Ο Πλάτανος του Δήμου Αμαρίου

 Ο Πλάτανος είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας του Δήμου Αμαρίου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Ιστορικά, ανήκει στα χωριά της Αμπαδιάς.Βρίσκεται σε υψόμετρο 580 μέτρων, στις νότιες πλαγιές του Ψηλορείτη. 

Απέχει 58 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο.Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο Πλάτανος έχει 501 κατοίκους και είναι το δεύτερο πολυπληθέστερο χωριό του δήμου.

Σύμφωνα με την παράδοση, το όνομα οφείλεται σε ένα πλάτανο στις ρίζες του οποίου βρέθηκαν ερείπια της εκκλησίας της Υπαπαντής. Το 1690, ο Σύριος γενίτσαρος έκοψε τον πλάτανο και προσπάθησε να κτίσει ανεπιτυχώς μιναρέ για το τζαμί. 

Ο μιναρές γκρεμιζόταν και έτσι τον έχτισε σε άλλο σημείο. Σε εκείνη τη θέση χτίστηκε το 1964 ο τρίκλιτος ναός της Υπαπαντής, του Ευαγγελισμού και της Γέννησης του Χριστού. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, το χωριό πήρε το όνομά του από πλάτανο ο οποίος βρισκόταν κοντά στη βρύση του χωριού.

Η περιοχή κατοικείται από τους βυζαντινούς χρόνους και στους συνοικισμούς Κάρταλος και Μετόχια υπήρχαν προπύργια με μόνιμη φρουρά τα οποία επιτηρούσαν τα παράλια για επιθέσεις πειρατών.

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Platano στην επαρχία Αμαρίου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Platano με 392 κατοίκους και 1.236 οφειλόμενες αγγαρείες. Ο Βασιλικάτα το αναφέρει το 1630 ως Platano. 

Επί τουρκοκρατίας, μέρος του πληθυσμού εξισλαμίστηκε. Σύμφωνα με την αιγυπτιακή απογραφή του 1834, στο χωριό κατοικούσαν 15 χριστιανικές και 20 μουσουλμανικές οικογένεια. Το 1881 είχε 220 κατοίκους (122 Χριστιανούς και 98 Τούρκους) και ανήκε στο δήμο Αποδουλού.

Προσωπικότητες

Στο χωριό γεννήθηκε την άνοιξη του 1859, η Καλλιρρόη Παρέν, του γένους Σιγανού και ο πρωτοχορευτής Γιάννης Αλυσανδράκης.

Το χωριό διασχίζει η Επαρχιακή Οδός 13, γνωστή και ως Αμαριώτικος Δρόμος, που το ενώνει με το Ρέθυμνο (Περιβόλια, Πρασιές) και το υπόλοιπο Αμάρι (Απόστολοι, Γεωργική Σχολή, Βιζάρι, Φουρφουράς, Κουρούτες, Νίθαυρις, Αποδούλου, Βαθιακό, Πλάτανος, Άρδακτος, Λοχριά).

Η αναβάθμιση του δρόμου αυτού είναι υπό μελέτη