MAGA(ς) ή Δάγκας; - Του Αργύρη Αργυριάδη

 Την περασμένη εβδομάδα, με αφορμή την ένταξη στο στόλο του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού της νέας, σύγχρονης φρεγάτας «Κίμων» αναφερθήκαμε στη «Δημηγορία των Μηλίων με τους Αθηναίους», όπως αυτή περιγράφεται από το Θουκυδίδη στην «Ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου». 

Λίγες ημέρες μετά, σε μια ιδιαίτερα εμπνευσμένη ομιλία του στο Νταβός, ο Καναδός Πρωθυπουργός Μάρκ Κάρνει, επικαλέστηκε πάλι το Θουκυδίδη.  «Τhe strong do what they can and the weak suffer what they must» («ο ισχυρός πράττει ό,τι του επιτρέπει η δύναμη του και ο ασθενής αποδέχεται ό,τι του επιτάσσει η αδυναμία του»). Ο Κάρνει «μιλώντας από στήθους» υιοθέτησε τη μεταφραστική επιλογή του Richard Crawley που μετέφρασε το Θουκυδίδη στα Αγγλικά το μακρινό 1874!

Όμως, ποια ήταν η αφορμή για να ακούσουμε την ιστορική – όπως ήδη έχει χαρακτηριστεί – ομιλία του Καναδού Πρωθυπουργού; Η ανερμάτιστη και ιδεοληπτική τακτική του νυν Προέδρου των ΗΠΑ που έχει προκαλέσει παγκόσμια αποσταθεροποίηση. Και γιατί όλοι καταφεύγουμε στο Θουκυδίδη και στη «Δημηγορία των Μηλίων»; Γιατί αποτελεί παγκόσμιο μνημείο πολιτικής ωμότητας. Γιατί καταδεικνύει με ευδιάκριτο τρόπο όσα λέγονται, συνήθως συγκαλυμμένα, στη «διπλωματική διάλεκτο».

Η ωμότητα, όμως, εξυπηρετεί πάντοτε το συμφέρον του ισχυρού; Ας εξετάσουμε την ενεστώσα περίπτωση και ας αφήσουμε για λίγο στην άκρη το Θουκυδίδη. Ήταν προδιαγραμμένη η πολιτική Τραμπ να ανοίξει μέτωπο με όλον τον κόσμο; Να διαρρήξει δεσμούς με παραδοσιακούς συμμάχους; Να αποδομήσει στρατιωτικούς σχηματισμούς, στους οποίους συμμετέχουν οι ΗΠΑ και έσπευσαν να σταθούν δίπλα της όταν δέχθηκε επίθεση την 11η Σεπτέμβρη; Να αφυπνίσει στρατιωτικά την Ευρώπη; Να βάλει στο δημόσιο διάλογο ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας μεσαίων δυνάμεων (Καναδάς, Μεγάλη Βρετανία, Ευρωπαϊκή Ένωση, Ιαπωνία, Ινδία, Αυστραλία;)  Τίποτα από τα ανωτέρω δεν ήταν στόχος της πολιτικής Τράμπ ούτε στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ούτε μετά από αυτήν. Μοναδικός στόχος ήταν η Κίνα. Και όσα έγιναν τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης Τραμπ δεν έχουν καμία σχέση με αυτήν.

Αντιθέτως, εάν υπήρχε σοβαρή στρατηγική των ΗΠΑ να συγκροτήσουν ισχυρή δύναμη ανάσχεσης έναντι της Κίνας τότε θα έπρεπε να αναζητούν συνεργασίες. Να ανανοηματοδοτούν παλαιές σχέσεις και να ισχυροποιούν διαχρονικές συμμαχίες. Η Κίνα βρίσκεται λίγους μήνες πίσω από τις ΗΠΑ στον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης. Στα 10 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου – για πρώτη φορά – συγκαταλέγονται 8 Κινεζικά, αποδεικνύονταν τη σοβαρή δουλεία που γίνεται στον τομέα της ακαδημαϊκής έρευνας. Στρατιωτικά εξοπλίζεται με ταχύτατους ρυθμούς.  Τι σχέση έχουν όσα πράττουν οι ΗΠΑ, τον τελευταίο χρόνο, με καλοσχεδιασμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του Κινεζικού κρατικοκαπιταλισμού; Καμία.

Πέραν των ανωτέρω. Πώς η αφωνία έναντι της Κίνας και η φλυαρία έναντι όλου του υπόλοιπου κόσμου θα κάνουν την Αμερική πάλι μεγάλη ; (MAGA – Make America Great Again); Προφανώς δεν θα την κάνουν. Ήδη μίκρυνε στα μάτια των πολιτών του πάλαι ποτέ «ελεύθερου κόσμου». Ήδη χάνει κοινωνικά ερείσματα στις δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες. Όλα όσα ζούμε σήμερα δεν έχουν σχέση με στρατηγική ισχύος. Δεν ταιριάζουν σε μεγαλομανή αφηγήματα. Τούτο αποδείχθηκε τόσο με την αναδίπλωση (ελληνιστί: «κωλοτούμπα») στο θέμα της Γροιλανδίας, του Ιράν, αλλά και του οικονομικού πολέμου των δασμών. «Άπλετο bulling”, αλλά κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μια πολιτική που «δαγκώνει» αρχικά φίλους και στη συνέχεια τον κυτταρικό ιστό της ίδιας της αμερικανικής δημοκρατίας. MAGA(s) σε καμία περίπτωση. «Δάγκας», ναι.