Ο Άντριου, το «Στέμμα» και οι … άλλοι - Του Αργύρη Αργυριάδη

 Σε ένα φυσιολογικό κόσμο ή σύλληψη ενός προσώπου με εξουσία θα έπρεπε να αποτελεί είδηση, αλλά όχι πρωτόγνωρη. Τούτο διότι και οι έχοντες εξουσία – μικρή ή μεγάλη – ενίοτε παραβαίνουν το νόμο. Ακόμη πιο σπάνιο γεγονός είναι στις χώρες που έχουν το θεσμό της μοναρχίας. Συνταγματικής ή μη. 

Στη δεύτερη περίπτωση, τούτο είναι εύλογο γιατί η συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια του μονάρχη έχει ως αποτέλεσμα ο ελέγχων και ο ελεγχόμενος να ταυτίζονται στο ίδιο πρόσωπο. Ίδιο αποτέλεσμα έχουμε σε χώρες με κατ’ επίφαση δημοκρατία. Εκεί ο ηγέτης «εκλέγεται» δημοκρατικά (συνήθως με σχεδόν καθολική αποδοχή), αλλά η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Μπορεί να μην είναι «ελέω Θεού μονάρχης», αλλά η κατάσταση παραμένει «ενός ανδρός (ως επί των πλείστων) αρχή».

Στις χώρες με Συνταγματική μοναρχία – όπως το Ηνωμένο Βασίλειο – τυπικά δεν ισχύουν τα ανωτέρω. Ουδείς είναι ανωτέρω του νόμου, αλλά μέχρι σήμερα ο νόμος δεν φαινόταν να τους αγγίζει ιδιαίτερα. Στη σύγχρονη εποχή βρίσκουμε μόνον μια χρηματική ποινή να έχει επιβληθεί  το 2002 στην πριγκίπισσα Άννα για παραβίαση του «Dangerous Dogs Act». Φυσικά δεν μιλάμε για σύλληψη. Αντιθέτως, πριν μερικές ημέρες, ο αδελφός του βασιλιά Καρόλου, ο Άντριου, συνελήφθη στην κατοικία του στο βασιλικό κτήμα του Σάντρινγκχαμ, οδηγήθηκε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, φωτογραφήθηκε και του ελήφθησαν δακτυλικά αποτυπώματα. 

Τίποτα ιδιαίτερο για έναν απλό άνθρωπο. «Απίστευτη», όμως, είδηση για το Ηνωμένο Βασίλειο. Και μάλιστα όταν αιτία της σύλληψης είναι ένα αδίκημα που προσιδιάζει στην παράβαση καθήκοντος, σύμφωνα με το Ελληνικό Δίκαιο («misconduct in public office»). Το βρετανικό στέμμα ανά τους αιώνες διαλαλούσε την πίστη στην πατρίδα και στο καθήκον. Να συλλαμβάνεται μέλος της βασιλικής οικογένειας – έστω και υπό διωγμό τα τελευταία χρόνια – γιατί το παρέβη είναι κάτι πρωτόγνωρο. Πράξη που γίνεται ακόμη πιο ατιμωτική όταν μιλάμε για διακίνηση εμπιστευτικών εμπορικών πληροφοριών σε έναν παγκόσμιο μαστροπό (έστω και εάν ο τελευταίος ανήκε στην παγκόσμια οικονομική ελίτ).

Για να γίνει ακόμη πιο κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει η Βρετανική μοναρχία θα πρέπει να θυμηθούμε ότι ο μόνος βασιλιάς που δικάστηκε στο παρελθόν ήταν ένας άλλος Κάρολος (ο Α΄). Το μακρινό 1649 καταδικάστηκε σε θάνατο δια αποκεφαλισμού μετά από πολιτική σύγκρουση που είχε με το Κοινοβούλιο. Επιδίωξε να το καταλύσει με το λεγόμενο Personal Rule και να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στα χέρια του (εκκλησιαστική, στρατιωτική, πολιτική). Μια σύγκρουση που οδήγησε στον Αγγλικό Εμφύλιο Πόλεμο και στην προσωρινή κατάργηση της μοναρχίας. Ωστόσο, η δίκη και καταδίκη, για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή ιστορία, ενός εν ενεργεία Βασιλιά πέρασε ένα συγκεκριμένο μήνυμα: ουδείς υπεράνω του νόμου.

Τι σημαίνουν οι ανωτέρω σκέψεις για εμάς; Πόσο «υπακούουν στους νόμους» πρωθυπουργοί που κάνουν υποκλοπές και αρνούνται να συμμορφωθούν με αποφάσεις ανωτάτων δικαστηρίων; Πόσο αγγίζει ο νόμος υπουργούς που παραβαίνουν το καθήκον τους, αλλά ξεπλένουν τις αμαρτίες τους στην κολυμβήθρα της Ελληνικής Βουλής; Εν τέλει πόσο ίσοι είμαστε απέναντι στο νόμο; Ρητορικές ερωτήσεις σε μια χώρα που ευτυχώς έδιωξε τη μοναρχία, αλλά ουδέποτε εμπέδωσε τη λογοδοσία, τη διαφάνεια και τη νομιμότητα…