Οι τουρκικές λέξεις κατακλύζουν την ελληνική γλώσσα. Αποτελούν βεβαίως και πεδίο πολυετούς έρευνας από τους γλωσσολόγους για το πόση είναι η διείσδυση στην καθημερινότητα. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν έρευνες γύρω από τα επώνυμα των Ελλήνων τα οποία σημαίνουν κάποιο επάγγελμα και κρύβουν στην ερμηνεία τους τουρκικές ρίζες.
Το
1920 η εφημερίδα «Πειρασμός» έψαξε τότε ελληνικά επίθετα που
προέρχονταν κυρίως από τουρκικές ρίζες και σήμαιναν επάγγελμα. Ιδού
λοιπόν κάποια από αυτά:
«Κουντουριώτης, Κουντούρης, Κουντουράς: Από το τουρκικόν κουντούρα δηλ το παπούτσι.
Καζαντζής, Καζαντζάκης, Καζαντζόπουλος: Από το καζάνι. Δηλαδή ο κατασκευαστής καζανιών και γενικώτερον ο χαλκουργός
Κανταρτζής: Ο κατασκευαστής κανταριών και γενικώτερον ο ορειχαλκουργός.
Τουφεξής: Από το επάγγελμά του οπλοποιού και του κατασκευαστού κοντακιών όπλων.
Καζάζης: Ο μεταξουργός
Σέκερης: Ο ζαχαροπλάστης
Αμπατζής: Ο κατασκευαστής ωρισμένου μαλλίνου υφάσματος
Σαγιαξής: Ο κατασκευαστής επίσης ωρισμένου είδους μαλλίνου υφάσματος
Κιατίπης: Ο γραμματικός
Περισσότερα από 12.000 επώνυμα που προέρχονται από την τουρκική γλώσσα.
Η ερμηνεία και οι ρίζες τους που κρατούν από το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία.
Μία
μοναδική έκδοση, στην οποία σε 5.500 λήματα εξηγούνται περισσότερα από
12.000 επώνυμα που προέρχονται από την τουρκική γλώσσα και οι ρίζες τους
κρατούν από το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία. Στο Βυζάντιο τα επώνυμα
εμφανίζονται τον 7ο αι. μ.Χ. Πηγή προέλευσης των ελληνικών επωνύμων κατά
τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας είναι κάποια χαρακτηριστικά
του κατόχου τους, και συγκεκριμένα: οι σωματικές αρετές ή οι ατέλειές
του, κάποιο αξίωμα ή το επάγγελμά του, ο τρόπος καταγωγής του. Κατά τη
διάρκεια της Τουρκοκρατίας, εμφανίζονται τα πατρωνυμικά ή μητρωνυμικά
επώνυμα.
Νεότερα
είναι τα επώνυμα που δηλώνουν ζώα, φυτά, πετρώματα ή αντικείμενα
καθημερινής χρήσης. Τα ελληνικά επώνυμα τουρκικής προέλευσης
εμφανίζονται πολύ πριν την Αλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 και
ακολουθούν τα χαρακτηριστικά των βυζαντινών επωνύμων, με μεγαλύτερη
έμφαση στα περιπαικτικά επώνυμα, που προκύπτουν από παρατσούκλια.
Φεσάς, Φεσόπουλος: Ο κατασκευαστής φεσιών
Σαράφης, Σαραφίδης, Σαραφόπουλος: Από το σαράφης, αργυραμοιβός.
Ταμπάκης, Ταμπακόπουλος, Ταμπακάς: Από το ταμπάκης, ο βυρσοδέψης.
Χασάπης, Κασάπης, Χασαπίδης και Κασαπίδης: Από το χασάπης ή κασάπης, σφαγεύς, κρεοπώλης.
Αραμπατζής: Καραγωγεύς
Τσορμπατζής, Τσορμπατζόγλου: Ο προϊστάμενος εργασίας.
Μπαξεβάνης: Ο περιβολάρης
Καλαιτζής, Καλαντζόπουλος, Καλαντζάκης: Ο κασσιτερωτής
Καπιτσάλας, Καπιτσάλης και Καψάλης: Ο κεντητής ή κατασκευαστής ζωνών.
Κατιρτζής και Κατιρτζόγλου: Ο μουλαράς.
Όπως
τονίζει ο Θωμάς Σιταράς (Αθηναιογράφος): «Αν δεν βρήκατε το δικό σας
επώνυμο ψάξτε το καλύτερα… Για το δικό μου πάντως τα πράγματα είναι
απλά: Σιταράς όλο και με κάποια σιτάρια θα είχαν να κάνουν οι παππούδες.
Αλλη έρευνα
Σύμφωνα
με άλλη έρευνα του Ανδρέα Καλαντζάκου για το τι σημαίνουν οι ρίζες των
πιο γνωστών ελληνικών επιθέτων, τα πράγματα έχουν ως εξής:
-Αϊβαζής: κλητήρας (τουρκικά: ayvaz)
-Αργέντης: ασημένιος (ιταλικά: argento)
-Ασλάνης: το λιοντάρι (τουρκικά: aslan)
-Βεάκης: ο μπέης, ο κύριος (τουρκικά: bey)
-Βέγγος: το φαρμακερό φυτό (περσικά: benk)
-Βογιατζής: ο μπογιατζής (τουρκικά: boyaci)
-Βοναπάρτης: η καλή μερίδα (ιταλικά: buono parte)
-Βουγιουκλάκη: η μεγάλη (από το τούρκικο buyuk)
-Γαρμπή: η δύση (αραβικά: garb)
-Γκερέκου: πρέπει (τουρκικά: gerek)
-Δαφέρμος: ο βέβαιος, ο σταθερός (ιταλικά: da fermo)
-Δεληγιάννης: ο Τρελός Γιάννης (τουρκικά: deli)
-Ζαϊμης: ο εισπράκτορας φόρων (τουρκικά: zaim)
-Ζαλμάς: ο πρόστυχος (τουρκικά: calma)
-Ζαμπούνης: ο καχεκτικός, ο αδύναμος (τουρκικά: zabun)
-Ζολώτας: το χρυσάφι (ρωσικά: zoloto)
-Ζορμπάς: ο άτακτος, ο ταραξίας (τουρκικά: zorba)
-Ιωαννίδης: αυτός που πήρε την χάρη του Θεού (εβραϊκά: yohannou)
-Καβάφης: ο αδέξιος (τουρκικά: kavaf)
-Καζαντζάκης: ο χαλκωματάς (τουρκικά: kazanci)
-Κάλβος: ο φαλακρός (λατινικά: calvus)
-Καμμένος: η πέτρα (σλάβικα: kamen)
-Καραγκιόζης: ο μαυρομάτης (τουρκικά: Karagöz)
-Καραμανλής: αυτός που κατάγεται από την Καραμανία (τουρκικά: karamanli)
-Καρατζάς: το ζαρκάδι (τουρκικά: karaca)
-Καρατζαφέρης: η καμήλα (τουρκικά: kara cafer)
-Κατράκης: ο μοιραίος (αραβικά: kaderi)
-Κεντέρης: η λύπη (τουρκικά: keder)
-Κοεμτζής: ο χρυσοχόος (τουρκικά: kuyumcu)
-Κούγιας: ο πεταλωτής (σλάβικα: kuja)
-Λιάνη: δένω (γαλλικά: liane)
-Μακαρέζος: το καρούλι (τουρκικά: makara)
-Μαρής: ο τρελός (αρβανίτικα: mari)
-Ματσούκα: το ρόπαλο (λατινικά: maxuca)
-Μπαϊρακτάρης: ο σημαιοφόρος (τουρκικά: bayraktar)
-Μπότσαρης: το βαρελάκι (από τους Βένετους: bozza)
-Μπουρνάζος: ο μυταράς (τουρκικά: burnaz)
-Νάκας: ο ελαιογράφος (τουρκικά: nakkas)
-Νταϊφά: η ομάδα, το σωματείο (αραβικά: taife)
-Ντενίση: η θάλασσα (τουρκικά: denis)
-Πεχλιβάνης: παλαιστής (τουρκικά: pehlivan)
-Ρακιντζής: αυτός που φτιάχνει ή πίνει τσίπουρο (τουρκικά: raki)
-Σαντίκος: ο πιστός φίλος (τουρκικά: sadik)
-Σελιμάς: υγιής (τουρκικά: selim)
-Σεφέρης: το ταξίδι (τουρκικά: sefer)
-Σιμιτζής: αυτός που φτιάχνει και πουλάει κουλούρια (τουρκικά: simitci)
-Σκαρμούτσος: πάσσαλος (ιταλικά: scarmo)
-Τόκας: πόρπη (τουρκικά: toka)
-Τρίμης: παλληκάρι (αρβανίτικα: trim)
-Τσουκαλάς: ο μεγάλος τέντζερης (ιταλικά: zuca)
-Φέρτης: ο μοναχός (τουρκικά: fert)
-Φούντας: η φούντα (ιταλικά: η φούντα, ο θάμνος)
-Φυσσούν: η γοητεία (τουρκικά: füsun)
-Χαϊκάλης: το όνομα (τουρκικά: haikal)
-Ωνάσης: ο εραστής (τουρκικά: oynas)
Απόκριες 2026: Διασκέδαση για μικρούς και μεγάλους από το Δήμο Ηρακλείου!
Παρατείνονται τα προληπτικά μέτρα για την ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Κρήτη.
Επανέρχονται στην κανονική ώρα τα δρομολόγια του ΚΤΕΛ Ηρακλείου Λασιθίου για Θεσσαλονίκη και Ιωάννινα
Παρουσίαση αποτελεσμάτων του Προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για τους αστέγους ΙΙ» του Δήμου Ηρακλείου, περιόδου 2022-2025
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Υπηρεσία του Πλανήτη η νέα «Πράσινη Αποστολή» της πλατφόρμας ανακύκλωσης Followgreen του Δήμου Ηρακλείου
.
Καθοριστικό το 2026 για το αεροδρόμιο Καστελίου
Στεγαστικό: 29 παρεμβάσεις διετίας 2025-2026 συνολικού ύψους 2,6 δισ. ευρώ
Εκρηκτική άνοδος άμεσων πληρωμών μέσω IRIS την περίοδο 2020-2025
Παραβατικότητα ανηλίκων: ένα πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο πίσω από τη δημόσια ανησυχία
Το ChatGPT στα χέρια εκπαιδευτικών και μαθητών
Δυναμική παρουσία του Πανεπιστημίου Κρήτης στην έκθεση InnoDays 2025: 1ο και 3ο βραβείο για φοιτητικές ομάδες στο Hackathon Καινοτομίας
Stanford’s “World’s Top 2% Scientists List” 85 μέλη του Πανεπιστημίου Κρήτης στη λίστα των κορυφαίων επιστημόνων παγκοσμίως
Η παχυσαρκία επηρεάζει τη γονιμότητα - Τι δείχνουν μελέτες
Τατουάζ και υγεία: Μπορεί το μελάνι να συνδέεται με καρκίνο
Οι γυναίκες έχουν υψηλότερο γενετικό κίνδυνο κατάθλιψης, σύμφωνα με μελέτη
Η ψυχολογική και σωματική προετοιμασία πριν από χειρουργική επέμβαση ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα

Το Πρόγραμμα Προβολών Του ΣΙΝΕ ΜΙΝΩΑ Στη Σητεία
Το Ηρώον Ηρακλείου αναζητά σύγχρονους ήρωες
Οι Αλανάρηδες απο τις Σίσες στο Πάνορμο
Η Χρυσαυγή (έως το 1957: το Μούλετε) του Δήμου Πλατανιά
Γνωρίστε Το Χωριό Σάρχος Του Δήμου Μαλεβιζίου
Ανηφορίσαμε στις Γωνιές του Δήμου Μαλεβιζίου
Τα Σαχτούρια Του Δήμου Αγίου Βασιλείου
Η Κάντανος (επίσης: η Κάνδανος) ιστορική έδρα δήμου Καντάνου-Σελίνου
Τα Ιωάννινα, επίσης γνωστά ως Γιάννενα
Ο Βόλος από τα σημαντικότερα λιμάνια της Ελλάδας.
Η Ζάκυνθος ένα από τα νησιά των Επτανήσων
Η Λιβαδειά ή Λεβαδειά (παλαιότερα) ή Λεβάδεια (αρχαία ονομασία) η πόλη της Στερεάς Ελλάδας
Η Ηρωική Πόλη της Νάουσας
Τα Βάρβαρα Ο Χυλός Που Ετοιμάζουν Οι Πιστοί Την Παραμονή Της Αγίας Βαρβάρας
Συνταγή για κέικ κάστανο με σοκολάτα
Η Σφακιανή Πίτα Γέννημα Της Χώρας Των Σφακίων
Το καυστικό βίντεο που ετοίμασε το ΠΑΜΕ για το αντεργατικό έκτρωμα.
Τα περάσματα του Αλέκου Σακελλάριου απο την μεγάλη οθόνη
70 χρόνια «Λατέρνα Φτώχεια και Φιλότιμο»: Το παρασκήνιο της αγαπημένης κλασικής ταινίας



Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου