Η περιοχή της Φορτέτσας στον δήμο Ηρακλείου

 H Φορτέτσα σήμερα είναι ένα θαυμάσιο προάστιο του Ηρακλείου στην νότια μεριά του.

Είναι σε σχετικά μεγάλο υψόμετρο (140 μ.) σε σχέση με την απόσταση από την θάλασσα.

Ήταν σχεδόν αδύνατο να μήν το αξιοποίούσαν στρατιωτικά οι Τούρκοι προκειμένου να επιτευσουν το στόχο τους που δεν ήταν άλλος παρά η άλωση του Χάνδακα(1647-1669).

Επέλεξαν λοιπόν την στρατηγική αυτή θέση για να κάνουν το δικό τους φρούριο και στενότερη την πολιορκία του Χάνδακα.

Το φρούριο αυτό ονομάσθηκε Inadiye,που σήμαινε νέο φρούριο.Nuova Candia το ονόμασαν και οι Ενετοί.

Ως «Τοπ Αλτί» ορίζεται η δημόσια έκταση γύρω από ένα φρούριο που κατακτήθηκε, μετά από αντίσταση, και δωρίστηκε στον κατακτητή. Στην έκταση αυτή απαγορευόταν η οικοδόμηση και η καλλιέργεια από οποιονδήποτε, ώστε η περιοχή να αποτελεί ζώνη ορατή και ελεγχόμενη από τις δυνάμεις που βρίσκονταν μέσα στην οχύρωση. 

Τα όρια της ζώνης έπρεπε να φθάνουν μέχρι εκεί, όπου μπορούσε να χτυπήσει η σφαίρα τηλεβόλου. Για το Τοπ Αλτί του Χάνδακα τα τηλεβόλα έριξαν έξι βολές από διαφορετικά συγκεκριμένα σημεία και εκεί, όπου αυτές έπεσαν, τέθηκαν τα ορόσημα της προστατευόμενης ζώνης. Η περιοχή δωρίστηκε στον κατακτητή της Κρήτης Αχμέτ Κιοπρουλή, μετά την άλωσή της Κρήτης από τους Τούρκους (1669). 

Περιελάμβανε τα χωριά γύρω από το φρούριο του Χάνδακα: Μαρουλά (ανατολικά της πόλης του Ηρακλείου, δεν υφίσταται σήμερα), Κατσαμπά, Σουλόπουλο (μικρός οικισμός κοντά στην Κνωσό), Προύσα (χωριό, κείμενο επί ενετοκρατίας σε μικρή απόσταση από το φρούριο Φορτέτσα σ’ έναν από τους δύο λόφους που ονομαζόταν Brussa), Βραδιάρη, Φοινικιά, Περάδικα (άγνωστο χωριό, ίσως το άλλοτε Μετόχι Περίδη) και Γούρνες.

Η Φορτέτσα αποτέλεσε έναν ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας σημείο, το οποίο στη συνέχεια διατήρησε στους κόλπους της στοιχεία του πολιτισμού των άλλοτε πολιορκητών Οθωμανών Τούρκων.

Η σημερινή μορφή του συνοικισμού θυμίζει ελάχιστα την εμβληματική ιστορία του τέως Inadiye. Τα οθωμανικά μνημεία του βρίσκονται σε ερημοποίηση και κινδυνεύουν να καταστραφούν. 

Το κυριότερο όμως είναι ότι οι ζωντανοί πυρήνες μνήμης της περιοχής, οι κάτοικοί του αγνοούν την ιστορία του τόπου τους.