Η ημέρα που άλλαξε η Καλαμάτα: Ο φονικός σεισμός στις 13 Σεπτεμβρίου του 1986

 Συμπληρώνονται 38 χρόνια από το φονικό σεισμό που έπληξε την Καλαμάτα και σημειώθηκε σαν σήμερα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1986. 

Ο σεισμός που είχε μέγεθος 6,0 Ρίχτερ, σημειώθηκε στη Μεσσηνιακή πρωτεύουσα στις 20:21 ώρα Ελλάδος και προκάλεσε τον θάνατο 20 ανθρώπων.

Στην Καλαμάτα κατέρρευσαν 4 πολυκατοικίες, ενώ το 20% των κτιρίων κρίθηκε κατεδαφιστέο ενώ ο ιστορικός ναός των Αγίων Αποστόλων καταστράφηκε. Το χωριό Ελαιοχώρι ισοπεδώθηκε και σοβαρές ζημίες παρατηρήθηκαν επίσης στα χωριά Βέργα, Πολιανή, Άρις, Αρτεμισία και Νέδουσα.

Ο μεγαλύτερος μετασεισμός σημειώθηκε δύο μέρες αργότερα, στις 15 Σεπτεμβρίου 1986, και είχε μέγεθος 5,4 Ρίχτερ. Συνολικά σημειώθηκαν 700 μετασεισμοί. Χρειάστηκε ειδική προσπάθεια για την ανοικοδόμηση των νεοκλασικών σπιτιών και καταστημάτων της πόλης καθώς και για την αποκατάσταση των βυζαντινών και νεότερων μνημείων, η οποία έγινε με ειδική μέριμνα από την Υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη.

Το ντοκιμαντέρ ”Καλαμάτα. ”Το χάσμα που άνοιξε ο σεισμός κι ευθύς εγιόμισε άνθη…” είναι μια παραγωγή της Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών του 1986 στο οποίο προβάλλεται η πόλη της Καλαμάτας μετά τις καταστροφές που άφησε πίσω του ο σεισμός της 13ης Σεπτεμβρίου του 1986.

Το ντοκιμαντέρ ξεκινά με γενικά πλάνα της πόλης και του λιμανιού της Καλαμάτας και ακολουθούν πλάνα κατεστραμμένων σπιτιών και κτηρίων από τους σεισμούς της 13ης και 15ης Σεπτέμβρη 1986. Παράλληλα καταγράφονται εικόνες των μισογκρεμισμένων κτηρίων και καταστημάτων στο κέντρο της πόλης καθώς και της κατεστραμμένης εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων.

Στην συνέχεια προβάλλονται πλάνα από κατοίκους που προσπαθούν να μαζέψουν αντικείμενα από τα ερείπια των σπιτιών τους, οικογένειες καθισμένες έξω από τα σπίτια τους καθώς και μια υγειονομική μονάδα του στρατού που προσφέρει βοήθεια. 

Επιπλέον παρεμβάλλεται αποψη των κατεστραμμένων οικημάτων στο Ελαιοχώρι καθώς και πλάνα του καταυλισμού των σεισμοπλήκτων του Ελαιοχωρίου. Ο επικεφαλής του κλιμακίου του Ερυθρού Σταυρού Ευάγγελος Βαγιανός και ο Προϊστάμενος της Υγειονομικής Υπηρεσίας του ΕΣ Βασίλης Ιωάννου μιλούν για την συμβολή του Ερυθρού Σταυρού.

Αμέσως μετά επιχειρείται μέσω του ντοκιμαντέρ μια περιήγηση στην πόλη της Καλαμάτας, όπου έχουν τοποθετηθεί σκηνές σε πλατείες και ανοιχτούς χώρους της πόλης. Ο Πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου φτάνει στην Καλαμάτα και επισκέπτεται τους καταυλισμούς των σεισμοπλήκτων, συνοδευόμενος από τον Ιωάννη Χαραλαμπόπουλο και τις αρχές της πόλης.

 Ακολουθούν πλάνα της ομιλίας του Ανδρέα Παπανδρέου στην Καλαμάτα. Διακρίνονται ακόμα ο Πρόεδρος της Βουλής Ιωάννης Αλευράς, και οι Υπουργοί Ιωάννης Γεννηματάς, Μελίνα Μερκούρη, Αγαμέμνων Κουτσόγιωργας.

Τέλος, προβάλλονται και πλάνα των λυόμενων οικημάτων που έχουν τοποθετηθεί στην πόλη πέντε μήνες μετά τον σεισμό, του λυόμενου κτίσματος της εκκλησίας της Υπαπαντής, των οικημάτων, νηπιακών σταθμών, σχολείων, που στεγάζονται σε λυόμενες κατασκευές. Ο Δήμαρχος της Καλαμάτας Σταύρος Μπένος μιλά για το πρόγραμμα ανασυγκρότησης της πόλης ενώ υπάρχουν και πλάνα των λυόμενων οικημάτων.

Η Καλαμάτα έχει κατέβει στο λιμάνι να γιορτάσει τα εγκαίνια της ακτοπλοϊκής σύνδεσης με την Κρήτη. Το στιγμιότυπο είναι ελάχιστα λεπτά πριν από τον ισχυρό σεισμό που στις 20:21’ κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πόλης.

Τα εγκαίνια δεν έγιναν· έσωσαν όμως αρκετό κόσμο που ευτυχώς είχε βγει από σπίτια που κατέρρευσαν. Το οχηματαγωγό «Πάρος» δεν αναχώρησε αλλά έμεινε 6 μήνες στο λιμάνι φιλοξενώντας άστεγες οικογένειες.

Σήμερα, η «πόλις πολύτροπος» έχει ανασυγκροτηθεί κι επεκταθεί, θεωρείται δε μια από τις πιο όμορφες κι ευχάριστες της χώρας μας.

Έτος παραγωγής: 1986

Σκηνοθεσία: Κώστας Ανδρίτσος

Αφήγηση: Λευτέρης Ελευθεριάδης

Κείμενο: Γιώργος Κούκας

https://www.ert.gr/