Κρήτη πόλεις και χωριά: 04/17/25

Πέμπτη 17 Απριλίου 2025

Με πτήση της Sky Express στις 21:45 θα φτάσει το Άγιο Φώς στο Ηράκλειο

www.kritipoliskaixoria.gr Απριλίου 17, 2025 0

Με ειδικές πτήσεις θα μεταφερθεί και φέτος το Άγιο Φως στην Κρήτη από την Αθήνα το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, 19 Απριλίου 2025, όπως γνωστοποιεί η Εκκλησία της Κρήτης.

Οι αφίξεις στις δύο μεγάλες πόλεις της Κρήτης

Στο Ηράκλειο, το Άγιο Φως θα φτάσει με πτήση της Sky Express στις 21:45, συνοδευόμενο από τον Αρχιμανδρίτη Νήφωνα Βασιλάκη, Αρχιγραμματέα της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης.

Στα Χανιά, η άφιξη θα γίνει στις 20:30, με πτήση της Aegean Airlines, συνοδευόμενο από τον Αρχιμανδρίτη Νικηφόρο Εικοσιδέκα, Πρωτοσύγκελλο της Ιεράς Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου.

Παράδοση στις Iερές Μητροπόλεις

Μετά την τελετή υποδοχής και τη δέηση που θα τελεστεί σε κάθε αεροδρόμιο, το Άγιο Φως θα παραδοθεί στους εκπροσώπους της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης και των Ιερών Μητροπόλεων του νησιού, για να διανεμηθεί σε ενορίες και να φτάσει στους πιστούς το βράδυ της Αναστάσεως.

Αναλυτικά η σχετική ανακοίνωση της Αρχιγραμματείας της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης αναφέρει:

Διά τοῦ παρόντος ἀνακοινώνεται ὅτι τό Ἅγιον Φῶς θά μεταφερθῆ τό ἑσπέρας τοῦ Μ. Σαββάτου, 19ης Ἀπριλίου 2025, ἐκ τοῦ Ἀερολιμένος τῶν Ἀθηνῶν εἰς τόν Ἀερολιμένα Ἡρακλείου, ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμ. Νήφωνος Βασιλάκη, Ἀρχιγραμματέως τῆς Ἱερᾶς Ἐπαρχιακῆς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης, διά πτήσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἑταιρείας «Sky Express» (προβλεπομένη ὥρα ἀφίξεως εἰς τό Ἡράκλειον 21.45’).

Ἐπίσης, τό Ἅγιον Φῶς θά μεταφερθῇ ἐκ τοῦ Ἀερολιμένος τῶν Ἀθηνῶν εἰς τόν Ἀερολιμένα Χανίων, ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμ. Νικηφόρου Εἰκοσιδέκα, Πρωτοσυγκέλλου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κυδωνίας καί Ἀποκορώνου, διά πτήσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἑταιρείας «Aegean Airlines» (προβλεπομένη ὥρα ἀφίξεως εἰς τά Χανιά 20.30’).

Τό Ἅγιον Φῶς, μετά τήν εἰθισμένην Τελετήν ὑποδοχῆς καί τήν Δέησιν ἐν τῷ Ἀερολιμένι, θά παραδοθῇ εἰς τούς Ἐκπροσώπους τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς καί τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης.

Ορθόδοξοι και Καθολικοί γιορτάζουν μαζί το Πάσχα

49 - ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Απριλίου 17, 2025 0

Τ ο 2017 το Πάσχα των Ορθοδόξων και των Καθολικών (με τους οποίους κάνουν πάντα μαζί Πάσχα οι Διαμαρτυρόμενοι) συνέπεσαν, κάτι που θα ξανασυμβεί το 2025. Φέτος Καθολικοί και Ορθόδοξοι γιορτάζουν με διαφορά μιας εβδομάδας όπως συνέβη και το 2019.

Το 2021 η «ψαλίδα» άνοιξε σχεδόν στον ένα μήνα. Μετά το επόμενο κοινό Πάσχα στις 20 Απριλίου του 2025, κοινός θα είναι ο εορτασμός ξανά τα έτη 2028, 2031, 2034, 2037, 2038, 2041 κ.α.

Στον 21ο αιώνα τα όρια εορτασμού του Ορθόδοξου Πάσχα είναι από τις 4 Απριλίου το νωρίτερο έως τις 8 Μαϊου το αργότερο, ενώ τα όρια του Καθολικού Πάσχα από τις 22 Μαρτίου το νωρίτερο έως τις 25 Απριλίου το αργότερο. Αυτό σημαίνει ότι οι Καθολικοί δεν έχουν ποτέ Πάσχα τον Μάιο και οι Ορθόδοξοι ποτέ Πάσχα τον Μάρτιο.

Συνολικά, στα 100 χρόνια του 21ου αιώνα το Πάσχα θα είναι κοινό τα 31 έτη, αλλά κάθε επόμενο αιώνα αυτό θα συμβαίνει όλο και σπανιότερα. Μάλιστα, το τελευταίο κοινό Πάσχα υπολογίζεται ότι θα συμβεί το έτος 2698. Από εκεί και πέρα, Ορθόδοξοι και Καθολικοί δεν θα γιορτάσουν ξανά από κοινού την Ανάσταση του Χριστού!

Γιατί όμως κάποια στιγμή στο απώτερο μέλλον θα πάψει να υπάρχει κοινό Πάσχα; Και γιατί σήμερα υπάρχει αυτή η απόκλιση ανάμεσα στο Ορθόδοξο και στο Καθολικό Πάσχα, η οποία μάλιστα δεν είναι σταθερή, αλλά εμφανίζει μεγάλες διακυμάνσεις, ακόμη και από χρονιά σε χρονιά; Γιατί η ημερομηνία του Πάσχα μετακινείται και πώς αυτό σχετίζεται με την αστρονομία;

Η εαρινή ισημερία συνδέθηκε με τον εορτασμό του Χριστιανικού Πάσχα και την Ανάσταση του Χριστού. Αυτό συνέβη, επειδή ο Χριστός αναστήθηκε την πρώτη μέρα μετά το Εβραϊκό Πάσχα.

Για να λυθούν αυτές οι διαφωνίες, η Α' Οικουμενική Σύνοδος το 325 μΧ αποφάσισε ότι το Πάσχα θα γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης. Αν η πανσέληνος αυτή συμβεί Κυριακή, τότε θα γιορτάζεται την αμέσως επόμενη Κυριακή.

Όμως, το Ιουλιανό Ημερολόγιο είχε ένα μικρό σφάλμα, επειδή η διάρκεια του ηλιακού έτους στην πραγματικότητα είναι 365,242199 ημέρες.

Ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ' ανέθεσε στους αστρονόμους Χριστόφορο Κλάβιους και Λουίτζι Λίλιο να κάνουν μία ημερολογιακή μεταρρύθμιση. Η 5η Οκτωβρίου 1582 μετονομάστηκε σε 15η Οκτωβρίου, ώστε να διορθωθεί το λάθος που είχε συσσωρευτεί τους προηγούμενους 11 αιώνες και η εαρινή ισημερία να επιστρέψει στην 21η Μαρτίου, όπως είχε συμβεί κατά την Α' Οικουμενική Σύνοδο.

Το Νέο ή Γρηγοριανό Ημερολόγιο υιοθετήθηκε από τα καθολικά κράτη της Ευρώπης μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ενώ από τα προτεσταντικά πολύ αργότερα. Λόγω ακόμη πιο έντονης αντίδρασης της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Γρηγοριανό Ημερολόγιο, το Ιουλιανό Ημερολόγιο παρέμεινε σε ισχύ σε όλα τα Ορθόδοξα κράτη έως τον 20ό αιώνα.

Στην Ελλάδα το Ιουλιανό Ημερολόγιο αντικαταστάθηκε από το Γρηγοριανό στις 16 Φεβρουαρίου 1923, που μετονομάστηκε σε 1η Μαρτίου. Αφαιρέθηκαν δηλαδή 13 ημέρες από το 1923.

Το 1924 η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία αποδέχτηκε το εκκλησιαστικό ημερολόγιο να ταυτιστεί με το πολιτικό και να ισχύσει για τις ακίνητες εορτές, αλλά όχι για το Πασχάλιο Ημερολόγιο και για τις κινητές εορτές, που εξακολουθούν να υπολογίζονται με βάση το Ιουλιανό ή Παλαιό Ημερολόγιο.

Όμως η διαφορά του εορτασμού του Πάσχα ανάμεσα σε Ορθόδοξους και Καθολικούς δεν βασίζεται μόνο στο λάθος του Ιουλιανού Ημερολογίου, αλλά και στο σφάλμα του λεγόμενου «Μετωνικού Κύκλου» του 5ου αιώνα πΧ, τον οποίο χρησιμοποιούσαν οι χριστιανοί αλεξανδρινοί αστρονόμοι και με βάση τον οποίο η Ορθόδοξη Εκκλησία εξακολουθεί να υπολογίζει τις ημερομηνίες των μελλοντικών εαρινών πανσελήνων.

Στις 13 ημέρες της λανθασμένης Ιουλιανής εαρινής ισημερίας, πρέπει να προστεθεί και το λάθος του 19ετούς Μετωνικού κύκλου, το οποίο ανέρχεται, από το 325 μΧ έως σήμερα, σε τέσσερις έως πέντε ημέρες, με συνέπεια η Μετώνεια (ή Ιουλιανή) πανσέληνος να υπολογίζεται τέσσερις έως πέντες μέρες αργότερα από την πραγματική.

Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί το παλαιό Ιουλιανό Ημερολόγιο και τον κύκλο του Μέτωνος για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα. Έτσι, συχνά το ορθόδοξο Πάσχα εορτάζεται όχι την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο, αλλά την επόμενη ή μετά τη δεύτερη εαρινή πανσέληνο, αντί της πρώτης Κυριακής μετά την πρώτη εαρινή πανσέληνο, όπως είχε ορίσει η Σύνοδος της Νίκαιας.

Οι Καθολικοί και Διαμαρτυρόμενοι γιορτάζουν το Πάσχα σύμφωνα με τον κανόνα της Α' Οικουμενικής Συνόδου, αλλά η εαρινή ισημερία και η εαρινή πανσέληνος υπολογίζονται σύμφωνα με το νέο Γρηγοριανό Ημερολόγιο, έχοντας λάβει υπόψη και το Μετώνειο σφάλμα.

Από κοινού εορτάζεται το Πάσχα για Ορθόδοξους και Καθολικούς, όταν τόσο η Γρηγοριανή, όσο και η Ιουλιανή-Μετώνεια πασχαλινή πανσέληνος πέσουν από την Κυριακή μέχρι το Σάββατο της ίδιας εβδομάδας.

Όμως μετά το 2700 -λόγω συσσώρευσης του Μετώνειου σφάλματος- δεν θα μπορούν να συμπέσουν ποτέ την ίδια εβδομάδα η Ιουλιανή και η Γρηγοριανή πανσέληνος, οπότε δεν θα υπάρξει ξανά κοινό Πάσχα. Εκτός κι αν μέχρι τότε έχει επιτευχθεί η ένωση των χριστιανικών εκκλησιών, αν και με τα σημερινά δεδομένα δεν μοιάζει έως πολύ πιθανό ενδεχόμενο...

Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, ο Νίκος Ανδρουλάκης

49 - ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Απριλίου 17, 2025 0

Στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο , παρακολούθησε την Ακολουθία των Παθών ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ -ΚΙΝΑΛ Νίκος Ανδρουλάκης.

Ο κ. Ανδρουλάκης συνοδευόταν από βουλευτές του κόμματος και τοπικά στελέχη. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ που έφτασε στο Ηράκλειο το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης, επισκέφθηκε την αγορά και συνομίλησε με καταναλωτές και εμπόρους .

Αύριο Μεγάλη Παρασκευή , ο Νίκος Ανδρουλάκης θα επιστρέψει στην Αθήνα και θα παραστεί στην περιφορά του Επιταφίου , στην Αγία Γλυκερία στο Γαλάτσι.

AΠΕ ΜΠΕ

Τα 12 Ευαγγέλια – Η πορεία προς τον Γολγοθά

56 Α - ΠΑΣΧΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Απριλίου 17, 2025 0

Το απόγευμα της Μεγάλης Πέμπτης, οι εκκλησίες γεμίζουν από συγκίνηση καθώς τελείται η Ακολουθία των Αγίων Παθών ή αλλιώς των Δώδεκα Ευαγγελίων. Σε αυτήν διαβάζονται δώδεκα αποσπάσματα από τα τέσσερα Ευαγγέλια που περιγράφουν την πορεία του Ιησού από τον Μυστικό Δείπνο ως και την Ταφή Του.

Κατά την διάρκεια της Ακολουθίας, ξεχωρίζει η στιγμή όπου ψάλλεται το αντιφωνικό τροπάριο:

«Σήμερον κρεμάται ἐπὶ ξύλου, ὁ ἐν ὕδασι τὴν γῆν κρεμάσας…»

Κατά τη διάρκεια αυτού του ύμνου, λιτανεύεται ο Εσταυρωμένος μέσα στον ναό, με τους πιστούς να προσκυνούν με ευλάβεια.

Τα 12 Ευαγγέλια – Η πορεία προς τον Γολγοθά

1. Πρώτο Ευαγγέλιο – Ο Χριστός προλέγει την άρνηση του Πέτρου.

2. Δεύτερο Ευαγγέλιο – Ο Πέτρος αρνείται τον Κύριο.

3. Τρίτο Ευαγγέλιο – Ο Ιησούς ενώπιον του συνεδρίου.

4. Τέταρτο Ευαγγέλιο – Ανάκριση του Ιησού από τον Πιλάτο.

5. Πέμπτο Ευαγγέλιο – Η καταδίκη σε θάνατο.

6. Έκτο Ευαγγέλιο – Ο εμπαιγμός από τους στρατιώτες.

7. Έβδομο Ευαγγέλιο – Η Σταύρωση.

8. Όγδοο Ευαγγέλιο – Ο θάνατος του Ιησού.

9. Ένατο Ευαγγέλιο – Η λόγχη στην πλευρά του Ιησού.

10. Δέκατο Ευαγγέλιο – Η αποκαθήλωση και ο ενταφιασμός.

11. Ενδέκατο Ευαγγέλιο – Ο τάφος σφραγίζεται.

12. Δωδέκατο Ευαγγέλιο – Η φρουρά στον τάφο.

Κάθε ένα από αυτά τα Ευαγγέλια αποκαλύπτει ένα διαφορετικό στάδιο του Θείου Δράματος, καλώντας τους πιστούς σε περισυλλογή και συναισθηματική συμμετοχή.

Πρώτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιγ΄31 - ιη'1.

Δεύτερο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιη΄1 - 28.

Τρίτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κστ΄57 - 75.

Τέταρτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιη΄28 - ιθ'16.

Πέμπτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κζ' 3 - 32.

Έκτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον ιε'16 - 32.

Έβδομο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κζ'33 - 54.

Όγδοο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον κγ'32 - 49.

Ένατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιθ'25 - 37.

Δέκατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον ιε'43 - 47.

Ενδέκατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιθ'38 - 42.

Δωδέκατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κζ'62 - 66.

Λουλούδια και δέντρα της περιόδου του Πάσχα και οι μύθοι τους

56 Α - ΠΑΣΧΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Απριλίου 17, 2025 0

ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΛΑΙΤΖΑΚΗ

Πάσχα... η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης. Η διάβαση από την Ερυθρά Θάλασσα, για τους Εβραίους. Η Ανάσταση του Κυρίου και η νίκη τής ζωής έναντι του θανάτου, για τους Χριστιανούς.

Μια περίοδος νηστείας και προετοιμασίας σαράντα ημερών γεμάτη μυσταγωγία, βυζαντινούς ύμνους, λιτά και απέριττα ξωκλήσια που ανοίγουν τις πόρτες τους για να υποδεχτούν τους πιστούς. Παρούσα και η φύση που αποκαλύπτεται μπροστά σου τόσο αθόρυβα όσο και εντυπωσιακά. Σαν να προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στη γη και τον ουρανό, εκεί που τούτες τις μέρες όλο και περισσότεροι πιστοί σηκώνουν το κεφάλι για να στείλουν τη δική τους ικεσία στον Ύψιστο.

Πολλά τα λουλούδια, τα δέντρα και οι θάμνοι της Άνοιξης που η ύπαρξή τους σχετίζεται με το Πάσχα και την τελετουργία του. Αρκετά περισσότεροι, οι μύθοι που τα περιβάλουν. Στο προκείμενο σημείωμα θα ασχοληθούμε με τέσσερα από αυτά που εντυπωσιάζουν περισσότερο με την παρουσία τους αλλά κρύβουν και πίσω από αυτή, πανέμορφες ιστορίες γεμάτες πίστη και συμβολισμούς.

Πασιφλόρα – Το λουλούδι του Πάθους (Passiflora Incarnata – Passion Flower)

Η γνωστή μωβ Πασιφλόρα που ευδοκιμεί και στην Κρήτη.
Το κατεξοχήν λουλούδι του Πάσχα, κυρίως για τους συμβολισμούς του, είναι η Πασιφλόρα. Αναρριχώμενο φυτό που οι ρίζες του χάνονται στην κεντρική και τη νότια Αμερική. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν πάνω από 600 είδη και το φυτό έχει θεραπευτικές ιδιότητες.

Για το λόγο αυτό οι Ιθαγενείς το έτρωγαν. Γρήγορα εξαπλώθηκε σ’ όλο τον κόσμο χωρίς όμως να ευδοκιμούν όλα τα είδη παντού. Στην Ελλάδα, περισσότερο διαδεδομένη είναι η μπλε Πασιφλόρα. Το φυτό διαθέτει έλικες οι οποίοι βοηθούν τους βλαστούς να στηρίζονται και να αναρριχώνται, φτάνοντας σε ύψος ακόμα και τα 10 μέτρα. Αντέχει στις ακραίες θερμοκρασίες ζέστης και κρύου γι΄ αυτό το λόγο και ζει πολλά έτη. Συχνά αποκαλείται και Ρολογιά αφού το άνθος της θυμίζει ρολόι.

Ουσιαστικά η ιστορία του ξεκινάει το 1609 όταν ο Jacomo Bosio – μοναχός του τάγματος των Ιωαννιτών της Αγίας Έδρας – δέχθηκε μια επίσκεψη από ένα Μεξικανό μοναχό, ο οποίος του έδειξε σχέδια από ένα εκπληκτικό λουλούδι άγνωστο μέχρι τότε.

Ο Bosio αρχικά δεν πείστηκε με την ύπαρξη του λουλουδιού, θεωρώντας τα σχέδια υπερβολικά και αρνήθηκε να το συμπεριλάβει στα βιβλία του. Μελετώντας όμως περισσότερα σχέδια και μετά από διαβεβαιώσεις από ιερείς και από Μεξικανούς μοναχούς, πίστεψε την ύπαρξη του πανέμορφου λουλουδιού που δεν ήταν άλλο από τη γνωστή μας πια Πασιφλόρα.
Ακόμα και σήμερα σε χώρες όπως είναι το Περού και η Ινδία, το αποκαλούν «Λουλούδι των πέντε πληγών».

Ο Bosio παρατήρησε πως το άνθος που είχε το σχήμα καμπάνας, έκανε μεγάλο διάστημα για να ανοίξει και σε σύντομο διάστημα έκλεινε πάλι, παίρνοντας το σχήμα της καμπάνας. Πίστευε λοιπόν πως το λουλούδι ευχαριστούσε με τον τρόπο του τον δημιουργό του και μετά έκλεινε για να προστατέψει στην καρδιά του το μυστήριο του Σταυρού και του Πάθους από τους ειδωλολάτρες. Έτσι ο Bosio ερμήνευσε το εσωτερικό του λουλουδιού ως εξής:

Τα 5 σέπαλα και τα 5 πέταλα συμβολίζουν τους 10 Αποστόλους, εκτός τον Πέτρο και τον Ιούδα για τους γνωστούς λόγους. Οι 5 στήμονες συμβολίζουν τις 5 πληγές του Ιησού.

Τα στίγματα του ύπερου... τους ήλους (τα καρφιά) του Ιησού.
Η μωβ κορώνα με τα νήματα ... το ακάνθινο στεφάνι.
Τα φύλλα έχουν λογχοειδή σχήμα σαν τη λόγχη που κάρφωσε τον Χριστό και κάτω από τα φύλλα υπάρχουν σκούρα στίγματα που δηλώνουν τα 30 αργύρια.

(Πηγή μύθου: Jacomo Bosio: National Collection of Passiflora)

Ένα άλλο είδος Πασιφλόρας που ευδοκιμεί στο Βοτανικό Πάρκο Κρήτης στον Φουρνέ Χανίων

Πασχαλιά (Syrigna Vulgaris)

Λουλούδι με πολύ δυνατό άρωμα. Κατά μία εκδοχή, το όνομα Πασχαλιά προέρχεται από την εποχή της ανθοφορίας του 20 – 30 μέρες πριν το Πάσχα. Κατά μία άλλη, η λατινική ονομασία δόθηκε από την ελληνική λέξη σύριγγα που σημαίνει σωλήνα, λόγω του σχήματος που έχουν τα φύλλα της. Έχει ροζ ή μωβ άνθη με πολύ έντονο άρωμα. Το ύψος της μπορεί να φτάσει τα 4-5 μέτρα και η διάμετρος τα 2-3 μέτρα. Φυτεύεται σε ηλιόλουστο μέρος και χρειάζεται λίγο νερό για να μεγαλώσει.

Είναι ένα ακόμα φυτό που σύνδεσε το όνομά του με μύθους γύρω από τη Χριστιανοσύνη. Σύμφωνα με τον επικρατέστερο από αυτούς, το όνομά της το πήρε από τη χαρά της όταν αναστήθηκε ο Χριστός.

Κοντά στο λόφο του Γολγοθά βρισκόταν ένα μικρό δέντρο το οποίο παρακολουθούσε τα Πάθη του Ιησού. Από τη θλίψη του, έριξε κάτω όλα του τα φύλλα και ξεράθηκε. Όταν ο Χριστός αναστήθηκε, το δεντράκι γέμισε ξανά φύλλα και άνθισε. Λόγω του γεγονότος αυτού, οι άνθρωποι ονόμασαν το δεντράκι... Πασχαλιά.

Μύθος σχετικός με τη Χριστιανοσύνη που εξηγεί τα τόσο όμορφα άνθη και το δυνατό άρωμα της Πασχαλιάς είναι και ο ακόλουθος.
Όταν ο Ηρώδης έδωσε διαταγή να σφαγιαστούν όλα τα νήπια της Βηθλεέμ και των γύρω περιοχών κάτω των δύο ετών, η Παναγία με τον Ιωσήφ πήραν τον μικρό Χριστό και κατευθύνθηκαν προς την Αίγυπτο μέσα στη νύχτα για να γλιτώσουν από τη μανία του Ηρώδη.

Καθώς όμως ξημέρωνε η μέρα και η ζέστη γινόταν όλο και πιο δυνατή, έψαχναν απεγνωσμένα ένα δέντρο, στη σκιά του οποίο θα κάθιζαν για να ξαποστάσουν. Ξαφνικά φύτρωσε μπροστά τους ένα μικρό δεντράκι όμοιο με εκείνο που βρισκόταν στο λόφο του Γολγοθά. Σταμάτησαν λοιπόν αμέσως κάτω από αυτό για να ξαποστάσουν. Η Παναγία τότε σήκωσε το κεφάλι και το ευλόγησε, να είναι πάντα γεμάτο με άνθη που μοσχοβολούν.

Η δύναμη της πίστης όμως δεν σταματάει εδώ. Όταν σταύρωσαν το Χριστό, η Παναγία στεναχωρημένη κάθισε να ξεκουραστεί κάτω από ένα δέντρο το οποίο ήταν γεμάτο φύλλα αλλά χωρίς κανένα άνθος. Γρήγορα αποκοιμήθηκε. Καθ’ όλη τη διάρκεια του ύπνου της, το δέντρο έριξε τα φύλλα του τα οποία Την σκέπασαν.

Όταν η Παναγία ξύπνησε, ένιωσε μεγάλη έκπληξη βλέποντας τα φύλλα πάνω της και το δέντρο γυμνό. Έτσι το ευλόγησε να μυρίζει πάντα όμορφα. Το δέντρο γέμισε ξανά με φύλλα και άνθισε για πρώτη φορά. Οι συμβολισμοί πήραν σάρκα και οστά και καθώς η ανθοφορία του δέντρου συνδέθηκε με τη ζωή και την ανάσταση του Κυρίου, ονομάστηκε Πασχαλιά.

Η ονομασία του δέντρου κατά άλλους συνδέεται με την αρχαία μυθολογία. Η Πασχαλιά ήταν μια νύμφη που ονομαζόταν Σειρήνα. Η ομορφιά της μάγεψε τον Πάνα και την ερωτεύτηκε. Άρχισε λοιπόν να την κυνηγάει στο δάσος. Η νύμφη τρομαγμένη έτρεχε για να γλιτώσει και μέσα στην αγωνία της μεταμόρφωσε τον εαυτό της σε έναν όμορφο αρωματικό θάμνο την Πασχαλιά.

Τη λαϊκή σοφία έρχονται να επιβεβαιώσουν στο πέρασμα του χρόνου οι ποιητές καταγράφοντάς την με τρόπο λυρικό. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά στην Πασχαλιά, στο ποίημα του Στέλιου Σπεράντζα με τίτλο «Η Λαμπρή».

...Να ΄την η Λαμπρή με τα λουλούδια
κόψετε παιδιά την Πασχαλιά
κι όλα με χαρές και με τραγούδια
τρέξετε ν’ αλλάξομε φιλιά...

(Πηγή μύθου: «Οι μύθοι των λουλουδιών» - Πότης Στρατίκης, Εκδόσεις Στρατίκη)

Κουτσουπιά (Cercis Siliquastrum)

Απαντάται στην Ελληνική φύση και με τις ονομασίες Κότσικας, Μαμουκαλιά και Κερκίδα. Το λατινικό της όνομα Cercis προέρχεται από την ελληνική λέξη κερκίδα, εξάρτημα του αργαλειού που χτυπούσε το υφάδι ώστε να σχηματίζεται το ύφασμα.

Τα χρόνια που κάποιος συναντούσε τον αργαλειό σε κάθε ελληνικό σπίτι, η κουτσουπιά ήταν το κατάλληλο δέντρο για να κατασκευαστεί αυτό το εξάρτημα. Συχνά όμως κατασκεύαζαν και μικροέπιπλα. Τα άνθη της είναι πυκνά χρώματος μωβ. Φυλλοβόλο δέντρο μπορεί να φτάσει σε ύψος μέχρι 5 μέτρα. Η ομορφιά του το μετέτρεψε σε καλλωπιστικό δέντρο τα τελευταία χρόνια, σε κήπους αλλά και σε πόλεις, δίνοντας χρώμα την Άνοιξη στους γκρίζους δρόμους τους. Είναι γνωστό και ως δέντρο του Ιούδα (Arbre de Judee).

Άρρηκτα συνδεδεμένη η Κουτσουπιά με τη Χριστιανοσύνη. Κατά τη λαϊκή παράδοση είναι το δέντρο που κρεμάστηκε ο Ιούδας μετά την προδοσία. Σύμφωνα με το μύθο, επειδή το δέντρο είναι ιδιαίτερα ευλύγιστο, ο Ιούδας δεν ξεψύχησε αμέσως αλλά έμεινε κρεμασμένος εκεί τρεις μέρες. Γι’ αυτό και η ψυχή του δεν πήγε στον κάτω κόσμο. Λέγεται πως το δέντρο κοκκίνισε από τη ντροπή του, επειδή η ύπαρξή του συνδέθηκε με τον Ιούδα.

Παπαρούνα (Papaver Rhoeas)

Η γνωστή παπαρούνα ανήκει στην οικογένεια των Παπαβεριδών και απαντάται στην Ελλάδα σε περισσότερα από δέκα είδη. Συναντάται συχνότερα σε μη καλλιεργημένα χωράφια.

Όταν φύτρωνε σε σπαρμένα χωράφια, τότε εκείνα θεωρούνταν ευλογημένα και προστατευμένα από τη θεά Δήμητρα μιας και ήταν το ιερό φυτό της. Το όνομά της εικάζεται πως προέρχεται από την κέλτικη λέξη «παπα» που σημαίνει τροφή για τα μωρά, αφού οι Κέλτες έβαζαν την παπαρούνα στις κρέμες των μωρών για θεραπευτικούς λόγους.

Καθεαυτό λουλούδι του Πάσχα, η παπαρούνα σύνδεσε το χρώμα της με το αίμα του Χριστού. Όταν ο Ιησούς σταυρώθηκε, στη βάση του Σταυρού φύτρωσε ένα μικρό άσπρο λουλούδι.

Ταυτόχρονα ένα μικρό καφετί πουλάκι με άσπρο λαιμό, πέταξε πάνω από το κεφάλι του Χριστού θέλοντας να απαλύνει τον πόνο Του από το ακάνθινο στεφάνι. Έτσι κατάφερε με το ράμφος του να αφαιρέσει από το μέτωπο του Ιησού ένα από τα αγκάθια.

Αμέσως σταγόνες από το αίμα Του έπεσαν στο λαιμό του πουλιού και στα πέταλα του λουλουδιού. Από τότε το πουλάκι ονομάστηκε κοκκινολαίμης και η παπαρούνα απέκτησε κόκκινο χρώμα για να θυμίζει το Πάθος του Χριστού.
Παράλληλα όμως με το μύθος που συνδέεται με τη Χριστιανοσύνη διάσημος είναι και ο αρχαίος ερωτικός μύθος που συνδέεται με τον Άδωνι και την Αφροδίτη.

Κάποτε ο θεός Άρης ήταν ερωτευμένος με τη θεά Αφροδίτη. Εκείνη όμως τον εγκατέλειψε για τα μάτια ενός όμορφου νέου του Άδωνι. Μια μέρα ο Άδωνις βγήκε για κυνήγι στο δάσος. Ο Άρης όμως που τον μισούσε, μεταμορφώθηκε σε κάπρο και τον πλήγωσε θανάσιμα. Η Αφροδίτη που ήταν εκεί κοντά, ακούγοντας τις φωνές τού αγαπημένου της, έτρεξε να τον βοηθήσει.

Ήταν όμως ήδη αργά. Πήρε αγκαλιά τον αγαπημένο της και έριξε στην πληγή του νέκταρ. Αμέσως από την πληγή πετάχτηκε ένα όμορφο κόκκινο λουλούδι από το αίμα του Άδωνι, που όμως έζησε λίγο. Γι’ αυτό το λόγο και συχνά αποκαλείται ανεμολούλουδο, αφού ο άνεμος το βοηθάει να ανθίσει και ο άνεμος την αμέσως επόμενη μέρα, σκορπίζει τα άνθη του.

Στην Κρήτη ονομάζεται και Κουτσουνάδα και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για τη βαφή των Πασχαλινών αυγών.

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΛΑΙΤΖΑΚΗ

Πλήθος πιστών στον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο για να εναποθέσει το στεφάνι της Μεγάλης Πέμπτης

56 Α - ΠΑΣΧΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Απριλίου 17, 2025 0

Πλήθος πιστών στο μητροπολιτικό ναό του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο αλλά και σε κάθε ιερό ναό της Κρήτης για να παρακολουθήσει την ιερά λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης, την ακολουθία του Νιπτήρος και να εναποθέσει το στεφάνι του.

Οι χριστιανοί εναποθέτουν στον Σταυρό του μαρτυρίου στεφάνια. Πρόκειται για την αναπαράσταση του ακάνθινου στεφάνου που έβαλαν οι ρωμαίοι στρατιώτες στο κεφάλι του Κυρίου για να τον εμπαίξουν αφού τον θεωρούσαν ανήμπορο βασιλέα.

Για τους πιστούς το ακάνθινο στεφάνι μεταβάλλεται σε μυροβόλο.

Αποτελείται από λουλούδια της άνοιξης η οποία μεταφέρει χαρμόσυνα μηνύματα για την παρέλευση του χειμώνα και το ζωντάνεμα της φύσης.