Οι χαμηλές πλατείες του Χάνδακα

 

Χαρακτηριστικό στοιχείο των προμαχώνων αποτελεί η χαμηλή πλατεία (piazza bassa). Αυτή βρισκόταν στο σημείο ένωσης των προμαχώνων με το ευθύγραμμο τμήμα και σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτό του προμαχώνα και ψηλότερο από αυτό της τάφρου. Κάθε «πραγματικός προμαχώνας» είχε δύο χαμηλές πλατείες. Οι χώροι αυτοί προστατεύονταν από τα αντίστοιχα κυκλικά τμήματα-προεξοχές σε σχήμα λοβού αυτιού, ορεκιόνι (orecchioni) των προμαχώνων. 

Αρχικά, οι πλατείες ήταν καλυμμένες με οροφή, για την καλύτερη προστασία των αμυνομένων. Όμως, εξαιτίας του καπνού και του εκκωφαντικού θορύβου, οι Βενετοί άρχισαν να κατασκευάζουν ανοικτές πλατείες. Σε κάθε χαμηλή πλατεία κατασκευάζονταν από χώμα και επενδύονταν με ισχυρή τοιχοποιία τα μερλόνι (merloni). Σ’αυτά ανοίγονταν δύο κτιστές κανονιοθυρίδες για την τοποθέτηση των κανονιών, που προστάτευαν το ευθύγραμμο τμήμα με την τάφρο και τον απέναντι προμαχώνα. 

Η μια από τις κανονιοθυρίδες είναι καλυμμένη και η άλλη ανοικτή με διαφορετικό εύρος σκόπευσης. Η επικοινωνία των στρατιωτών με την πόλη και την τάφρο, γίνονταν μέσα από λιθόστρωτους θολοσκεπείς διαδρόμους, που είχαν ανοιχτεί κάτω από τις επιχωματώσεις. 

Ποια η χρήση σήμερα των χαμηλών πλατειών και ποιες είναι οι πιο γνωστές. Σήμερα, με την πλήρη αποκατάσταση μέρους των χαμηλών πλατειών, έχουν δημιουργηθεί κατάλληλοι χώροι, όπως είναι το κηποθέατρο «Μάνος Χατζιδάκις», η χαμηλή πλατεία του προμαχώνα Βηθλεέμ, όπου γίνονται θεατρικές παραστάσεις, μουσικές εκδηλώσεις και άλλα πολιτιστικά δρώμενα.