Η Αξός του δήμου Μυλοποτάμου

 

Η Αξός .Βρίσκεται στην Κρήτη, στο Ρέθυμνο, στο Μυλοπόταμο και μάλιστα στον ορεινό Μυλοπόταμο.

Μαζί με τη Λιβάδα μικρότερο, σε  απόσταση 2 χλμ, βορειοανατολικά - αποτελούσαν πάντα την Κοινότητα Αξού και σήμερα το Δημοτικό Διαμέρισμα Αξού του Δήμου Κουλούκωνα, στον οποίο υπάγονται.Γειτονεύει με τα χωριά: Ανώγεια, Ζωνιανά, Κράνα, Κάλυβος, Λειβάδια, Βενί, Γαράζο, Θεοδώρα, Δροσιά, Χώνος, Αϊμονας.

Είναι κτισμένο σε μια πλαγιά, βόρεια του Ψηλορείτη, σε υψόμετρο 500 μέτρων περίπου. Είναι στενόμακρο, σε θέση αμφιθεατρική, πυκνοκατοικημένο και με πλούσια ιστορία τριών χιλιάδων και πλέον χρόνων. 

Κάτω από το χωριό, απλώνεται μεγάλη κοιλάδα, ανάμεσα στον Ψηλορείτη και τα Τάλαια όρη, γεμάτη από περιβόλια, ελαιώνες, αμπέλια, μποστάνια και κάθε λογής δένδρα, πορτοκαλιές, μανταρινιές, καρυδιές, κερασιές, μουρνιές, μπουρνελιές, απιδιές, μηλιές, ρογδιές, συκιές, χαρουπιές, πλατάνους και πρίνους. 

Την κοιλάδα αυτή διασχίζει ποταμός που πηγάζει από τον Ψηλορείτη, το χειμώνα κατεβάζει μεγάλες ποσότητες νερού και εκβάλει στο Κρητικό Πέλαγος.

Η Αξός συνδέεται με αυτοκινητόδρομο και με καθημερινή συγκοινωνία, τόσο με το Ρέθυμνο από το οποίο απέχει 46 χλμ. όσο και με το Ηράκλειο από το οποίο απέχει 48λμ

Στο χωριό σήμερα, κατοικούν 300 άτομα κάθε ηλικίας και στη Λιβάδα 35 περίπου. Είναι εργατικοί, ειρηνικοί και φιλήσυχοι. Ασχολούνται με τη γεωργία, κτηνοτροφία, μικροεμπόριο και τα τελευταία χρόνια και με τον τουρισμό. Λειτουργεί Νηπιαγωγείο, διθέσιο Δημοτικό Σχολείο, έχει δική του ενορία, διαθέτει φούρνο, κρεοπωλείο, mini markets, τουριστικά καταστήματα, ψησταριές, ταβέρνα, καφετέριες και παραδοσιακά καφενεία. 

Είναι, από το 1960, χώρος προορισμού οργανωμένων και μη τουριστών, λόγω της σοβαρής ιστορικής και αρχαιολογικής του αξίας. Λειτουργούν τουριστικά-ξενοδοχειακά καταλύμματα, όπως είναι το «ΕΝΑΓΡΟΝ»-ΞΕΝΩΝΕΣ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ (www.enagron.gr). οι επιπλωμένες κατοικίες «ΥΑΚΙΝΘΟΣ» (www.yakinthos.gr) και «ΕΛΛΗΝΟΣΠΙΤΟ» που αποτελούν στολίδια και πόλο έλξης για την Αξό, το Μυλοπόταμο και ολόκληρη την Κρήτη

Το χωριό διαθέτει από παληά αποχετευτικό σύστημα και νερό τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση. Μέσα κι έξω απ' αυτό, υπάρχουν πάνω από 10 πηγές, που, άλλες λίγο και άλλες περισσότερο τρέχουν όλο το χρόνο. Η μια απ' αυτές στολίζει το κέντρο του χωριού. 

Από τα στόματα τριών λιονταριών τρέχει κρύο νερό το καλοκαίρι και ζεστό το χειμώνα. Η πηγή αυτή μαζί με το σκιανό του γέρο-πλάτανου που βρίσκεται δίπλα της, αποτελούν μαγνήτη για κάθε χωριανό ή οποιοδήποτε περαστικό όλο το καλοκαίρι. Γενιές και γενιές έχουν ξαποστάσει στο σκιανό του πλατάνου πίνοντας κρύο νερό απ' την πηγή.

ΠΗΓΗwhttp://www.axos.grw.axos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=50:wwwaxosgr&catid=42:2009-01-03-11-24-11