Παυλος Χριστόπουλος - Ουκρανία: Μια καθυστερημένη εκεχειρία

 Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία με μια μικρή δύναμη περίπου 150.000 στρατιωτών. Δεν αρκούσε για να κατακτήσει την Ουκρανία, η δύναμη εισβολής ήταν επαρκής για να πείσει την Ουκρανία να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. 

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ισχυρίστηκε ότι αυτός ήταν ο αρχικός στόχος της στρατιωτικής επιχείρησης: «[τα] στρατεύματα ήταν εκεί για να ωθήσουν την ουκρανική πλευρά σε διαπραγματεύσεις». Βέβαια αυτό δεν είναι απολύτως αληθές, γιατί το 2022 το Κρεμλίνο μιλούσε για αποναζιστικοποίηση και αποστρατικοποίηση της Ουκρανίας, αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση.

Η προσφυγή σε διαπραγματεύσεις σχεδόν λειτούργησε. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, στην Κωνσταντινούπολη, μια προοπτική ειρήνης κατόπιν διαπραγματεύσεων ήταν εφικτή. Μόνο αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ εξέτρεψαν την Ουκρανία από το μονοπάτι της διπλωματίας και την έστρεψαν στο συνεχιζόμενο μονοπάτι του πολέμου, ο Πούτιν κινητοποίησε περισσότερα στρατεύματα και περισσότερους πόρους.

Ενώ μέχρι την Κωνσταντινούπολη η Ουκρανία είχε εμπλακεί στον πόλεμο με μια σαφή στρατηγική, να αποκρούσει τη ρωσική εισβολή, μετά την Κωνσταντινούπολη συνέχισε χωρίς σαφείς στρατηγικούς στόχους και χωρίς σαφή στρατιωτική στρατηγική. Απλά υιοθέτησε τους στόχους των χωρών της Δύσης. 

Αυτοί οι στόχοι, εκείνη την εποχή, ήταν εκτός πραγματικότητας, όπως η ανατροπή του Πούτιν, η διαίρεση της Ρωσίας, η καταστροφή της ρωσικής οικονομίας από τις κυρώσεις και διάφορες άλλες τέτοιες ψευδαισθήσεις, που γρήγορα κατέρρευσαν.

Στην αρχική φάση του πολέμου, η Ρωσία αγωνίστηκε χωρίς το πλεονέκτημα της συντριπτικής αριθμητικής υπεροχής και χωρίς να δεσμεύσει τον πιο πρόσφατο και

πιο προηγμένο εξοπλισμό της. Αν και στη πρώτη φάση του πολέμου, η Ρωσία κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος του στρατιωτικού υπόβαθρου της Ουκρανίας, η κατάσταση άλλαξε γρήγορα. Με τις ΗΠΑ και τους εταίρους τους στο ΝΑΤΟ να παρέχουν στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις όχι μόνο τα πιο προηγμένα οπλικά τους συστήματα, αλλά και την ανθρώπινη υποστήριξη για την αποτελεσματική χρήση τους, η Ουκρανία είχε στην πραγματικότητα ένα γενικό τεχνολογικό πλεονέκτημα στις επόμενες φάσεις του πολέμου. 

Αλλά οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, εκμεταλλεύτηκαν το πληθυσμιακό πλεονέκτημα έναντι της Ουκρανίας, ενώ η γρήγορη προσαρμογή της ρωσικής οικονομίας στις απαιτήσεις του πολέμου, εξασφάλισε την υλική υποστήριξη τους. Υιοθέτησαν νέες τακτικές και μια πολύ πιο μεθοδική προσέγγιση στον πόλεμο, εισήγαγαν νέα οπλικά συστήματα και επέδειξαν την ικανότητα προσαρμογής και καταστροφής των πιο προηγμένων δυτικών όπλων και εξοπλισμού.

Μέχρι τη στιγμή που η ουκρανική αντεπίθεση είχε αποτύχει να πετύχει κάποιον από τους στόχους της, τα δεδομένα άλλαξαν και η Ρωσία άρχισε να κερδίζει αμετάκλητα τον πόλεμο. Από το σημείο αυτό και πέρα, ήταν σαφές ότι η Ουκρανία θα είχε μεγάλες εδαφικές απώλειες, δεν θα γίνονταν αποδεκτή στο ΝΑΤΟ και θα υφίστατο οικονομική καταστροφή.

Στην αρχή του πολέμου στην Κωνσταντινούπολη, πριν από την μεγάλη απώλεια ζωών στα επόμενες φάσεις του πολέμου, θα μπορούσε να είχε υπογραφεί ένα τέλος του πολέμου κατόπιν διαπραγματεύσεων. Τρία χρόνια αργότερα, μετά την απώλεια περισσότερων εδαφών και εκατοντάδων χιλιάδων ακόμη ζωών, θα υπογραφεί μια παρόμοια ειρήνη κατόπιν διαπραγματεύσεων, προσαρμοσμένη μόνο στην τρέχουσα πραγματικότητα στο έδαφος, η οποία είναι σαφώς εις βάρος της Ουκρανίας. 

Το Κίεβο θα μπορούσε να είχε μια παρόμοια συμφωνία και να διατηρήσει όλο το έδαφός της χώρας, εκτός από την Κριμαία. Εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους ή τραυματίστηκαν μάταια επιδιώκοντας τη φαντασίωση της Αμερικής και της Ευρώπης, για ένα ΝΑΤΟ χωρίς όρια και μια αποδυναμωμένη Ρωσία.

Η Ρωσία πήγε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην Κωνσταντινούπολη το 2022, σε πιο αδύναμη θέση από ό,τι πηγαίνει σήμερα. Τώρα, έχει επιβιώσει από τον πόλεμο των κυρώσεων και της απομόνωσης και κέρδισε τον πόλεμο ενάντια στους Ουκρανούς στρατιώτες και τα όπλα του ΝΑΤΟ, στο πεδίο της μάχης. Η Ρωσία θα είναι πρόθυμη να προχωρήσει σε κατάπαυση του πυρός, αλλά μόνο εάν μπορεί να επιτύχει χωρίς να πολεμήσει, όλα όσα μπορεί να επιτύχει με τον πόλεμο.

Φαίνεται τραγικό αλλά, τρία χρόνια αργότερα, οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός θα συνεχιστούν από εκεί που σταμάτησαν οι συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη. Επομένως το ερώτημα είναι αν όλα στο ενδιάμεσο ήταν μάταια.

Και αν θεωρήσουμε ότι οι διαφορές που απομένουν θα μπορούσαν να γεφυρωθούν και να υπογραφεί ειρήνη στην Κωνσταντινούπολη, τότε θα πρέπει να προετοιμαστούμε για έναν πολύ μακρύ πόλεμο. Διότι αυτά, είναι ακριβώς τα ίδια σημεία που θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης για να πετύχει η τρέχουσα πρόταση κατάπαυσης του πυρός.

Μετά από όλες τις απώλειες γης και τις απώλειες ανθρώπινων ζωών, η Ουκρανία θα εξακολουθήσει να παραδίδει εδάφη και να μην είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Δεν θα λάβει εγγύηση ασφάλειας που περιλαμβάνει στρατιωτική δέσμευση των ΗΠΑ. Το Κουρσκ έχει καταρρεύσει, καταλήγοντας σε μια δαπανηρή στρατηγική αποτυχία και οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις μετά βίας αντέχουν σε όλο το μήκος του μετώπου των 2.000 χιλιομέτρων, στην ανατολική Ουκρανία. 

Η Ρωσία δεν πρόκειται να σταματήσει τον πόλεμο χωρίς να λάβει μια υπογεγραμμένη συμφωνία από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ ότι δεν θα υπάρχει ούτε Ουκρανία στο ΝΑΤΟ, ούτε ΝΑΤΟ στην Ουκρανία. Και δεν πρόκειται να σταματήσει τον πόλεμο χωρίς την Κριμαία και τα εδάφη από τις τέσσερις περιφέρειες που έχει προσαρτήσει, καθώς και μια εγγύηση στο ουκρανικό σύνταγμα για την προστασία των δικαιωμάτων των Ρώσων στην επικράτεια που παραμένει στην Ουκρανία.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν κατέστησε σαφές ότι η ιδέα μιας κατάπαυσης του πυρός και μιας ειρήνης υπό διαπραγμάτευση είναι «η σωστή» και ότι η Ρωσία «την

υποστηρίζει», αλλά ότι «υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να συζητήσουμε» και ότι οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις κατάπαυσης του πυρός θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις «αρχικές αιτίες» του πολέμου.

Φαίνεται ξεκάθαρο ότι, προτού οι ΗΠΑ πιέσουν την Ουκρανία να εκφράσει την «ετοιμότητα να αποδεχθεί την πρόταση των ΗΠΑ για θέσπιση άμεσης, ενδιάμεσης εκεχειρίας 30 ημερών», είχαν ήδη θέσει τις βάσεις συζητώντας με τη Ρωσία, η οποία μπορεί να συνεχίσει να μάχεται για να επιτύχει τους αδιαπραγμάτευτους στόχους της.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε, για παράδειγμα, ότι οι συνομιλίες της Σαουδικής Αραβίας με την Ουκρανία περιλάμβαναν συζητήσεις για «εδαφικές παραχωρήσεις». Πριν λίγες ημέρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι όταν θα συνομιλήσει με τον Πούτιν, «θα μιλήσουμε για το έδαφος, θα μιλήσουμε για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής». Είπε ότι συζητούν ήδη «διαμερισμό ορισμένων περιουσιακών στοιχείων». Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ, έχει ήδη πει ότι οποιεσδήποτε σκέψεις για την ανάκτηση του χαμένου εδάφους της Ουκρανίας είναι «ένας μη ρεαλιστικός στόχος» και ένας «παραπλανητικός στόχος».

Και, το πιο σημαντικό, ο Χέγκσεθ έχει επίσης ορίσει ότι ο Τραμπ «δεν υποστηρίζει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ως μέρος ενός ρεαλιστικού ειρηνευτικού σχεδίου». Και ο Τραμπ μοιράστηκε αυτή την ετυμηγορία με τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ. Στις 14 Μαρτίου, όταν ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ρωτήθηκε εάν ο Τραμπ είχε αφαιρέσει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, απάντησε απλώς, «Ναι».

Από τη στιγμή που η Ουκρανία απομακρύνθηκε από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην Κωνσταντινούπολη μέχρι τη στιγμή που θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όλες οι απώλειες ζωών και γης φαίνεται να ήταν μάταιες. Είναι προκαθορισμένο ότι η Ουκρανία δεν θα ανακτήσει ολόκληρη την επικράτειά της, και είναι προκαθορισμένο ότι δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ.

Εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανοί στρατιώτες έχουν πεθάνει για έναν πόλεμο, ο οποίος θα έπρεπε να σταματήσει στο πρώτο στάδιο του, μέσα στο 2022.

Πηγή https://geoeurope.org/2025/04/18/oukrania-mia-kathysterimeni-ekexeiria/

Αυτός ο ιστότοπος geoeurope.org δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς, με επικεφαλής τον Βαγγέλη Χωραφά, που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.