Το χωριό Αγίες Παρασκίες του δήμου Αρχανών Αστερουσίων

 

Οι Άγιες Παρασκιές (και Αγιές Παρασκιές) είναι χωριό του νομού Ηρακλείου, με 864 κατοίκους, με βάση την απογραφή του 2001. Είναι χτισμένο σε πανοραμικό ύψωμα, κοντά στο Καστέλλι Πεδιάδας. 

Αποτελεί ένα από τα 14 συνολικά δημοτικά διαμερίσματα στο Δήμο Νίκου Καζαντζάκη, στον οποίο υπάγεται από το 1999. Το Δημοτικό διαμέρισμα των Αγιών Παρασκιών στην επαρχία Πεδιάδας έχει συνολικά 937 κατοίκους και σε αυτό υπάγεται και ο οικισμός Κελλιά, με 73 κατοίκους. Στον οικισμό λειτουργεί Δημοτικό Σχολείο και περιφερειακό ιατρείο.

Η ονομασία του οφείλεται στις πολλές εκκλησίες που υπήρξαν εκεί και ήταν αφιερωμένες στην Αγία Παρασκευή.

Στο χωριό διασώζονται τα ερείπια πέντε ναών, που είναι αφιερωμένοι στην Αγία. Οι δυο από αυτούς βρίσκονται μέσα στις Άγιες Παρασκιές. 

Σημαντικοί ναοί είναι επίσης ο Άγιος Γεώργιος και η εκκλησία της Αγίας Ζώνης, με παλιές τοιχογραφίες.

Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία (αμπέλια, σταφίδες, ελιές).

Στα τέλη του 16ου αιώνα το χωριό αναφέρεται ως Επάνω Άγιες Παρασκιές, με 171 κατοίκους και Κάτω Άγιες Παρασκιές, με 124 κατοίκους. 

Η γειτνίαση του χωριού με τη Μονή Αγκαράθου είχε ωφελιμότατη επίδραση στην πνευματική ανάπτυξη των κατοίκων.

Εδώ γεννήθηκε ο Μητροπολίτης Κρήτης Μελέτιος Νικολετάκης (1790) και από το χώρο αυτό καταγόταν ο Μητροπολίτης Κρήτης Τιμόθεος. 

Το χωριό επίσης είναι γενέτειρα του ζωγράφου Στέφανου Νικολαΐδη, γνωστού για τις εικονογραφικές εργασίες του.

ΠΗΓΗ - ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΦΩΤ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ