Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου 2024

Επίσκεψη στο χωριό Κουσές του δήμου Φιαστού

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

O Κουσές είναι χωριό με 130 κατοίκους το 2001 και πρώην κοινότητα της επαρχίας Καινούργιου στο νομό Ηρακλείου. Σήμερα αποτελεί ομώνυμο Δημοτικό διαμέρισμα στο Δήμο ΦΑΙΣΤΟΥ Η θέση του είναι σε υψόμετρο 130μ. στους βόρειους πρόποδες του υψώματος Πύργος (υψ. 228 μ.) των Αστερουσίων.

Από εκεί η θέα είναι πανοραμική προς την πεδιάδα της Κάτω Μεσσαράς. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι 61,5 χλμ.

Πολύ κοντά στο χωριό βρίσκεται και η Φαιστός. Κύρια ασχολία των κατοίκων του χωριού είναι η γεωργία. Πανηγυρίζει στις 25 Ιουλίου, ημέρα εορτασμού της Κοιμήσεως της Αγίας Άννας.

Το χωριό έχει ιστορικό ενδιαφέρον, καθώς κατά την Τουρκοκρατία υπήρξε φέουδο της μεγάλης οικογένειας των Κουρμούληδων, οι οποίοι υπήρξαν κρυπτοχριστιανοί. Σύμφωνα με την παράδοση στον Κουσέ λειτούργησε Κρυφό Σχολείο, με δάσκαλο κάποιον Σπάγο.Το όνομά του δόθηκε στη συνοικία Σπαγουλιανά.

Οι κρυπτοχριστιανοί Κουρμούληδες υπήρξαν διάσημη οικογένεια που τιμωρούσαν αυτούς που κακομεταχειρίζονταν τους Χριστιανούς αγάδες της Μεσαράς. Κατά την Επανάσταση του 1821 πολέμησαν μαζί με τους Χριστιανούς με σκοπό να απελευθερώσουν την Κρήτη από τον τουρκικό ζυγό. Η οικογένεια έδωσε στον αγώνα 80 πολεμιστές, εκ των οποίων μόνο οι 4 είδαν το τέλος της Επανάστασης. Σημαντικότερο μέλος της οικογένειας ήταν ο Φιλικός και αρχηγός της Επαναστάσεως στην Ανατολική Κρήτη, Μιχάλης Κουρμούλης, που πέθανε από τα τραυματά του στην Ύδρα το 1824.

Στον Κουσέ σώζονται δύο πύργοι των Κουρμούληδων, με πολεμίστρες. Σε έναν από αυτούς βρίσκεται η εκκλησία (κατακόμβη) της Αγίας Πελαγίας, όπου μαζεύονταν κρυφά και λάτρευαν το Χριστό οι κρυπτοχριστιανοί. Άλλες εκκλησίες στο χωριό είναι του Αγίου Αντωνίου, των Αγίων Πάντων και του Αγίου Γεωργίου. Υπάρχει επίσης ο ναός της Κοιμήσεως της Αγίας Άννας

ΠΗΓΗ - ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΦΩΤ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ

Τεχνητή Νοημοσύνη: Όψεις και Απόψεις – 2ο Θερινό Σχολείο Χαβριατών, Γενέτειρας του διαφωτιστή λόγιου Βικέντιου Δαμοδού

48 - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

Στις 13 Σεπτεμβρίου ολοκληρώθηκαν με απόλυτη επιτυχία, οι εργασίες του 2ου Θερινού Σχολείου με θέμα ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΟΨΕΙΣ & ΑΠΟΨΕΙΣ, το οποίο συνδιοργάνωσε ο Δήμος Ληξουρίου με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) και το Εργαστήριο Επικοινωνίας της Επιστήμης, της Τεχνολογίας και της Ιατρικής, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας τους.

Το Θερινό Σχολείο υποδέχθηκε φοιτητές και επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίοι φιλοξενήθηκαν από τον Δήμο Ληξουρίου, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά και από τη θέση αυτή για την καθοριστική συμβολή του στη διεξαγωγή του Θερινού Σχολείου. Στο Θερινό Σχολείο δίδαξαν μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και ειδικοί ερευνητές διερευνώντας ζητήματα όπως οι νομικές διαστάσεις της τεχνητής νοημοσύνης καθώς και οι σχέσεις τεχνητής νοημοσύνης με τη φιλοσοφία, την εργασία, την κοινωνία και τη θρησκεία. Θερμές ευχαριστίες οφείλονται στην οργανωτική επιτροπή, τον πρόεδρο της κοινότητας Χαβριάτων και κατοίκους του χωριού για την ουσιαστική συμβολή τους στην επιτυχία του Σχολείου.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η πρωτοβουλία αυτή που πραγματοποιήθηκε στο χωριό όπου λειτούργησε στις αρχές του 18ου αιώνα φιλοσοφική σχολή από τον λόγιο διαφωτιστή Βικέντιο Δαμοδό αποδεικνύει τις δυνατότητες της ελληνικής περιφέρειας για δράσεις υψηλής ποιότητας τις οποίες όχι μόνο πρέπει να αναγνωρίζουμε αλλά και να στηρίζουμε.

Κυκλοφόρησε η νέα ποιητική συλλογή του Θεόδωρου Π. Ζαφειρίου "Η περιοδεία του δέους" από τις Εκδόσεις Andy's publishers.

32 - ΒΙΒΛΙΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

Κυκλοφόρησε η νέα ποιητική συλλογή του Θεόδωρου Π. Ζαφειρίου «Η περιοδεία του δέους» από τις Εκδόσεις Andy’s publishers.

3 -19 εισέβαλε ήδη από τα μέσα Δεκεμβρίου 2019 στην πόλη Ουχάν της Κεντρικής Κίνας σαν και εν συνεχεία

Κορωνοϊός«» ς

Βιογραφικό:

Ο Θεόδωρος Π. Ζαφειρίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952. Κατάγεται από τη Λάρισα. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και στο Ρέγκενσμπουργκ της Γερμανίας. Εργάστηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών.

Έχει εκδώσει 22 ποιητικές συλλογές. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, γερμανικά, σουηδικά και αλβανικά. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του: zaphirioutheodoros.com

Ο Robert Pershing Wadlow ο ψηλότερος Ανθρωπος όλων των εποχών στον Κόσμο

23 - ΠΡΟΣΩΠΑ

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

Είναι το ψηλότερο άτομο στην ιατρική ιστορία, του οποίου το ύψος έχει τεκμηριωθεί με σαφήνεια. Έγινε μέτρηση στη σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις, στα 272 εκατοστά ύψους και 289 εκατοστά άνοιγμα χεριών, 18 ημέρες πριν από το θάνατό του.

Οι παλάμες του είχαν μήκος 32,4 εκατοστών, κι οι πατούσες του 47 εκατοστών. Ζύγιζε 199 κιλά όταν πέθανε, και 223 κιλά στα 21α του γενέθλια. Στην ηλικία των δέκα ετών ήταν ήδη 2 μέτρα σε ύψος και 100 κιλά.

Μέχρι την αποφοίτησή του από το λύκειο του άλτον το 1936, είχε φθάσει σε ύψος τα 2,54. Η τεράστια ανάπτυξή του πυροδοτήθηκε από ένα αδένωμα της υπόφυσης το οποίο απελευθέρωνε μεγάλες ποσότητες αυξητικών ορμονών.

Η δημιουργία μιας κυψέλης στον αστράγαλο ήταν η αφορμή για την πτώση του Ρόμπερτ.

Μια έντονη φλεγμονή που τον εμπόδισε να περπατήσει, επιβάρυνε αισθητά την υγεία του μέχρι που κατέληξε, στις 15 Ιουλίου 940, σε ηλικία 22 ετών....

Σήμερα στη γενέτειρα του “Γίγαντα του Ιλινόις”, το Άλτον, υπάρχει ένα χάλκινο άγαλμα στις διαστάσεις του για να θυμίζει πάντα τον ευγενικό συμπατριώτη-σύμβολο.

Το θαυματουργό πηγάδι στο χωριό Θραψανό

39 - ΜΝΗΜΕΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

Ανατρέχοντας σε καταγεγραμμένα ιστορικά στοιχεία αλλά και από τις ανέκδοτες ιστορίες που ακούμε ακόμα και σήμερα από τους παλαιότερους βλέπουμε ότι το χωριό είναι πλούσιο σε θρύλους και παραδόσεις.

Από τους σπουδαιότερους θρύλους του χωριού είναι τα θαύματα που κατά γενική ομολογία των χωριανών, στα παλαιότερα χρόνια, έχουν συντελεστεί στο πηγάδι, που βρίσκεται έξω από την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου και από το οποίο προήλθε το όνομα της σαν Παναγία η Πηγαδιώτισσα (αναφέρεται πολλές φορές στη διαθήκη του Ανδρ. Κορνάρου).

Στο πηγάδι αυτό, από το οποίο έπαιρναν νερό παλαιότερα οι κάτοικοι έχουν πέσει πολλοί άνθρωποι, αλλά κατά ένα υπερφυσικό τρόπο το πηγάδι υπερχειλίζει και τους βγάζει έξω χωρίς να πνιγούν.

Η τελευταία αναφορά που μνημονεύεται σε φυλλάδιο με τα "Θαύματα της Παναγίας της Πηγαδιώτισσας" είναι του Αντώνη Μαυραντωνάκη κάτοικου του χωριού που το 1914 σε ηλικία 10 ετών έπεσε στο πηγάδι και το πηγάδι υπερχειλίζοντας τον έβγαλε έξω.

Αναφέρεται επίσης ότι και ο Ανδρέας Κορνάρος που δεν πίστευε στο θαύμα αλλά κάποτε βρέθηκε εκεί, όταν είχε πέσει μια γυναίκα, και είδε, λέει ο ίδιος, το νερό που την έβγαλε πάνω σώα, μετανόησε για την απιστία του και μπήκε στην εκκλησία, ζητώντας από την Παναγία συγχώρηση, για την απιστία του. (βλ. Αγάπιου Λάνδου, "Αμαρτωλών Σωτηρία", Αθήναι 1908, σ.478).
Το νερό του πηγαδιού θεωρείται επίσης θαυματουργό σύμφωνα με πολλές νεώτερες μαρτυρίες.

Σύμφωνα με μια παράδοση, όταν έχτιζαν το πηγάδι, για να σταματήσουν τη ροή του νερού, τοποθέτησαν μέσα το εικόνισμα της Παναγίας. Όταν κτίστηκε το πηγάδι οι κάτοικοι μετέφεραν την εικόνα στην εκκλησία. Την άλλη, όμως, μέρα το εικόνισμα βρέθηκε και πάλι μέσα στο πηγάδι χωρίς να το έχει μεταφέρει εκεί κανείς.

Στην ίδια εκκλησία της Παναγίας της Πηγαδιώτισσας κατά την Τουρκοκρατία ζούσε κάποιος ιερομόναχος που λέγεται ότι ίδρυσε το πρώτο κρυφό σχολειό της περιοχής. Σε ένα κελί μαζεύονταν οι μαθητές και μάθαιναν στοιχειώδη γραφή και ανάγνωση από το ψαλτήρι.

Επειδή δεν είχαν, όμως, τετράδιο και μολύβι, πήγαιναν στα ποτάμια που πέταγαν συνήθως ψόφια ζώα, έπαιρναν τη σπάλα και πάνω της έγραφαν με ένα χαλίκι.

Τη μακάβρια αυτή εφευρετικότητα των μικρών μαθητών την εξιστορούσε στους παλιότερους ο Νιριανομιχάλης, που ήταν μαθητής την εποχή εκείνη.

Στην περιοχή που βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη θέση όπου παλιότερα υπήρχε το χωριό Νυμφοδώρα (σήμερα την λέμε Υποδώρα) που λέγεται ότι ονομάστηκε έτσι γιατί η περιοχή ήταν δώρο μιας Νύφης.

Άλλοι πιστεύουν ότι εκεί υπήρχε εκκλησία που ήταν αφιερωμένη σε τρεις γυναίκες μάρτυρες, τη Νυμφοδώρα, τη Μητροδώρα και τη Μηνοδώρα.

Λέγεται ότι στις Λιβάδες στην μικρή λίμνη στο Θραψανό που ήδη έχουμε αναφέρει, το βράδυ έβγαιναν νεράιδες και χόρευαν με όποιον έβρισκαν μπροστά τους, μέχρι την ώρα που λαλούσε ο πετεινός. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή εξαφανίζονταν.

Γράφτηκε από τον Γιώργος Εμμ Πλουμάκης

ΠΗΓΗ: http://www.e-thrapsano.gr/

Οι πλουσιότεροι Έλληνες για το 2024

57 - GOSSIP

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

Μαρία Αγγελικούση 6,4 δισ. δολάρια
Αριστοτέλης Μυστακίδης 3,3 δισ. δολάρια
Φίλιππος Νιάρχος 2,8 δισ. δολάρια
Γιώργος Προκοπίου 2,6 δισ. δολάρια
Κωνσταντίνος Μαρτίνος 2,3 δισ. δολάρια
Σπύρος Λάτσης 2,2 δισ. δολάρια
Βαρδής Βαρδινογιάννης 2,1 δισ. δολάρια
Μαριάννα Λάτση 1,8 δισ. δολάρια
Ανδρέας Μαρτίνος 1,8 δισ. δολάρια
Αθανάσιος Μαρτίνος 1,8 δισ. δολάρια

Η πλειοψηφία των δισεκατομμυριούχων παγκοσμίως επιλέγει να ζει και να εργάζεται σε πόλεις όπως το Μονακό, το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη, προκειμένου να διευθύνουν τις εταιρείες τους από τα κέντρα του επιχειρηματικού κόσμου.

Το ίδιο πράττουν φυσικά και αρκετοί Έλληνες εκατομμυριούχοι, όμως υπάρχουν και εκείνοι που «ψηφίζουν» Αθήνα.

Πού μένουν οι πλουσιότεροι Έλληνες

Σύμφωνα με το Forbes:

Στο Τσουγκ της Ελβετίας ζει ο Αριστοτέλης Μυστακίδης.
Στο Παρίσι της Γαλλίας μένει ο Φίλιππος Νιάρχος.
Το Μονακό έχει επιλέξει ως μόνιμο τόπο κατοικίας ο Γιώργος Προκοπίου.
Στη Γενεύη της Ελβετίας ζει ο Σπύρος Λάτσης.

Κατά το ίδιο Μέσο στην Ελλάδα και στην Αθήνα μένουν οι:

Μαρία Αγγελικούση
Κωνσταντίνος Μαρτίνος
Βαρδής Βαρδινογιάννης
Μαριάννα Λάτση
Ανδρέας Μαρτίνος

https://www.reader.gr/

Νικηφόρος Φωκάς ο λευκός θάνατος των Σαρακηνών - η πολιορκία του Χάνδακα

13 - ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Σεπτεμβρίου 18, 2024 0

Από το 823 που η Κρήτη κατακτήθηκε από τους μωαμεθανούς, έγιναν πολλές απόπειρες για την ανάκτησή της, όλες όμως ανεξαιρέτως απέτυχαν.

Οι Άραβες της Κρήτης, σε συνεργασία με τους ομοθρήσκους τους της Ασίας, της Αφρικής και ιδιαίτερα της Ταρσού, καθώς και με την πρόθυμη σύμπραξη πολλών αρνησίθρησκων, δεν έπαψαν να λεηλατούν τα νησιά και τα παράλια του κράτους, κυριεύοντας μεγάλες πόλεις και κατά καιρούς κυριαρχώντας στο Αιγαίο.

Η αποτυχία του Γογγύλη

Η ναυτική δύναμη των Αράβων της Κρήτης είχε υποστεί δεινή συμφορά το 924 με τη νίκη κοντά στη Λήμνο με ναύαρχο τον Ιωάννη Ραδινό, το 956. Όμως, επί Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου η εκστρατεία που έγινε για την ανάκτηση της Κρήτης με ηγεμόνα τον Κωνσταντίνο Γογγύλη απέτυχε παταγωδώς, διότι ο βασιλιάς εκείνος διέπραξε το λάθος να την αναθέσει σε άνδρα παντελώς ανάξιο.

Από τότε φαίνεται ότι ο Νικηφόρος Φωκάς σχεδίαζε να επαναλάβει το εγχείρημα και άρχισε να προετοιμάζεται για το σκοπό αυτό, διότι στην αρχή του έτους 960 υπήρχαν έτοιμα 2.000 πυρφόρα χελάνδια, 1.000 δρόμωνες και 307 φορτηγά, τα οποία οι χρονογράφοι ονομάζουν «φορτηγά πλοία που έχουν τροφή και όπλα πολεμικά». Εκτός τούτων, υπήρχε πεζικό από Θράκες, Μακεδόνες, Ανατολικούς και Σλάβους.

Οι τελικές αποφάσεις για το νησί

Εντούτοις, στο συμβούλιο που συγκροτήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για να αποφασίσει οριστικά για την εκστρατεία, οι περισσότεροι από τους συγκλητικούς την καταψήφισαν, υπενθυμίζοντας τις προηγούμενες αποτυχίες και το πλήθος των αδικοχαμένων ανθρώπων και των χρημάτων, περιγράφοντας τους θαλάσσιους κινδύνους και τη μεγάλη επιπλέον βοήθεια που θα μπορούσαν να πάρουν οι μωαμεθανοί στην Κρήτη από την Αφρική και την Ασία.

Ανέφεραν μάλιστα και κάποιον άλλο λόγο, ιδιαίτερα σημαντικό τα χρόνια εκείνα, ότι, σύμφωνα με φήμη που κυκλοφορούσε, ο πορθητής της Κρήτης θα καταλάμβανε τη βασιλεία. Να ήταν άραγε η φήμη αυτή μία από τις συνήθεις προφητείες που οι προληπτικοί με προθυμία ασπάζονταν ή να ήταν κάτι πιο συγκεκριμένο, διότι πολλοί από το στενό περιβάλλον του Ρωμανού φοβούνταν μήπως ο Φωκάς, ο οποίος και πριν από αυτό είχε αποκτήσει μεγάλη δόξα, θα μπορούσε μετά την ανάκτηση της Κρήτης να γίνει τόσο ισχυρός, ώστε να πάρει πλησίον του Ρωμανού Β’ την ίδια θέση που είχε σφετερισθεί από τον πατέρα του ο Ρωμανός

Λεκαπηνός; Το βέβαιο είναι ότι οι περισσότεροι από τους συγκλητικούς, είτε για το λόγο αυτό είτε για άλλους, διαφωνούσαν με την εκστρατεία.

Αλλά με τη μειοψηφία που επέμενε να επαναληφθεί ο αγώνας, συντάχθηκε ο Ιωάννης Βρίγγας. Ο παρακοιμώμενος Ιωσήφ, λέει η χρονογραφία του Πορφυρογέννητου, αφού στάθηκε στο μέσον είπε: «Εμείς βασιλιά, γνωρίζουμε όλοι όσα δεινά μας προκάλεσαν οι αρνητές του Χριστού. Είναι δίκαιο να αναλογιστούμε τις σφαγές και τους βιασμούς των θυγατέρων και τις καταστροφές των εκκλησιών και τους αιχμαλώτους που συνέλαβαν από τα παραθαλάσσια θέματα. Και είναι πρέπον υπέρ των χριστιανών και των ομοφύλων να αγωνιστούμε και να μη φοβηθούμε την απόσταση, τη θάλασσα και το άδηλο της νίκης, ούτε τη φήμη για το αδύνατο της εκστρατείας.

Πρέπει μάλιστα εμείς να πειθαρχήσουμε στη θεόπεμπτη σκέψη και προσταγή, διότι αυτό σου έρχεται στο νου από το Θεό. Διότι και η καρδιά του βασιλιά στα χέρια του Θεού βρίσκεται. Γι’ αυτόν το σκοπό να σταλεί ο σωστός και πιστός δούλος σου, ο δομέστικος των σχολών της βασιλείας σου που έχει κυβερνήτη το Θεό». Αυτά είπε ο παρακοιμώμενος και απέμενε ή να επιμείνει ο βασιλιάς στην αρχική του γνώμη ή να την

αλλάξει. Θα μπορούσε βέβαια να διστάσει, καθώς οι περισσότεροι από τους συγκλητικούς του υπεδείκνυαν εκτός των άλλων ότι σε περίπτωση επιτυχίας, πιθανόν να διακινδύνευε ο θρόνος του.

Άλλος θα δίσταζε, ο Ρωμανός όμως δεν το έκανε και, αφού συντάχθηκε με τη γνώμη του παρακοιμώμενου, διέταξε να ολοκληρωθούν οι τελευταίες αναγκαίες προετοιμασίες. Πράγματι, πολύ σύντομα ο Νικηφόρος αναχώρησε από την Κωνσταντινούπολη και βάδισε προς τα Φύγελα της Λυδίας, τα οποία βρίσκονται νότια της Εφέσου, εκεί όπου θα συγκεντρωνόταν όλος ο στόλος. Απέστειλε στο μεταξύ κάποια ταχυδρομικά πλοία, τα οποία διέταξε «κατασκοπήσαι και κρατήσαι γλώσσαν», όπως λέει η χρονογραφία, όπου το «κρατήσαι γλώσσαν», που σημαίνει τη λήψη πληροφοριών, θυμίζει παραδόξως τον ανάλογο γαλλικό ιδιωματισμό “prendre langue”. Αφού πληροφορήθηκε ότι ο εμίρης της Κρήτης Αβδούλ Αζίζ και οι ανώτεροι άρχοντες του φρουρίου του Χάνδακα ζούσαν αμέριμνοι στις αγροτικές τους επαύλεις, τον Ιούλιο του 960 απέπλευσε από τα Φύγελα με όλη τη στρατιωτική δύναμη και

προσορμίστηκε κοντά στην πρωτεύουσα του νησιού.

Η πολιορκία του Χάνδακα

Ο εχθρός είχε προφθάσει να παραταχθεί σε κάποια απόσταση από τη θάλασσα, αλλά δεν τόλμησε να αντισταθεί στην απόβαση, επειδή φοβήθηκε εξαιτίας του καινούργιου τρόπου με τον οποίο έγινε. Διότι, σύμφωνα με το σύγχρονο Λέοντα το Διάκονο, ο οποίος περιέγραψε λεπτομερώς τα της εκστρατείας αυτής, ο Νικηφόρος έριξε κλίμακες ή καλύτερα γέφυρες και αφού τις συνέδεσε από τα πλοία με την παραλία, αποβίβασε ταχύτατα τη στρατιά, ένοπλη και έφιππη.

Ύστερα από αυτό, διαίρεσε στα τρία τη φάλαγγα και, αφού ήχησε το πολεμιστήριο σάλπισμα, επιτέθηκε εναντίον των εχθρών με το τρόπαιο του σταυρού να προπορεύεται. Η μάχη δεν κράτησε πολύ. Οι εχθροί δεν μπόρεσαν να αντέξουν την ορμή των αυτοκρατορικών ταγμάτων και των ιλών, τράπηκαν σε φυγή και κατέφυγαν στο φρούριο έχοντας μεγάλες ανθρώπινες απώλειες. Τότε ο Νικηφόρος επιχείρησε την πολιορκία του Χάνδακα. Ασφάλισε το στρατόπεδο του και συγκέντρωσε το στόλο σε απάνεμο σημείο του επινείου, δίνοντας διαταγή να εμποδίζουν κάθε εξωτερική βοήθεια.

Συγχρόνως άλλοτε στέλνοντας

αποσπάσματα στο εσωτερικό του νησιού και άλλοτε φεύγοντας ο ίδιος και οδηγούμενος από τους ντόπιους, απέτρεπε κάθε απόπειρα βοήθειας, την οποία οι μωαμεθανοί της Κρήτης σκέπτονταν να δώσουν στους πολιορκημένους στο φρούριο.

Εντούτοις, αν και ο Χάνδακας αποκλείσθηκε από παντού και εγκαταλείφθηκε στις δικές του δυνάμεις από τους εμίρηδες της Αιγύπτου και του Χαλεπίου, από τους οποίους ο Αβδούλ Αζίζ μάταια ζητούσε βοήθεια, οι πολιορκημένοι αντιστέκονταν σθεναρά. Πέρασαν πολλοί μήνες και όταν ήλθε ο χειμώνας, ο στρατός υπέφερε από τις κακουχίες, από το κρύο και την έλλειψη τροφίμων και με πεσμένο το ηθικό άρχισε να απαιτεί την επιστροφή στις εστίες του. Η καρτερικότητα όμως του Νικηφόρου και η πειθαρχία στην οποία συνήθισε τα τάγματά του υπερκίνησαν τη δυσκολία και σε αυτό βοήθησε και ο παρακοιμώμενος Ιωσήφ, που φρόντισε να στείλει άφθονες ποσότητες σιτηρών.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η χρονογραφία που γράφτηκε με εντολή του Πορφυρογέννητου με σκοπό να παραθέσει όσα ο Νικηφόρος εκφώνησε για να ανεβάσει το πεσμένο ηθικό των στρατιωτών, αντιγράφει κατά λέξη το λόγο, που, σύμφωνα με τον Θεοφάνη, είχε εκφωνήσει κάποτε ο Ηράκλειος στους στρατιώτες του, όταν βρισκόταν γύρω από τη Γάζα της Ατροπατινής Μηδίας, αποδεικνύοντας

παραδόξως την πνευματική στειρότητα του συγγραφέα της. Το ατόπημα αυτό δεν το βρίσκουμε στον Λέοντα το Διάκονο, διότι ο λόγος που αποδίδει σε κάποια άλλη φάση της πολιορκίας στον Νικηφόρο Φωκά είναι πολύ πιο συναφής με τα γεγονότα.

Η πτώση του Χάνδακα.

Τελικά, έπειτα από οκτάμηνη πολιορκία, ο Χάνδακας κυριεύθηκε στις 7 Μαρτίου 961 ύστερα από αιματηρή έφοδο. Ο Νικηφόρος φύλαξε για το βασιλιά τα πολυτιμότερα από τα λάφυρα και επέτρεψε στο στρατό του την υπόλοιπη λεηλασία της πόλης, η οποία ήταν γεμάτη θησαυρούς από την πειρατεία. Αφού πήραν τα πάντα από το φρούριο, κατεδάφισαν το τείχος του. Έπειτα ο στρατός προχώρησε στο εσωτερικό της χώρας και, αφού υπέταξε με μεγάλη ευχέρεια τους μωαμεθανούς που βρίσκονταν εκεί, επέστρεψε στο Χάνδακα.

Στην πόλη αυτή πάνω σε λόφο ψηλό και απότομο, που είχε άφθονους πίδακες νερού, πολύ κοντά στην εντελώς ερειπωμένη πόλη, έχτισε ο Νικηφόρος ένα οχυρό φρούριο, στο οποίο έδωσε το ελληνικό όνομα Τέμενος και το ασφάλισε με αξιόμαχη φρουρά, για να χρησιμεύει ως ορμητήριο της ανανεωμένης ελληνικής κυριαρχίας στην Κρήτη. Δεν αρκέστηκε όμως μόνο σε αυτό, αλλά προσκάλεσε στο νησί πολλούς νέους χριστιανούς αποίκους, Αρμένιους και Έλληνες, και έτσι εξηγείται το ότι μέχρι σήμερα σώζονται στις επαρχίες Αποκορώνου και Ρεθύμνης κάποια

χωριά που ονομάζονται Αρμένι.

Επιπλέον προνόησε για τη διάδοση της χριστιανικής πίστης στους μωαμεθανούς του νησιού, καθώς και για την αναζωπύρωσή της και στους ντόπιους, στους οποίους είχε ποικιλοτρόπως νοθευτεί από τη μακρόχρονη εκείνη μωαμεθανική κυριαρχία. Για το σκοπό αυτό ήρθε στην Κρήτη ο όσιος πατέρας Νίκωνας, ο επικαλούμενος Μετανοείτε, ο οποίος κήρυξε το λόγο του Θεού, επισκεύασε τις ερειπωμένες εκκλησίες και ανέγειρε άλλες νέες, από τις οποίες η πλέον ονομαστή ήταν της αγίας Φωτεινής, που κατασκευάστηκε στα ερείπια αρχαίου ναού και απείχε από τη Γόρτυνα δρόμο τριών ημερών.

Όμως πολλοί από τους Άραβες που παρέμειναν στην Κρήτη, διατήρησαν τη θρησκεία τους και μέχρι και σήμερα υπάρχουν στην επαρχία Αμάρι κάποια χωριά των οποίων οι μωαμεθανοί κάτοικοι θεωρούνται απόγονοι των Αράβων εκείνων, καθώς φέρουν όλα τα χαρακτηριστικά που δηλώνουν την αραβική καταγωγή τους, ενώ οι περισσότεροι άλλοι μωαμεθανοί της νήσου είναι Έλληνες που εξαναγκάστηκαν να αλλάξουν θρησκεία επί τουρκοκρατίας.

Η επιστροφή του Νικηφόρου

Ο Νικηφόρος Φωκάς, όταν έκανε αυτά και «αφού έφερε την ηρεμία σε όλο το νησί», όπως λέει ο Λέοντας ο Διάκονος, επέστρεψε στο Βυζάντιο με τα λάφυρα και τους αιχμαλώτους. Εκεί ο αυτοκράτορας Ρωμανός τον υποδέχθηκε μεγαλοπρεπώς και θριαμβευτής δια μέσου της βασιλεύουσας έφτασε στον Ιππόδρομο ακολουθούμενος και επευφημούμενος από ολόκληρο το δήμο, που συγκεντρώθηκε για να θαυμάσει το θέαμα, που ήταν πράγματι λαμπρό.

Προπορεύονταν οι άμαξες που μετέφεραν τα λάφυρα, άφθονο χρυσό και άργυρο σε άκοπο βαρβαρικό νόμισμα, πέπλους χρυσοκέντητους, τάπητες βαμμένους με πορφύρα, καθώς και κειμήλια κάθε είδους, αριστοτεχνικά επεξεργασμένα, που έλαμπαν από το χρυσό και τους πολύτιμους λίθους. Οι πανοπλίες, τα ξίφη, οι θώρακες ήταν όλα διακοσμημένα με χρυσό, ενώ τα δόρατα, οι ασπίδες και τα τόξα ήταν αμέτρητα. Όσοι παρακολούθησαν την παρέλαση αυτή νόμιζαν ότι έβλεπαν να περνά μπροστά από τα μάτια τους όλος ο πλούτος της βαρβαρικής χώρας και να εισρέει άφθονα σαν ποταμός.

Ακολουθούσαν οι πολυάριθμοι αιχμάλωτοι, μεταξύ των

οποίων διακρίνονταν ο Αβδούλ Αζίζ, οι γυναίκες και τα παιδιά του, ταπεινωμένοι, στενάζοντας και οδυρόμενοι. Η Κωνσταντινούπολη από πολύ καιρό δεν είχε αξιωθεί ένα τέτοιο δείγμα της δύναμης του κράτους, ενώ η οικτρή τύχη του τελευταίου εμίρη της Κρήτης φαινόταν να προαναγγέλλει την ολοσχερή πτώση των μωαμεθανών.

Μετά τον θρίαμβό του ο βασιλιάς φέρθηκε με επιείκεια.

Μετά το θρίαμβο του όμως ο βασιλιάς φέρθηκε με επιείκεια στον ηττημένο αντίπαλό του, δίνοντας του πλούσια δώρα και ένα προσοδοφόρο κτήμα κοντά στην πρωτεύουσα, όπου ο πρώην εμίρης έζησε το υπόλοιπο της ζωής του με άνεση και τιμή, διατηρώντας την πάτρια θρησκεία του. Οι απόγονοι του όμως δέχθηκαν το άγιο βάπτισμα και κατά διαστήματα τους συναντάμε στην ιστορία με την επωνυμία Ανεμάδες.

Ο γιος του εμίρη Ανεμάς ήταν ένας από τους βασιλικούς σωματοφύλακες και διέπρεψε το 972 στον πόλεμο κατά των Ρώσων. Πολύ αργότερα ο απόγονος του, Μιχαήλ Ανεμάς, συνωμότησε με τους αδελφούς του Αλεξίου Α’ Κομνηνό, συνελήφθη και φυλακίστηκε σε κάποιον πύργο κοντά στις Βλαχέρνες, που ονομάστηκε έπειτα πύργος του Ανεμά και χρησίμευε ως δεσμωτήριο για τους κατηγορουμένους για εσχάτη προδοσία.

ΕΠΙΜΥΘΙΟ

Η Ανάκτηση της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά υπήρξε ασφαλώς ένα από τα πιο σπουδαία γεγονότα της μεσαιωνικής μας ιστορίας. Αν η Κρήτη παρέμενε υποταγμένη στους μωαμεθανούς μέχρι τις αρχές του 13ου αιώνα, όταν καταλήφθηκε από τους Βενετούς, πιθανώς δεν θα απέμενε ούτε ίχνος ελληνισμού στο νησί. Όμως, επειδή αναζωογονήθηκε το 961 και μέχρι το 1205, δηλαδή για 250 περίπου χρόνια, και ενισχύθηκε με πολλούς τρόπους από τη μοναρχία της Κωνσταντινούπολης, κατόρθωσε να αντέξει και στη βενετική και στη νέα μωαμεθανική κυριαρχία.

Παραλείποντας όλα τα υπόλοιπα, τον ελληνισμό, παρόντα αιώνα να αγωνίζεται επανειλημμένως και γενναία για την ανεξαρτησία του. Δικαίως λοιπόν το κατόρθωμα εκείνο υμνήθηκε και από την ποίηση με πέντε ακροάσεις του διακόνου Θεοδοσίου όπως πριν από 300 χρόνια είχαν υμνηθεί οι νίκες του Ηρακλείου από έναν άλλο διάκονο, τον Γεώργιο Πισίδη. Δυστυχώς, η ποίηση του Θεοδοσίου, όπως και του Πισίδου, δεν είναι αντάξια του κατορθώματος το οποίο επιχείρησε να υμνήσει.

Το μόνο προτέρημα που έχει είναι

ότι μαρτυρεί, όπως και εκείνη, τη διαρκή επίδραση των αναμνήσεων και παραδόσεων του αρχαίου κόσμου, ιδίως του ελληνικού, διότι συνεχώς μνημονεύει τον Όμηρο και τους ήρωες του, καθώς και τον Ξενοφώντα, τον Δημοσθένη, τον Φίλιππο, τον Αλέξανδρο και τον Πλούταρχο.

Η ανακατάκτηση της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά ήταν σπουδαίο γεγονός για τη μεσαιωνική ιστορία.

Από το βιβλίο: Μάχες, του φιλολόγου, Δημητρίου Θαλασσινού.

Ο Δημήτριος Θαλασσινός γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Κλασσική φιλολογία και θεολογία στο πανεπιστήμιο Αθηνών και διοίκηση επιχειρήσεων στα ΚΑΤΕΕ Πάτρας. Έχει γράψει πολλά άρθρα, κυρίως για το Βυζάντιο αλλά και για την εποχή της Αναγέννησης. Συνεργάτης των περιοδικών «Εικονογραφημένη Ιστορία» και «Ιστορικά Θέματα». Είναι Πατέρας της Άννας Μαρίας.

Η/Υ επιμέλεια Σοφίας Μερκούρη.