Ο Αρχιτέκτονας Πάτροκλος Καραντινός Και Η Σχέση Του Με Την Κρήτη

 

O Πάτροκλος Καραντινός γεννήθηκε στη Κωνσταντινούπολη το 1903. Έρχεται στην Ελλάδα με την οικογένειά του το 1911. 

Θα μπει στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Ε.Μ.Π. το 1919 και θα αποφοιτήσει το 1924. Εν τω μεταξύ θα έχει γνωριστεί με τον Δημήτρη Πικιώνη τη περίοδο που αυτός είχε διοριστεί ως επιμελητής (1921-1923). 

Ο Καραντινός, ταξιδεύει μάλιστα με τον Πικιώνη (και τον Παναγιωτάκο) το 1922 στην Αίγινα όπου εκτελεί μια σειρά σχεδίων. Ο Πικιώνης θα του επισημάνει τη σημασία της λαϊκής αρχιτεκτονικής. 

Το 1925 εργάζεται ως αρχιτέκτονας στην Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων. Τη περίοδο 1927-1928 βρίσκεται στο Παρίσι, όπου εργάζεται για λίγο στο γραφείο του August Perret. 

Τη περίοδο 1924-1930 η δράση του περιορίζεται κυρίως σε συμμετοχές διαγωνισμών. Το πρώτο του έργο είναι το κτίριο καταστημάτων και διαμερισμάτων στη Καλλιθέα ("Στοά Καραντινού") που κατασκευάστηκε τη περίοδο 1926-1933. 

Ο Καραντινός θα είναι ένας από τους νέους αρχιτέκτονες που θα λάβει μέρος στο πρόγραμμα ανέγερσης νέων σχολικών κτιρίων, κατά τη δεκαετία του '30. 

Όμως το πρώτο του σημαντικό δημόσιο κτίριο, ήταν το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου Κρήτης. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1933 και η εκτέλεση του έργου έγινε σε πολλές φάσεις, έως το 1958. Λέγεται ότι ο Καραντινός κατάφερε να κερδίσει την ανάθεση μέσω γνωριμίας του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στο θέμα του φυσικού φωτισμού. Πρόκειται για μια διάταξη εκθεσιακών χώρων με διαδοχικές εσοχές-εξοχές κυβικών όγκων.

Ο Πάτροκλος Καραντινός θα αποδειχθεί ένας δραστήριος αρχιτέκτονας, οπαδός του μοντέρνου κινήματος. Αυτό τον έφερε κατά καιρούς σε αντιπαράθεση με συναδέλφους του από τη "συντηρητική" παράταξη.

Μετά το αριστούργημα του αρχαιολογικού μουσείου του Ηρακλείου, ο Καραντινός εκπονεί μεταπολεμικά αρκετές μελέτες στη Κρήτη για έργα δημόσιου χαρακτήρα, τα περισσότερα από τα οποία δε θα πραγματοποιηθούν. 

Το 1950 σχεδιάζει το πτωχοκομείο των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων Καλοκαιρινού στο Ηράκλειο, που ξεκινά από τοπικιστικές προθέσεις, αλλά καταλήγει σε ένα ανώνυμο, υβριδικό ιδίωμα. Την περίοδο 1959-1961 εκπονεί για λογαριασμό του ΕΟΤ τη μεγαλόπνοη μελέτη αναστύλωσης, πολεοδομικής αναμόρφωσης και τουριστικής αξιοποίησης των περίφημων ενετικών τειχών του Χάνδακα. 

Παράλληλα με τις εργασίες για τα τείχη του Ηρακλείου ο Καραντινός εκπονεί δύο μελέτες για την πλαζ Καρτερού και τη νέα πτέρυγα του ιστορικού μουσείου Κρήτης. Στην πρώτη προβλέπει μια σειρά από ελαφράς κατασκευής διώροφα περίπτερα, ελεύθερα τοποθετημένα και οργανωμένα σε ορθογώνιο κάναβο 1μ. 

Για τη νέα πτέρυγα του μουσείου, που πραγματοποιήθηκε τελικά το 1988, σχεδιάζει μια μικρή τριώροφη κατασκευή που διαφοροποιείται από το υπάρχον διώροφο νεοκλασικό κτίριο, τόσο λόγω του χαμηλότερου ύψους του, όσο και λόγω της χρήσης μοντέρνου λεξιλογίου στην κατασκευή του. 

Στη μελέτη για το μουσείο του Αγίου Νικολάου (1961) ο Καραντινός δημιουργεί έντονες πλαστικότητες με τη χρήση της κυκλικής μορφής. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επέκταση για το τουριστικό περίπτερο στο ενετικό λιμάνι των Χανιών (1964), όπου χρησιμοποιεί διαφοροποιημένα ύψη και κελυφωτή στέγαση.