Η πλατεία αγάμων της Αθήνας η σημερινή πλατεία Αμερικής

 Σήμερα τη γνωρίζουμε ως πλατεία Αμερικής. Πριν πολλά χρόνια, ωστόσο, το όνομά της ήταν διαφορετικό και «έσερνε» μαζί του πολλές, ενδιαφέρουσες και αστείες ιστορίες. Η πρώτη της ονομασία, στα τέλη της δεκαετίας του 1880, ήταν πλατεία Ανθεστηρίων. 

Η ονομασία αυτή προέκυψε από έναν λόγο που όσοι σήμερα περνούν από την πλατεία θα θεωρήσουν πως είναι αποκύημα της φαντασίας κάποιου που αρέσκεται στο να κάνει πλάκα με τις αντιδράσεις των υπολοίπων.

Η πλατεία Ανθεστηρίων, λοιπόν, είχε πάρει το όνομά της από το γεγονός πως εκείνα τα χρόνια οι Αθηναίοι πήγαιναν εκεί για να πιάσουν τον Μάη! Η πλατεία τότε θεωρούνταν ένας προορισμός στον οποίο οι Αθηναίοι θα μπορούσαν να περάσουν στιγμές ξεγνοιασιάς στην… εξοχή.

Καταπράσινη περιοχή, με πολλά δέντρα και ελάχιστα αυτοκίνητα ήταν ό,τι έπρεπε για να παίζουν τα μικρά παιδιά και οι μεγάλοι να αισθάνονται πως βρίσκονται στην ύπαιθρο.

Η πλατεία Αγάμων και οι ορκισμένοι εργένηδες

Λίγα χρόνια μετά η πλατεία άλλαξε όνομα και από Ανθεστηρίων έγινε Αγάμων. Υπάρχουν δυο εκδοχές για το πώς η πλατεία Ανθεστηρίων μετονομάστηκε σε Αγάμων. Η πρώτη, που επικράτησε ως αστικός μύθος και δε συγκεντρώνει παρά ελάχιστες πιθανότητες να είναι η αληθινή, αναφέρει πως όντας κάτι σε… προάστιο, η περιοχή «έλκυε» ανύπαντρα ή και παράνομα ζευγαράκια που έψαχναν ένα ήσυχο μέρος για να απολαύσουν τον έρωτά τους.

Η δεύτερη εκδοχή που είναι η επικρατέστερη και σίγουρα πιο κοντά στην αλήθεια είναι πως προέκυψε από μια παρέα ορκισμένων εργένηδων που σύχναζε σε ένα καφενεδάκι της περιοχής και ήταν η αιτία για να δημιουργηθεί ένα κίνημα διαφορετικά από τ΄ άλλα. Στην πλειοψηφία τους οι ορκισμένοι εργένηδες ήταν μεγάλοι σε ηλικία άνδρες που έβλεπαν σαν… σκλαβιά την πιθανότητα να βάλουν την κουλούρα.

Η παρέα των εργένηδων έλαβε χαρακτήρα κινήματος και το στέκι μετατράπηκε σε… κέντρο αγώνα, όταν πρωτοκυκλοφόρησε μια φήμη που ήθελε την κυβέρνηση να βάζει φόρο αγαμίας σε όσους ήταν αμετανόητοι εργένηδες.

Μια «αποστασία» από το κίνημα, ωστόσο, θα λειτουργούσε σαν θρυαλλίδα εξελίξεων. Ένας από τους ορκισμένους εργένηδες, ο επιπλοποιός, Γεώργιος Περπινιάς υπέκυψε στα κάλλη μιας γυναίκας, εγκατέλειψε το κίνημα και αποφάσισε από άγαμος να γίνει έγγαμος, προκαλώντας την οργή των υπολοίπων του κινήματος οι οποίοι πάραυτα τον χαρακτήρισαν ρίψασπι και αποστάτη.

Ο γάμος τους Γέωργιου Περπινιά, ωστόσο, δεν κράτησε παρά λίγες ώρες. Τόσο χρειάστηκε για να καταλάβει πως η σύζυγος ήταν δύστροπη. Η εργένικη ζωή φάνταζε σαν όαση και έτσι ο επιπλοποιός έβαλε όλα τα πράγματα της νύφης σε ένα ωραιότατο κάρο και την έστειλε… συστημένη πίσω στη μαμά της. Λίγο αργότερα επέστρεφε μετανιωμένος στην αγκαλιά του κινήματος.

Ο αποτυχημένος γάμος και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο αυτός τελείωσε, ωστόσο, έγινε γρήγορα γνωστός στην Αθήνα και σύντομα έγινε πρώτο θέμα στην «Εφημερίδα των Κυριών» την οποία έβγαζε η Καλλιρρόη Παρρέν, δημοσιογράφος της εποχής, λογία και μια από τις πρώτες Ελληνίδες φεμινίστριες. 

Εκείνη, άλλωστε, ήταν αυτή που είχε ήδη προτείνει, να ψηφισθεί ένας νόμος που να φορολογεί όλους του άγαμους άνδρες από 30 χρονών και πάνω, επειδή υπήρχαν πολλές ανύπαντρες γυναίκες που ήθελαν να κάνουν οικογένεια και δεν έβρισκαν γαμπρούς.

Την ιδέα της Καλλιρρόης Παρρέν φαίνεται πως ενστερνίστηκε η κυβέρνηση λίγο πριν την πτώχευση του 1893. Μέσα στην απελπισμένη προσπάθεια της να βρει έσοδα για να γεμίσει τα δημόσια ταμεία σκέφτηκε να περάσει έναν νόμο, σύμφωνα με τον οποίο θα  φορολογούσε τους άγαμους (και όσους σύχναζαν σε… οίκους ανοχής ή παρόμοια στέκια), με την αιτιολογία ότι οι παντρεμένοι πληρώνουν περισσότερους φόρους επειδή έχουν οικογένειες.

Η κυβέρνηση υπολόγιζε πως με τη φορολογία αυτή θα αύξανε κατά πολλά εκατομμύρια δραχμές τις εισπράξεις της και ταυτόχρονα θα καταπολεμούσε το δημογραφικό πρόβλημα. Υπολόγιζε, ωστόσο, χωρίς τους… εργένηδες της πλατείας Αγάμων οι οποίοι ξεσηκώθηκαν  και απειλούσαν με κινητοποιήσεις αν περνούσε ένας τέτοιος νόμος. Τελικά, οι εργένηδες ήταν αυτοί που βγήκαν νικητές καθώς αυτός ο νόμος έμεινε στις σκέψεις των κυβερνώντων.

Τέλος, για την ιστορία και μόνο, να αναφερθεί πως η πλατεία παρέμεινε Αγάμων έως και το 1927 όταν επί δημαρχίας Σπύρου Πάτση το τότε Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων, με την υπ’ αριθμόν 905 απόφασή του έδωσε στην πλατεία το όνομα «Αμερικής», θέλοντας να τιμήσουν τον φιλελληνισμό των Η.Π.Α. και όχι για να υπάρχει μια αναφορά στην μακρινή ήπειρο όπως λανθασμένα θεωρούνταν μέχρι και πριν από μερικές δεκαετίες.

https://www.reader.gr/