Το Μεγανήσι ή Μεγαλονήσι ή Μακρονήσι το νησί του Ιονίου πελάγους

 Το Μεγανήσι ή Μεγαλονήσι ή Μακρονήσι είναι νησί του Ιονίου πελάγους μεταξύ Λευκάδας και Αιτωλοακαρνανίας. Ανήκει στο δήμο Μεγανησίου της Περιφερειακής ενότητας Λευκάδας της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων.

Κατά την εποχή του Στράβωνα το νησί ονομαζόταν Τάφος ή Ταφιάς. Αργότερα πήρε της σημερινή του ονομασία λόγω του μεγέθους του, όντας το μεγαλύτερο από τα νησιά γύρω από τη Λευκάδα.

Το Μεγανήσι είναι το μεγαλύτερο εκ των Πριγκηπονήσων Λευκάδας, έχοντας έκταση 22,356 τ. χλμ., με το υψηλότερό του σημείο να βρίσκεται στα 301 μέτρα. Το Μεγανήσι ανήκει επίσης στο ευρύτερο σύμπλεγμα των Τηλεβοΐδων νήσων.

 Στο νησί υπάρχουν τρεις οικισμοί, το Κατωμέρι (η έδρα του δήμου από το 1990), το Βαθύ και το Σπαρτοχώρι. Στον δήμο Μεγανησίου ανήκει και η γνωστή νησίδα Σκορπιός.

Το ΝΔ άκρο του νησιού αποτελεί η Χερσόνησος Πόδι, η οποία έχει κηρυχθεί ως αρχαιολογικός χώρος, αφού στην ιδία εντοπίζονται διάφορες τοποθεσίες αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. 

Συγκεκριμένα η απόφαση οριοθέτησης της χερσονήσου ως αρχαιολογικό χώρο αναφέρει πως: για λόγους προστασίας των ταφικών τύμβων στη θέση «Μεσογαλιά», που χρονολογούνται από το τέλος της μυκηναϊκής εποχής έως την πρωτογεωμετρική περίοδο, των οικιστικών καταλοίπων προϊστορικών χρόνων στις θέσεις «Καστρί» και «Μυλί», επίσης των θέσεων «Κεφάλι», «Μακρυχώραφο» και «Αψιδιά» με ίχνη κατοίκησης κατά την Παλαιολιθική περίοδο, της θέσης «Τούρλος» με ευρήματα προϊστορικών χρόνων και κλασικής − ελληνιστικής περιόδου, του Ι.Ν. Αγίου Γρηγορίου στη θέση «Κεφάλι», ο οποίος χρονολογείται μεταξύ 1684 και 1720, και, τέλος, για λόγους προστασίας των εναλίων σπηλαίων «Παπανικολή» και «Γιοβάνη» κατά μήκος της δυτικής ακτογραμμής.

Ιστορία

Δείτε επίσης: Κέφαλος (μυθολογία): Η εκστρατεία στην Κεφαλονιά και Αμφιτρύωνας: Εκστρατεία κατά Τηλεβόων

Αρχαιότητα

Εποχή του Στράβωνα

Στην αρχαιότητα και συγκεκριμένα στον καιρό του Στράβωνα το Μεγανήσι (τότε Τάφος ή Ταφιάς) ανήκε στις λεγόμενους Ταφίες Νήσους, μαζί με τα υπόλοιπα νησιά μεταξύ Ακαρνανίας και Λευκάδας, όπως ο Κάλαμος (παλαιότερα Κάρνος), ο Καστός, η Άτοκος και το Αρκούδι.

Εποχή του Χαλκού

Κατά την Εποχή του Χαλκού αποτελούσε κέντρο του πειρατικού λαού των Τηλεβόων, οι οποίοι ονομάζονταν και Ταφίοι από το αρχαίο όνομα του Μεγανησίου και είχαν κυριαρχήσει στη γύρω θάλασσα

Στην αρχαιοελληνική μυθολογία, σύμφωνα με τον Ψευδο-Απολλόδωρο (Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, Βιβλίο Β, 4,5—7), οι Ταφίοι έκλεψαν τα ελάφια του βασιλιά της Τίρυνθας και των Μυκηνών, και εν συνεχεία δολοφόνησαν τους ιούς του – αδελφούς της κόρης του Αλκμήνης – με αποτέλεσμα να υποταχθούν από τον σύζηγό της, Αμφιτρύωνα με τη βοήθεια του Κέφαλου.

Με την παρακμή των Τηλεβόων το Μεγανήσι ακολούθησε την ιστορική πορεία της Λευκάδας μέχρι τις μέρες μας.

Σύμφωνα με τον αστικό μύθο κατά την περίοδο του Ελληνοϊταλικού πολέμου, το υποβρύχιο Παπανικολής Ι (Υ2) χρησιμοποιούσε ως κρυφή βάση επιχειρήσεων το Σπήλαιο του Παπανικολή, ένα θαλάσσιο σπήλαιο στα Νότια του νησιού, για εξορμήσεις στο Ιόνιο Πέλαγος και στην Ανδριατική Θάλασσα.

Δημογραφικά στοιχεία

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του νησιού ανερχόταν στους 1.041 κατοίκους, ενώ με την απογραφή του 2001 είχε 1.090

Τον 19ο αιώνα, οι νησιώτες είχαν ως κύρια ασχολία την ναυτιλία, όντας επί των πλείστων ναυτικοί.

Μετά από την δεκαετία του 1980, οι κάτοικοι εγκατέλειψαν σταδιακά τη ναυτική παράδωση εστιάζοντας ολοένα και περισσότερο στον τουρισμό. Πολλοί εξακολουθούν να ασχολούνται με την αλιεία, όπως και με τη γεωργία και τη κτηνοτροφία,[4] ενώ τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί και ο τουρισμός.

Μεταφορές

Σύμφωνα με τη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τον 19ο αιώνα το Μεγανήσι διασυνδεόταν με τη Πρέβεζα μέσω βενζινόπλοιων και μικρών ιστιοφόρων.

Πλέον, η πρόσβαση στο νησί γίνεται μόνο από την πλευρά της Λευκάδας. Για το Μεγανήσι υπάρχουν τακτικά[εκκρεμεί παραπομπή] δρομολόγια πλοίου από το Νυδρί. Το πλοίο πιάνει στο λιμάνι του Σπαρτοχωρίου, τα Σπήλια,[εκκρεμεί παραπομπή] με τη διάρκεια της διαδρομής να μην υπερβαίνει τα 25 με 30 λεπτά

Εκκλησία

Το Μεγανήσι υπάγεται εκκλησιαστικώς στην Αρχιερατική Περιφέρεια Νυδρίου - Μεγανησίου - Σκορπίου Λευκάδος της Ιεράς Μητρόπολης Λευκάδος και Ιθάκης. Αρχιερατικός Επίτροπος είναι ο Πρωτοπρ. Νεκτάριος Μάλφας.

ΠΗΓΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ