Βρίσκεται στην πλατεία Μοναστηρακίου, στη συμβολή των οδών Μητροπόλεως και Αθηνάς, απέναντι από τον Σταθμό του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου. Λόγω γεωλογικών μεταβολών και μεταγενέστερης διαρρύθμισης του εδάφους της πλατείας και των παρακειμένων οδών, σήμερα η εκκλησία κατά το 1/3 περίπου βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του.
Είναι καμαροσκέπαστη τρίκλιτη βασιλική, εξωτερικών διαστάσεων 17×17 μ., και αρχικά δεν είχε ούτε νάρθηκα ούτε γυναικωνίτη, που είναι προσθήκες του 1911. Έχει κτισθεί με ακανόνιστους λίθους, ενώ στις τέσσερις γωνίες του οικοδομήματος έχουν εντοιχιστεί από ένα αρχαιοελληνικό κιονόκρανο.
Στη δυτική πλευρά υπάρχουν τρεις ορθογώνιες θύρες, που η καθεμιά αντιστοιχεί σε ένα από τα κλίτη. Ανατολικά έχει μία κόγχη, τρίπλευρη εξωτερικά και ημικυκλική εσωτερικά.
Το Ιερό Βήμα χωρίζεται με παχείς τοίχους σε τρία μέρη, το καθ’ αυτό Βήμα και την Πρόθεση (αριστερά) και το Διακονικό (δεξιά), που επικοινωνούν μεταξύ τους με αψιδωτές θύρες.
Λόγω των μεγάλων φθορών που υπέστη η εκκλησία στα χρόνια της Επαναστάσεως, αλλά και των αναγκών σε ναούς που επακολούθησαν, έγιναν δύο ανακαινίσεις του ναού, που ως ένα σημείο αλλοίωσαν την παλαιά του μορφή.
Η μία έγινε το 1890, οπότε γκρεμίστηκε η κόγχη του υπερθύρου της κύριας εισόδου και υψώθηκε πέτρινο καμπαναριό, και έγιναν μερικές τοιχογραφίες. Το 1911 η ανακαίνιση παρεμόρφωσε αισθητά την εκκλησία, αφού γκρεμίστηκε το καμπαναριό του 1890 και κατασκευάσθηκε άλλο ογκώδες και ακαλαίσθητο στη βόρεια πλευρά, κατεσκευάστηκε γυναικωνίτης, έγιναν ασήμαντες τοιχογραφίες κ.λπ.
Ήδη όμως (2002), μετά τα σοβαρά προβλήματα που προέκυψαν από τον σεισμό του 1999, η Αρχαιολογική Υπηρεσία προβαίνει στη στερέωση, συντήρηση και αποκατάσταση του ναού.
Ο χρόνος της ανέγερσης δεν είναι γνωστός με ακρίβεια, αφού οι διάφοροι μελετητές του τον τοποθετούν από τον 7ο αι. ως το 12ο, με πιθανότερο τον 9ο αι. (Ορλάνδος).
Ανάμεσα στα ιερά σεβάσματα της εκκλησίας περιλαμβάνονται: α) Η θαυματουργός εικόνα της άγιας Θέκλας η Αγαθοκλείας, που εκκλησία της υπήρχε στην ομώνυμη γειτονική οδό, β) η εικόνα του αγίου Παντελεήμονος, δωρεά της Συντεχνίας των εν Αθήναις πεδιλοποιών και σκυτορράφων (1836), που υπενθυμίζει το Καθολικόν του Αγίου Παντελήμονος, για το όποιο θα γίνει λόγος παρακάτω, γ) οι μεγάλες εικόνες του Τέμπλου (1840;) και οι μικρές (έργα του Φ. Κόντογλου), δ) η εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας, δωρεά του Συλλόγου των εν Αθήναις Μεταξουργών (1852), ε) η εικόνα της αγίας Ελεούσης (Παναγίας) από τον καταστραφέντα ναό της, που υπήρχε στον γειτονικό ναό της Αγίας Ελεούσης (πρώην Κακουργιοδικείο), στ) εικόνα του αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, στο επιγονάτιο του οποίου έχει τοποθετηθεί απότριμμα του ιερού λειψάνου του, κ.α.
Αρχικά η εκκλησία της Παντάνασσας (=της Βασίλισσας των πάντων) Θεοτόκου, που είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση (15 Αυγούστου), ήταν ιδιόκτητος ναός του Νικολάου Μπονεφατζή, και αργότερα έγινε Καθολικό γυναικείου μοναστηρίου, που τα κτίσματα του κάλυπταν το σύνολο της πλατείας, γι’ αυτό και λεγόταν και «Μέγα Μοναστήριον». Σιγά-σιγά όμως άρχισε να φθίνει, ώστε αρχικά να καταντήσει Μετόχι της Μονής Καισαριανής και αργότερα (ίσως από το 1690) ενοριακός ναός και έκτοτε, οπωσδήποτε από το 1821, να λέγεται «Μοναστηράκι».
Με την Παντάνασσα σχετίζονται και δύο μεγάλες προσωπικότητες της Εκκλησίας: Εδώ εκάρη μοναχός ο όσιος Λουκάς ο εν Στειρίω (896-953) και υπηρέτησε ως διάκονος ο άγιος Νεκτάριος ο Πενταπόλεως ο εν Αιγίνη (μεταξύ των ετών 1881-1885).
Η εκκλησία ήταν γνωστή ως το Μεγάλο Μοναστήρι, ενώ αργότερα έγινε γνωστό ως μοναστηράκι, το οποίο και τελικά καθιερώθηκε ως η ονομασία ολόκληρης της συνοικίας
Το Πρόγραμμα Προβολών Του ΣΙΝΕ ΜΙΝΩΑ
Ξεχώρισε ο Δήμος Ηρακλείου στην 41η Διεθνή Έκθεση Τουρισμού PHILOXENIA 2026
Ελληνικός τουρισμός: Το στοίχημα της επόμενης ημέρας πέρα από τα ρεκόρ - Μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ
Η κρητική φιλοξενία πίσω από την υψηλή ικανοποίηση των επισκεπτών - Η «σχολή» του Ρεθύμνου
Γεύσεις, πολιτισμός και κρητική φιλοξενία στα «Κρητικά Μαγειρέματα 2026» στον Δήμο Αγίου Νικολάου
ETIA: Causal AI for Data-Driven Insights and Optimal Decision Making
ΕΑΠ: Έναρξη περιόδου εγγραφών για το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2026-2027
Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο στις Παγκόσμιες Κατατάξεις του Times Higher Education 2027
(ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) Νέα, καινοτόμα επιμορφωτικά του προγράμματα.
Καρκίνος ήπατος: Έγκαιρη διάγνωση και νέες θεραπείες αλλάζουν τα δεδομένα
Κάθε στάδιο της ζωής μίας γυναίκας έχει σημασία για την υγεία της καρδιάς της
Διατήρηση μαστού: Πότε είναι καλύτερη επιλογή από τη μαστεκτομή;
Εμμηνόπαυση: Νέες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων
Βουβωνοκήλη στους άνδρες: Επηρεάζει τη σεξουαλική δραστηριότητα;







Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Υψικάμινος η οικονομική, πολιτική και φιλοσοφική μελέτη του Αντώνη Χαριστού "Γιατί οι εργάτες δεν είναι το επαναστατικό υποκείμενο"
Επανακυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ραδάμανθυς το εμβληματικό έργο του Γιώργη Πικρού «Το χρονικό της Μακρονήσου»
Ανδρομάχη Μπούνα-Βάιλα Σεξουαλική σωματεμπορία και έμφυλες ταυτότητες Από τη θεωρία στη σύγχρονη κοινωνική έρευνα
Αυξήθηκαν οι δανεισμοί βιβλίων στις δημόσιες, δημοτικές και παιδικές βιβλιοθήκες το 2025
Κρέπες με πικάντικο κιμά, σπανάκι και τυρί κρέμα
Πολυφαινόλες ελαιολάδου και ύπνος: Τι δείχνουν έρευνες
Το ταξί και ο οδηγός αποτελούν κλασικό μοτίβο του ελληνικού κινηματογράφου,
Τα αυτοκίνητα που οδηγούσαν οι ηθοποιοί του Ελληνικού Κινηματογράφου
9 σκηνές με βιβλία στον παλιό καλό ελληνικό κινηματογράφο



Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου