πολεμική αποζημίωση από την  Ελλάδα, και λόγω της αδυναμίας της  Ελλάδας να ανταποκριθεί σ’αυτές.

Αρχική ανοικοδόμηση και επέκταση της πόλης

Ο Σπύρος Δάσιος οργάνωσε το σχέδιο δράσης για την ίδρυση της πόλης, εξασφαλίζοντας χρήματα και υλικά οικοδομών για την ανέγερση σπιτιών για όλους, κυρίως όμως, για τους άπορους. Η παρουσία του στο χτίσιμο της Νέας Ορεστιάδας ήταν σταθερή, για να λύνει προβλήματα, συχνά μάλιστα και για να βοηθά τους κατοίκους με τα ίδια του τα χέρια. Από ευγνωμοσύνη για την προσφορά του στην πόλη, οι κάτοικοι της Νέας Ορεστιάδας τον ανακήρυξαν επίτιμο δημότη και έδωσαν το όνομά του στην κεντρική πλατεία της πόλη, η οποία μέχρι και σήμερα ονομάζεται πλατεία Δασίου

Η Κυβέρνηση, για το χτίσιμο της πόλης και την αντιμετώπιση των πρώτων προβλημάτων των προσφύγων ίδρυσε αρχικά το Ταμείο Στέγασης της Νέας Ορεστιάδας και το Γραφείο του Νομογεωπόνου, το φθινόπωρο του 1923, με προϊστάμενο το Σεραφείμ Σεραφειμίδη, στο οποίο ανέθεσε την προσωρινή διανομή των χωραφιών και των γεωργικών εργαλείων. Η διανομή αυτή γινόταν ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών της κάθε οικογένειας. 

Αργότερα οργανώθηκε το γραφείο Εποικισμού Νέας Ορεστιάδας, του οποίου Διευθυντής ήταν και πάλι ο Σεραφείμ Σεραφειμίδης, και ανέλαβε όλες τις υπηρεσίες στέγασης και αποκατάστασης των προσφύγων.

 Ο Σεραφείμ Σεραφειμίδης, καθώς ήταν πρόσφυγας κι αυτός από τον Πόντο, γνώριζε την πίκρα της προσφυγιάς και γι’ αυτό το λόγο εργάστηκε με ζήλο για την αποκατάσταση των προσφύγων.

Μέσα σε ένα χρόνο κατασκευάστηκε ο πρώτος πυρήνας της Νέας Ορεστιάδας με λίγα σπίτια και χαρακτηριστικό γνώρισμα τις πολλές λάσπες. Λάσπες, που έκαναν μαρτυρικές τις μετακινήσεις και αφάνταστη την ταλαιπωρία. Ενδεικτικό της πολλής λάσπης είναι το ακόλουθο περιστατικό: Το 1925 αγοράστηκε το πρώτο ταξί στην Νέα Ορεστιάδα και το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου βούλιαξε στις λάσπες του κεντρικού δρόμου. Τρία ζευγάρια βόδια προσπάθησαν να το τραβήξουν απ’ τις λάσπες αλλά δεν τα κατάφεραν κι έμεινε το ταξί εκεί όλο το χειμώνα.

Όλα τα σπίτια χτίζονταν με ωμοπλίνθους (κερπίτσια) και, φυσικά, με λάσπη. Στο χτίσιμο εργάζονταν όλη η οικογένεια, αφού οι τεχνίτες οικοδόμοι ήταν ελάχιστοι, ενώ μεγάλο πρόβλημα αντιμετώπιζαν με το νερό, καθώς η μοναδική αντλία (τουλούμπα) της περιοχής βρίσκονταν στον κάμπο.Η ζωή των ανθρώπων ήταν πολύ δύσκολη. Μεγάλος αριθμός πέθανε απο τις κακουχίες , τις αρρώστιες και τα φίδια

Για εννιά χρόνια η έκταση της πόλης έμεινε η ίδια. Το 1932, όμως, έγινε η πρώτη φυσική επέκταση στα βόρεια από τους κατοίκους των οικισμών του κάμπου Οινόης και Κλεισσούς και στα νότιά της από τους κατοίκους του χωριού Σαγήνη, που βρισκόταν επίσης στον κάμπο, ανθρώπων που κατάγονταν από το Μεγάλο Ζαλούφι, το Λεοντάρι και το Κρασοχώρι της Ανατολικής Θράκης. Αιτία της μετακίνησής τους ήταν οι μεγάλες πλημμύρες του ποταμού Έβρου εκείνη τη χρονιά. Για τον ίδιο λόγο το 1956 όσοι κάτοικοι των παραπάνω οικισμών δεν είχαν μετακινηθεί στη Νέα Ορεστιάδα ως τότε, αναγκάστηκαν να το κάνουν αυτή τη φορά, καθώς κατάλαβαν πως δεν κινδύνευαν μόνο οι περιουσίες τους αλλά και η ίδια η ζωή τους.

Γκράφιτι με θέμα την προσφυγιά των Ελλήνων και την αποχώρηση από την Ανατολική Θράκη

Η νέα πόλη αποφασίστηκε να ονομασθεί "Νέα Ορεστιάς". Αργότερα το δημοτικό συμβούλιο Ορεστιάδας, αποφάσισε η σφραγίδα του Δήμου να έχει ως έμβλημα την Ιφιγένεια, συμβολίζοντας τη θυσία της παλιάς Ορεστιάδας για το συμφέρον της πατρίδας.

Σύμφωνα με την παράδοση, όταν ο Ορέστης σκότωσε τη μητέρα του, την Κλυταιμνήστρα, κυνηγημένος από τις Ερινύες, πήγε στο Μαντείο το οποίο τον συμβούλεψε να λουστεί στη συμβολή τριών ποταμών. Ο Ορέστης λούστηκε στη συμβολή των ποταμών, Άρδα, Έβρου και Τόνζου και απαλλάχθηκε από τις Ερινύες. Σε ανάμνηση της θεραπείας του ίδρυσε την Ορεστιάδα, την μετέπειτα Ουσκουδάμα, που ήταν η πρωτεύουσα της θρακικής φυλής των Οδρυσών. Το 127 π.Χ. ονομάσθηκε Αδριανούπολη προς τιμή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού.

Το 1361, η Αδριανούπολη καταλήφθηκε  από τους Οθωμανούς. Το 1920 μετά τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο η Αδριανούπολη δόθηκε στους Έλληνες όμως η απελευθέρωσή της κράτησε μόνο 2 χρόνια. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και τη συνθήκη της Λωζάννης οι Έλληνες εγκατέλειψαν οριστικά την Αδριανούπολη.

Από τη N. Ορεστιάδα διέρχονταν το διάσημο τρένο Orient Express.

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός

Η Ορεστιάδα είναι μια σύγχρονη ελληνική πόλη. Αποτελεί σημαντικό αγροτικό και εμπορικό κέντρο της βορειοανατολικής Ελλάδας, με σιδηροδρομική και οδική σύνδεση. Στην Ορεστιάδα λειτουργεί η Σχολή Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης με δύο τμήματα, το Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων. Η Σχολή πέραν της ακαδημαϊκής της διάστασης και δράσης, μετέχει ενεργά και συμβάλει ουσιαστικά στα πολιτιστικά και πολιτισμικά δρώμενα του Δήμου Ορεστιάδας με κορυφαίο γεγονός την καθιέρωση ως θεσμού του πανελληνίου συνεδρίου με τίτλο "Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας και Πολιτισμού της Ορεστιάδας" και το οποίο διοργανώνεται κάθε δύο (2) έτη.

Κάθε καλοκαίρι πραγματοποιείται το μουσικό φεστιβάλ του Άρδα με τη συμμετοχή γνωστών Ελλήνων και ξένων τραγουδιστών και μουσικών. Τα τελευταία χρόνια κάθε Δεκέμβρη πραγματοποιούνται Χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις στην πλατεία και στο κέντρο της πόλης με το όνομα "Αγγέλων Φως¨.

Επίσης την Τσικνοπέμπτη πραγματοποιείται παρέλαση καρναβαλιστών στην πόλη με το όνομα ¨Τσικνομπουρμπούλης".

Αθλητισμός

Πετοσφαίριση

Ο Αθλητικός Όμιλος Ορεστιάδος είναι ελληνικό πετοσφαιρικό σωματείο το οποίο ιδρύθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1970. Το τμήμα πετοσφαίρισης του Α.Ο. Ορεστιάδος αγωνίστηκε για πρώτη φορά το 1971. Το 1984 με τον Ηλία Ιεροκλή στο τιμόνι της ομάδας εξασφάλισε τη συμμετοχή της για πρώτη φορά στην Α΄ Εθνική Κατηγορία. Από το 1989 και μετά αποτέλεσε μία από τις ισχυρότερες ομάδες όχι μόνο του Πρωταθλήματος Ελλάδας αλλά και των ευρωπαϊκών διοργανώσεων.

Τρεις φορές κατέκτησε τη 2η θέση στο Πρωτάθλημα Ελλάδας και άλλες 4 φορές συμμετείχε στην τελική φάση ευρωπαϊκών διοργανώσεων με κορυφαία στιγμή τη 2η θέση στο Κύπελλο Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας την αγωνιστική περίοδο 1994–1995 όπου απέκλεισε τη μεγάλη τότε Volley Gonzaga Milano του Σίλβιο Μπερλουσκόνι με 3–2 set και αγωνίστηκε στον τελικό με την Pallavolo Parma από την οποία έχασε με 3–0 set.

Την αγωνιστική περίοδο 2006–2007 ο Α.Ο. Ορεστιάδος υποβιβάστηκε από την Α1 Εθνική Κατηγορία μετά από αγώνες play out. Την αγωνιστική περίοδο 2007–2008 ο Α.Ο. Ορεστιάδος έχασε την άνοδο στo Πρωτάθλημα Ελλάδας στα μπαράζ για μία νίκη απέναντι στον A.O. Φοίνικα Σύρου. Tην αγωνιστική περίοδο 2009–2010 η ομάδα έπεσε στη Β΄ Eθνική Kατηγορία και από εκεί ξεκίνησε και η μετέπειτα άνοδος καθώς την αγωνιστική περίοδο 2010–2011 ανεβαίνει και πάλι στην Α2 Εθνική Κατηγορία αήττητη και μπαίνει στο παιχνίδι της ανόδου που χάθηκε για λίγο την αγωνιστική περίοδο 2011–2012.

Την αγωνιστική περίοδο 2012–2013 συμμετείχε στα play off ανόδου, αλλά μένοντας τρίτη έχασε την άνοδο στη Volley League. Την αγωνιστική περίοδο 2013–2014 η ομάδα της Ορεστιάδας κατάφερε να πετύχει αυτό που χρόνια επιζητούσε και στα μπαράζ ανόδου της Α2 Εθνικής Κατηγορίας με αντιπάλους τις Μ.Ε.Ν. Τούμπας, Α.Ο.Ν. Αργυρούπολης και Κολλέγιο Αθηνών κατάφερε να πάρει την άνοδο και επέστρεψε ξανά στη Volley League μετά από 7 χρόνια.

Ποδόσφαιρο

Ο Μουσικός Γυμναστικός Σύλλογος Ορέστης Ορεστιάδας είναι αθλητικός σύλλογος με έδρα την πόλη της Ορεστιάδας του Νομού Έβρου. Ιδρύθηκε το 1927, διαθέτει ποδοσφαιρικό τμήμα και είναι από τα πιο ιστορικά σωματεία της Ε.Π.Σ. Έβρου. Στην αρχή της ύπαρξής του διέθετε και μουσικό τμήμα.

Τα χρώματά του είναι γαλάζιο και λευκό, και έχει ως έδρα το Δημοτικό Στάδιο Ορεστιάδας.

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Νέας Ορεστιάδας

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Νέας Ορεστιάδας

Πολιτισμός

Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Αδριανουπόλεως

Κέντρο Πολιτισμού και Κοινωνικής Διακονίας Ορεστιάδας

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Νέας Ορεστιάδας και Περιφέρειας

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Νέας Ορεστιάδας και Περιφέρειας φιλοξενεί εκθέματα της προσφυγικής ιστορίας των κατοίκων της πόλης, τον διωγμό και την εγκατάσταση στη νέα πόλη.

Γνωστοί Ορεστιαδίτες

Αμπατζόγλου Θεολόγος, Ιερολοχίτης Αξιωματικός (Μέση Ανατολή, Αίγυπτο - Κάϊρο - Πρόεδρος Ριμινιτών & Ιερολοχιτών Ορεστιάδας (γεν.1921 Καραγάτσι Αδριανούπολης).

Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή (Νέα Βύσσα), μαθηματικός, διδάσκων πανεπιστημίου

Θανάσης Παπαθανασίου, συγγραφέας

Φωτεινή Τσακίρη, ηθοποιός

Ρένος Χαραλαμπίδης (Σπήλαιο Έβρου), ηθοποιός

Γιάννης Στάνκογλου (Θούριο Έβρου), ηθοποιός

Νίκος Σαμαράς, πρώην διεθνής παίκτης του βόλεϊ.

Αντώνης Τσακιρόπουλος, πρώην διεθνής παίκτης του βόλεϊ.

Θεόδωρος Μποζίδης, πρώην διεθνής παίκτης του βόλεϊ.

Γιώργος Παπάζογλου, πρώην διεθνής παίκτης του βόλεϊ.

Πέτρος Πολυχρονίδης (Νέα Βύσσα Έβρου), παρουσιαστής, δημοσιογράφος

Στέλιος Βενετίδης, πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, πρωταθλητής Ευρώπης το 2004 με την εθνική Ελλάδος

Γιώργος Μπατατούδης, πρώην πρόεδρος ΑΕΛ και ΠΑΟΚ

Νίκος Αλαβάντας (Κριός Έβρου), παλαίμαχος διεθνής ποδοσφαιριστής

Μαρία Χατζηνικολάου, πετοσφαιρίστρια

Σπύρος Χατζηαγγελάκης, ηθοποιός

Κώστας Μακέδος, ηθοποιός

ΠΗΓΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

  7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας της 

Εκπαίδευσης

Τίτλος: «Δημοκρατία και Ανθρώπινα Δικαιώματα στον Σύγχρονο  Ψηφιακό Κόσμο: Το Διακύβευμα των Εκπαιδευτικών Ανισοτήτων»

Τόπος: Ρέθυμνο, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Χρόνος: 16, 17 & 18 Απριλίου 2027

Διοργάνωση: Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης (Π.Τ.Π.Ε.), Σχολή 

Επιστημών Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιστοσελίδα συνεδρίου: https://indico.edc.uoc.gr/event/1/

Ιστοσελίδα στο F.B.: https://www.facebook.com/groups/sociologyofeducationfourthconf

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο (Email): socedu2027@edc.uoc.gr

Σκεπτικό και Σκοπός του Συνεδρίου

Η ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης - ΤΝ, (Artificial Intelligence - AI) στο 

εκπαιδευτικό γίγνεσθαι δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ή ψηφιακή εξέλιξη, αλλά μια 

βαθιά κοινωνική, πολιτισμική, ιδεολογική, οικονομική και εκπαιδευτική μεταβολή

που αναδιατάσσει τις σχέσεις εξουσίας και επαναπροσδιορίζει τους όρους της 

δημοκρατικής συμμετοχής και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Αυτή η αλγοριθμική μεταβολή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του σύγχρονου 

ψηφιακού κόσμου, ο οποίος στην εποχή της ύστερης νεωτερικότητας δε συνιστά μια 

απλή εργαλειακή μετάβαση, αλλά μια δομική και πολιτισμική αναδιάρθρωση. Η 

ψηφιακή τεχνολογία, τα μεγάλα δεδομένα (Big Data) και οι πλατφόρμες κοινωνικής 

δικτύωσης διαπερνούν οριζόντια κάθε πτυχή της καθημερινότητας, μεταβάλλοντας 

ριζικά τις διαδικασίες κοινωνικοποίησης, μάθησης και συγκρότησης της 

υποκειμενικότητας.

2

Ενώ οι εξελίξεις αυτές προσεγγίζονται συχνά από μια καθαρά τεχνοκρατική, 

πληροφοριακή ή ψυχοπαιδαγωγική σκοπιά, οι κοινωνικές και πολιτικές τους 

διαστάσεις παραμένουν ελάχιστα διερευνημένες στη χώρα μας στο πεδίο της

Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης.

Το 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης έρχεται να καλύψει 

αυτό το κενό, θέτοντας ως κεντρικό ζήτημα το κατεξοχήν αντικείμενο του κλάδου: το 

διακύβευμα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, το συνέδριο αντλεί τα αναλυτικά του εργαλεία από την Κριτική 

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης και εστιάζει στη μελέτη των δομών εξουσίας, της 

ιδεολογικής ηγεμονίας και της λεγόμενης ‘συμβολικής’ βίας που τείνουν να 

αναπαράγονται μέσα στα σύγχρονα ψηφιακά περιβάλλοντα μάθησης. Η οπτική αυτή 

κρίνεται απαραίτητη για την κοινωνιολογική κατανόηση των θεσμικών περιορισμών 

και των κοινωνικών σχέσεων που διαμορφώνονται στον Ψηφιακό Κόσμο.

Έτσι, ο σκοπός του Συνεδρίου εξειδικεύεται γύρω από τέσσερις κεντρικούς άξονες 

προβληματισμού: 

• Εκπαιδευτικές Ανισότητες και Ψηφιακή Αναπαραγωγή: Ο ψηφιακός κόσμος 

και τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι ουδέτερα. Λειτουργούν ως 

κοινωνικο-τεχνικές υποδομές, στις οποίες οι αλγόριθμοι συχνά αποτυγχάνουν 

ή αναπαράγουν εγγενείς διακρίσεις. Αντίθετα, τείνουν να αναπαράγουν και 

να οξύνουν τις υπάρχουσες ταξικές, έμφυλες, φυλετικές και γεωγραφικές 

ανισότητες. Το συνέδριο υιοθετεί ως κεντρικά εργαλεία ανάλυσης την έννοια 

του ψηφιακού χάσματος (digital divide) —όχι μόνο ως ζήτημα υλικοτεχνικής 

πρόσβασης, αλλά κυρίως ως χάσμα ψηφιακών ικανοτήτων— καθώς και την 

έννοια του ψηφιακού πολιτισμικού κεφαλαίου (digital cultural capital). 

Πρόκειται για μια άνιση κατανομή που εγκλωβίζει τις λιγότερο προνομιούχες 

ομάδες σε ρόλο παθητικού καταναλωτή, ενώ παράλληλα, η ανεξέλεγκτη 

εισαγωγή των Μεγάλων Εταιρειών Τεχνολογίας (Big Tech) στα σχολεία, πέρα 

από την επιτήρηση, επιφέρει και την οικονομική εκμετάλλευση της 

εκπαίδευσης μέσω μονοπωλίων λογισμικού.

• Ψηφιακός Δημόσιος Χώρος/Χρόνος και Δημοκρατία: Η σχολική κοινότητα, 

ως μικρογραφία της κοινωνίας, δέχεται ισχυρές πιέσεις από τη λειτουργία των 

ψηφιακών δικτύων. Οι αλγοριθμικοί θάλαμοι αντήχησης (echo chambers), η 

συστηματική ψευδής πληροφόρηση (fake news) και η ρητορική μίσους 

υπονομεύουν τον ορθολογικό διάλογο. Στόχος του συνεδρίου είναι να 

διερευνήσει πώς η εκπαιδευτική διαδικασία —σε όλες τις βαθμίδες της—

μπορεί να θωρακίσει τη δημοκρατική συνείδηση και να καλλιεργήσει έναν 

κριτικό ψηφιακό εγγραμματισμό που προάγει την ενεργό πολιτειότητα. 

Πλέον, καθίσταται επιτακτική η μετάβαση από τον απλό ψηφιακό 

εγγραμματισμό στις «κριτικές γραμματικότητες ΤΝ», καθώς η 

αυτοματοποίηση δεν αφορά μόνο εργαλεία, αλλά επιδρά δομικά στις 

δημιουργικές και πνευματικές διαδικασίες των υποκειμένων.

• Ανθρώπινα Δικαιώματα και Ψηφιακή Επιτήρηση: Η αυξανόμενη 

δεδομενοποίηση (datafication) της σχολικής ζωής και η μετατροπή των 

υποκειμένων σε μετρήσιμα δεδομένα εγείρουν σοβαρά ζητήματα ηθικής και 

3

δεοντολογίας. Από την Προσχολική έως την Ανώτατη Εκπαίδευση, το 

δικαίωμα στην ιδιωτικότητα απειλείται από τις αλγοριθμικές προκαταλήψεις 

(algorithmic bias) και τις πρακτικές ψηφιακής επιτήρησης. Οι προκαταλήψεις 

αυτές γεννούν τον ορατό κίνδυνο ενός νέου «πολιτισμικού αποκλεισμού». 

Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται η σημασία της συναισθηματικής 

ετοιμότητας απέναντι στην ΤΝ στην εκπαίδευση, καθώς και η επιτακτική 

ανάγκη για έναν ριζικό επανασχεδιασμό της τεχνολογίας, με βασικό γνώμονα 

τη συμπερίληψη και τη δημοκρατία.

• Εφαρμοσμένη Μικρο-κοινωνιολογική προσέγγιση και Σχολικός 

Μετασχηματισμός: Η θεωρητική κριτική των μακρο-δομών δεν αρκεί εάν δεν 

μετουσιωθεί σε πρακτική παρέμβαση εντός της σχολικής κοινότητας. Το 

συνέδριο αναδεικνύει επιτακτικά την αναγκαιότητα μιας μικροκοινωνιολογικής οπτικής, αξιοποιώντας βιωματικά και μεθοδολογικά 

εργαλεία παρέμβασης —όπως η συμμετοχική έρευνα-δράση, το 

κοινωνιόδραμα, η κοινωνιομετρία, οι τέχνες, κ.ά.— για την άμεση σύνδεση 

της κοινωνιολογικής θεωρίας με την καθημερινή εκπαιδευτική 

πραγματικότητα. Στόχος είναι η εφαρμογή συμμετοχικών πρακτικών 

ισοτιμίας που θα ενισχύσουν τη δημοκρατική πολιτική κοινωνικοποίηση, 

μετασχηματίζοντας το σχολείο από χώρο αναπαραγωγής ανισοτήτων σε 

πεδίο ενδυνάμωσης και αυτοδιαχείρισης.

Συνοψίζοντας, το Συνέδριο αυτό στο Ρέθυμνο φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα βήμα 

διαλόγου για την ακαδημαϊκή κοινότητα και τους εκπαιδευτικούς της πράξης. Στόχος 

είναι η ανάδειξη των τρόπων με τους οποίους η εκπαίδευση, ως κοινωνικός θεσμός, 

μπορεί να αμβλύνει τις ανισότητες και να προάγει την κοινωνική δικαιοσύνη, 

διαμορφώνοντας υποκείμενα ικανά να λειτουργήσουν ως ελεύθεροι, ενημερωμένοι

και δημοκρατικοί πολίτες. 

Θεματικές Ενότητες

Οι εισηγήσεις που θα υποβληθούν μπορούν να εντάσσονται στους παρακάτω 

ενδεικτικούς άξονες:

1. Μεθοδολογία Έρευνας στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης: Σύγχρονες 

αναζητήσεις, προκλήσεις και συνεργατικές προσεγγίσεις (συμμετοχική 

έρευνα-δράση, ποιοτικές μέθοδοι).

2. Δημοκρατική Πολιτική Κοινωνικοποίηση και Ψηφιακή/Ενεργή

Πολιτειότητα: Διαμόρφωση ενεργού ψηφιακού πολίτη, Ψηφιακή 

δημοκρατία, Ανθρώπινα δικαιώματα, Κριτικός ψηφιακός εγγραμματισμός, 

Κριτικές γραμματικότητες Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και 

μαθητικές/φοιτητικές κινητοποιήσεις στον σύγχρονο κόσμο.

3. Πρακτικές Εκδημοκρατισμού και Μαθητική Συμμετοχή: Ο θεσμός των 

μαθητικών κοινοτήτων, πρακτικές ισοτιμίας και συνεργασία εκπαιδευτικών, 

γονέων και επιστημόνων-διευκολυντών στη σχολική μονάδα.

4. Εκπαιδευτικά Κοινά και Εναλλακτικές Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις:

Αλληλέγγυα σχολεία, πρακτικές ομοτιμίας και κοινότητες μάθησης.

4

5. Εκπαιδευτικές Ανισότητες, Κοινωνική Κινητικότητα και ο ρόλος της Τεχνητής

Νοημοσύνης: Η αναπαραγωγή των ανισοτήτων (τάξη & κοινωνικό-οικονομικό 

background, φύλο, σεξουαλικότητα, εθνοπολιτισμικό κεφάλαιο,

μεταναστευτικό υπόβαθρο, ηλικία, αναπηρίες και μαθησιακές δυσκολίες)

στον ψηφιακό κόσμο.

6. Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις της Παιδικής Ηλικίας και της Νεότητας:

Δεδομενοποίηση (datafication), ψηφιακή επιτήρηση, συναισθηματική 

ετοιμότητα, ΤΝ και κοινωνικοποίηση.

7. Εκπαιδευτικές Πολιτικές και Παγκοσμιοποίηση: Δημόσια και Ιδιωτική 

Εκπαίδευση σε συνθήκες ψηφιακού μετασχηματισμού.

8. Κοινωνιολογία της Σχολικής Γνώσης και των Αναλυτικών Προγραμμάτων:

Ιδεολογία και κοινωνικές κατασκευές της εκπαιδευτικής πραγματικότητας.

9. Πολυπολιτισμικότητα, Μετανάστευση και Κοινωνική Συμπερίληψη:

Διαπολιτισμικές και μετα-αποικιακές θεωρίες στην πράξη.

10. Κοινωνικό Φύλο και Έμφυλες Ταυτότητες: Προκλήσεις και ανισότητες στην 

εκπαίδευση.

11. Κοινωνιολογία της Σχολικής Βίας, του Εκφοβισμού και της 

Παραβατικότητας: «Κοινωνίες της διακινδύνευσης» στον 21ο αιώνα.

12. Κοινωνιολογία του Εκπαιδευτικού Επαγγέλματος: Αυθεντία, ψηφιακή 

εργασία και εκπαίδευση εκπαιδευτικών σε δημοκρατικές πρακτικές.

13. Κοινωνιολογία της Διά Βίου Μάθησης/Επιμόρφωσης και Αξιολόγησης των 

Εκπαιδευτικών: Οι μετασχηματισμοί της αγοράς εργασίας, οι επιπτώσεις της 

ΤΝ (ΑΙ) και ο ρόλος και οι πολιτικές δεξιοτήτων. Επανειδίκευση ή

αποειδίκευση (Reskilling or Deskilling).

14. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Βιώσιμη Ανάπτυξη/Αποανάπτυξη: Ο ρόλος 

του σχολείου απέναντι στην κλιματική και κοινωνική κρίση.

15. Τέχνη, Πολιτισμικές Πρακτικές και Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις:

Εναλλακτικές εκπαιδευτικές πραγματικότητες, κοινωνιόδραμα και 

κοινωνιομετρία.

Προδιαγραφές & Υποβολή Περιλήψεων

Καλούνται οι ενδιαφερόμενοι/-ες (μέλη Δ.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π./Ε.Ε.Π., μεταδιδακτορικοί/-ές 

ερευνητές/-τριες, διδάκτορες, υποψήφιοι/-ες διδάκτορες, μεταπτυχιακοί/-ές 

φοιτητές/-τριες, εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων και εκπρόσωποι 

κοινωνικών/εκπαιδευτικών φορέων) να υποβάλουν κείμενο περίληψης. 

Προπτυχιακοί/-ές φοιτητές/-τριες ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν, υποβάλλοντας 

εργασίες κυρίως υπό τη μορφή Αναρτημένης Ανακοίνωσης (Poster) ή ως συνεισηγητές/-τριες με επιβλέποντες/-ουσες διδάσκοντες/-ουσες.

Προδιαγραφές Υποβολής:

• Έκταση: Έως 400 λέξεις (συμπεριλαμβανομένου του τίτλου και των λέξεωνκλειδιών).

• Γραμματοσειρά: Times New Roman, 12pt, πλήρης στοίχιση, μονό διάστιχο.

5

• Δομή Περίληψης: Θα πρέπει να αναφέρονται ρητά το θεωρητικό πλαίσιο, ο 

σκοπός της εργασίας και τα ερευνητικά ερωτήματα, η μεθοδολογία (για 

ερευνητικές εργασίες) και τα βασικά συμπεράσματα/αποτελέσματα.

• Λέξεις-κλειδιά: 3 έως 5 λέξεις.

Είδη Εργασιών

1. Προφορική Ανακοίνωση. Η κάθε συνεδρία θα έχει διάρκεια 90 λεπτά και θα 

περιλαμβάνει 4 διαδοχικές ανακοινώσεις εργασιών που θα διαρκούν 15 λεπτά η κάθε 

μία. Στο τέλος κάθε συνεδρίας θα αφιερώνονται 30 λεπτά για ερωτήσεις πάνω στις 

ανακοινώσεις που προηγήθηκαν. Οι ανακοινώσεις των εργασιών πρέπει να 

ακολουθούν αυστηρά τη χρονική σειρά που ορίζεται από το πρόγραμμα, ακόμα και 

αν δεν είναι παρών/-ούσα ο/η εισηγητής/-ήτρια, προκειμένου να μπορούν οι 

σύνεδροι να μετακινούνται ελεύθερα από μία συνεδρία σε άλλη.

2. Αναρτημένη Ανακοίνωση (Poster). Οι αναρτημένες ανακοινώσεις θα εκτίθενται 

σε καθορισμένο χώρο και για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια. Ο/Η συγγραφέας θα 

πρέπει να παρίσταται μπροστά από το poster του/της κατά τη διάρκεια της 

αντίστοιχης θεματικής ενότητας για συζήτηση με τους/τις συνέδρους. Το μέγεθος της 

αναρτημένης ανακοίνωσης πρέπει να είναι 0.80m x 1.20m (κάθετος 

προσανατολισμός) και το περιεχόμενό της να είναι ευανάγνωστο από απόσταση 2 

μέτρων. 

3. Στρογγυλό Τραπέζι. Η κάθε συνεδρία στρογγυλής τράπεζας θα έχει διάρκεια 90 

λεπτά. Οι (4) εισηγητές/-τριες αναμένεται να παρουσιάσουν τις θέσεις τους και να 

ακολουθήσει εκτενής συζήτηση με το κοινό. Για την υποβολή, ο/η διοργανωτής/-

τρια-συντονιστής/-τρια θα πρέπει να υποβάλει μια γενική περίληψη της θεματικής 

του τραπεζιού, στην οποία θα αναγράφονται τα ονόματα όλων των συμμετεχόντων/-

ουσών εισηγητών/-τριών και οι τίτλοι των επιμέρους τοποθετήσεών τους με πολύ 

μικρές περιλήψεις για τον καθένα. Σύνολο στις 700-900 λέξεις.

Σημαντικές Ημερομηνίες

• Έναρξη υποβολής περιλήψεων: 1 Σεπτεμβρίου 2026 

• Λήξη υποβολής περιλήψεων: 20 Δεκεμβρίου 2026 

• Ενημέρωση αποδοχής περιλήψεων: 30 Ιανουαρίου 2027 

• Λήξη εγγραφών συνέδρων (με εισήγηση): 28 Φεβρουαρίου 2027 

• Διεξαγωγή Συνεδρίου: 16, 17 & 18 Απριλίου 2027 

• Υποβολή τελικών κειμένων για τα Πρακτικά: 18 Ιουλίου 2027 

Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής

Θεόδωρος Ελευθεράκης

Καθηγητής Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης

Πρόεδρος Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτη