Κρήτη πόλεις και χωριά: 05/16/25

Παρασκευή 16 Μαΐου 2025

Η Κουδουμαλιά απο τα παλαιότερα χωριιά του δήμου Οροπεδίου Λασιθίου

www.kritipoliskaixoria.gr Μαΐου 16, 2025 0

Η Κουδουμαλιά είναι ένα τα πιο παλιά και μικρά χωριά του Οροπεδίου. Μαζί με τον Μαγουλά και τον Άγιο Χαράλαμπο είναι τα πιο ψηλά χωριά σε υψόμετρο του Οροπεδίου.

Το όνομα του προέρχεται από το μεσογειακό καρποφόρο δέντρο Κράταιγος ο αζαρόλος κοινώς Κουδούμαλος (που είναι πιο γνωστό ως Αντρικοκιά) που αφθονούσε από τότε στην περιοχή που είναι χτισμένο το χωριό.

Από τη Κουδουμαλιά καταγόταν ο Χαΐνης Βισκαδούρος που ήταν ένας από τους επαναστάτες του Οροπεδίου επί Τουρκοκρατείας και άνηκε στην ομάδα του Μανώλη Καζάνη. Το πρωτοπαλίκαρο του Καζανη βρήκε φρικτό θάνατο όταν πήγε να εφοδιαστεί πολεμοφόδια από το Χουμεργιάκο (χωριό νότια του Οροπεδίου), όπου τον αναγνώρισαν οι Τούρκοι και αφού τον βασάνισαν μετά από μερικές ώρες τον δολοφόνησαν έξω από το τζαμί του χωριού.

Επί Κρητικής Πολιτείας η Κουδουμαλιά υπαγόταν στο δήμο Ψυχρού. Εκείνη την περίοδο ο δήμαρχος της περιοχής ήταν από την Κουδουμαλιά και ονομαζόταν Μανώλης Παπαδάκης. Ήταν στο αξίωμα πάνω από 15 χρόνια και είχε διατελέσει σπουδαίο έργο στην περιοχή αν συνυπολογίσουμε ότι δεν είχε γραμματικές γνώσεις και ότι τότε οι δήμοι δεν είχαν καθόλου έσοδα.

Η Κουδουμαλιά αναφέρεται πρώτη φορά από τον Καστροφύλακα (Κ104) Mettocchio Cudhumaglia με 5 οικίες και 10 κατοίκους το 1583. Αναφέρεται και από το Βασιλικάτα (Μνημεία Κρητ. Ιστ. V, σ.28) Cudumaglia το 1630. Στην τούρκικη απογραφή του 1671 δεν αναφέρεται. Στην αιγυπτιακή του 1834 αναφέρεται Kudhumalia (Pashley, Travels in Crete, II, 321) μαζί με τα χωριά Αγ. Γεώργιος, Πλαθιανώ και Αβρακόντε, με 100 χριστιανικές οικογένειες, όλα μαζί.

Το 1881 αναφέρεται στο δήμο Ψυχρού με 131 κατοίκους, το 1900 στον ίδιο δήμο με 143, στην απογραφή του 1920 είναι έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου με 87 κατοίκους , το 1928 άνηκε στην κοινότητα Αγ. Γεωργίου, με 148 κατοίκους , από το 1940 (μέχρι και σήμερα) ανήκει στην κοινότητα του Αβρακόντε με 192 κατοίκους , το 1951 είχε 174, το 1961 είχε 153, το 1971 είχε 74, το 1981 είχε 85, το 1991 είχε 84 και το 2001 μαζί με το χωριό του Αβρακόντε είχαν 227 μόνιμους κάτοικους.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ

Το χωριό Αγίος Κωσταντίνος στον δήμο Αγίου Νικολάου

15 - ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Μαΐου 16, 2025 0

Το χωριό Αγίος Κωσταντίνος ανήκει τον δήμο Αγίου Νικολάου στο Νομό Λασιθίου.Είναι ένα μικρό χωριό το οποίο αποτελείται απο περίπου 30 κατοίκους.

Σε εξέλιξη το Διεθνές Φεστιβάλ Φιλοσοφικού Κινηματογράφου CINEphil_101 στο Ηράκλειο

48 - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

www.kritipoliskaixoria.gr Μαΐου 16, 2025 0

Αλέξης Καλοκαιρινός: Στηρίζουμε αυτό το πολύπλευρο ανάπτυγμα, που έχει το διαγωνιστικό μέρος, το διαδραστικό με το κοινό, το μαθητικό Φεστιβάλ με 50 σχολεία, τα κινούμενα σχέδια και τα εργαστήρια με masterclasses

Στην έναρξη του πρώτου Διεθνούς Φεστιβάλ Φιλοσοφικού Κινηματογράφου CINEphil_101, που πραγματοποιείται από 10 έως 18 Μαΐου στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, παρευρέθηκε και απηύθυνε χαιρετισμό ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, το απόγευμα της Δευτέρα 12/5, παρουσία της Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού Γωγώς Μηλάκη, της Αντιδημάρχου Πολιτισμού Ρένας Παπαδάκη, του Προέδρου και της Αντιπροέδρου της ΔΕΠΑΝΑΛ Α.Ε Κώστα Βαρβεράκη και Μάρας Παναγιωτάκη και πλήθους φίλων του κινηματογράφου.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Φιλοσοφικού Κινηματογράφου προβάλλει τη στενή σχέση του σύγχρονου κινηματογράφου με τον φιλοσοφικό στοχασμό, μεταμορφώνοντας την πόλη για εννέα μέρες σε σημείο συνάντησης για δημιουργούς, ακαδημαϊκούς και το ευρύ κοινό με στόχο να φέρει τη φιλοσοφία στον δημόσιο χώρο.

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός, στον χαιρετισμό του, αναφέρθηκε στη σύνδεση της φιλοσοφίας με την τέχνη και ανέλυσε με την επιστημονική του ιδιότητα τη σύνδεση αυτή σημειώνοντας: «Έχει υπάρξει στην ιστορία της φιλοσοφίας ένα ρεύμα το οποίο συμφύρει την φιλοσοφία με την λογοτεχνία. Μιλάω για την αποδόμηση. Συμβαίνει να έχω επιχειρηματολογήσει και εγώ αρκετά ενάντια σε αυτόν τον συμφυρμό. Έχουμε πολύ σοβαρούς λόγους να κρατάμε την φιλοσοφία και την λογοτεχνία σαν διακριτές έννοιες, και υπό την έννοια αυτή, την φιλοσοφία και την τέχνη σαν διαφορετικές έννοιες».

Ο Δήμαρχος Ηρακλείου, συνέχισε λέγοντας ότι ο κινηματογράφος μέσω της πλοκής του σεναρίου θέτει και υπαρξιακά ερωτήματα αναφέροντας: «Αλλά υπάρχει και μια κατηγορία ταινιών που δουλεύουν πάνω στην φιλοσοφία με την έννοια του ότι διαπραγματεύονται φιλοσοφικά πειράματα, thought experiments.

Ένα πολύ χαρακτηριστικό και πολύ επιδραστικό θα έλεγα είναι αυτό το οποίο προέρχεται από το φιλοσοφικό πείραμα που ξεκίνησε ο Γκίλμπερτ Xάρμαν και θεώρησε ότι έλυσε ο Χίλαρι Πούτναμ, που είναι ο εγκέφαλος μέσα στον κουβά, brain in a vat. Και αυτό που ξέρετε όλοι σας πάρα πολύ καλά είναι το Matrix. Είμαστε πραγματικότητα; Είμαστε ένσαρκοι; Ή είμαστε μόνο ψηφιακοί;

Ο Πούτναμ το έλυσε αυτό το πρόβλημα μέσα στις δικές του συντεταγμένες κι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτή η ταινία ανατροφοδότησε τη φιλοσοφία. Υπάρχουν φιλοσοφικά δοκίμια γραμμένα μετά την ταινία και μάλιστα από φιλοσόφους εξαιρετικά διακεκριμένους στο χώρο της φιλοσοφίας της συνείδησης όπως είναι ο Τσάλμερς, τον οποίο είχαμε την ευκαιρία να φιλοξενήσουμε και εδώ στο Ηράκλειο σε δράση του τμήματος, τότε, Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών.

Συνεπώς υπάρχει ένα μεγάλο συνεχές στο οποίο εκτείνεται ο κινηματογράφος, που πιάνει ζητήματα

φιλοσοφικά με την έννοια της διαπραγμάτευσης μιας θεμελιακής ανησυχίας, μέχρι και ζητήματα τα οποία συνιστούν συγκεκριμένα ερωτήματα παρά πολύ σύγχρονα. Ιδιαίτερα σε αυτόν τον κόσμο που εξελίσσει τη γενετική και την τεχνητή νοημοσύνη. Η τεχνητή νοημοσύνη και η διαχείριση της πληροφορίας θέτουν ζητήματα ενδεχομένως και για το μέλλον όχι της ανθρωπινότητας αλλά και της ανθρωπότητας ακόμη».

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός ευχαρίστησε τους διοργανωτές του Διεθνούς Φεστιβάλ Φιλοσοφικού Κινηματογράφου, την αναπληρώτρια καθηγήτρια και Πρόεδρο του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Κατερίνα Μπαντινάκη, τον οργανισμό HERAKLION art, και επεσήμανε : «Και για εμάς στο Δήμο Ηρακλείου είναι πολύ σημαντικό να επιλέγουμε δράσεις οι οποίες έχουν την προοπτική να αποτελέσουν θεσμούς για το μέλλον. Η βούλησή μας είναι αυτό το πολύπλευρο ανάπτυγμα το οποίο θα δούμε, που έχει και το διαγωνιστικό μέρος, έχει και το διαδραστικό μέρος με το κοινό, έχει και το μαθητικό Φεστιβάλ με 50 σχολεία, έχει και τα κινούμενα σχέδια, και τα εργαστήρια με masterclasses.

Όλο αυτό είναι ένα εξαιρετικό σύνθεμα και δίνει τις βάσεις για κάτι το οποίο, στο τέλος αυτών των εννέα ημερών, όλοι μαζί θα πούμε “και του χρόνου”. Και στα επόμενα χρόνια να είμαστε μαζί να είμαστε καλά, ιδιαίτερα για τους νέους μας αλλά και για όλους. Να κάνουμε αυτό το οποίο πραγματικά αξίζει, μας δικαιώνει, και πριν από αυτό βέβαια, μας πραγματώνει».

Στο Φεστιβάλ «συμμετείχε» και η Φιλαρμονική του Δήμου Ηρακλείου, με συναυλία πριν την έναρξη στο Αίθριο του ΠΣΚΗ. Το CINEphil_101 πραγματοποιείται στην Αίθουσα Συναυλιών του ΠΣΚΗ, η προβολή των επιλεγμένων ταινιών μικρού μήκους του Μαθητικού διαγωνισμού «Νέοι Cine-φιλόσοφοι» θα γίνει στην αίθουσα Καστελλάκη του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ηρακλείου και η τελετή λήξης και απονομής βραβείων του Φεστιβάλ θα φιλοξενηθεί στον Πολυχώρο της Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου (Χρυσοστόμου 8).

Το Φεστιβάλ διοργανώνεται από το Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και τον μη κερδοσκοπικό φορέα δράσης πολιτισμού HE.art, με τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Ηρακλείου, τη συνεργασία της ΔΕΠΑΝΑΛ και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων & Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), την υποστήριξη του Ιδρύματος Παναγιώτη και Έφης Μιχελή, υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Πολιτιστικού Συνεδριακού Κέντρου Ηρακλείου.

Video μπορείτε να δείτε εδώ:

https://www.youtube.com/watch?v=QOGmTUo79EY

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης υποδέχεται το 10 Days of INGENIUM

05 - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Μαΐου 16, 2025 0

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης διοργανώνει για δεύτερη φορά, τη μεγαλύτερη εκδήλωση της συμμαχίας, 10 Days of INGENIUM, όπου φοιτητές και προσωπικό από όλα τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια συναντιούνται δια ζώσης για να συνεργαστούν, να ανταλλάξουν ιδέες και να μοιραστούν βέλτιστες πρακτικές.

Μια εβδομάδα εκδηλώσεων (19-23 Μάϊου) όπου το Πανεπιστήμιο Κρήτης θα φιλοξενήσει το Senior Summer School για μεταπτυχιακούς, υποψήφιους διδάκτορες και ερευνητές με θέμα: “From Earth Surface to Space”, και θα επικεντρωθούν :

· στην κατανόηση της σημασίας της Γης και του Διαστήματος στην προστασία του πλανήτη μας

· στην εξοικείωση με διάφορες μεθόδους παρατήρησης της Γης μέσω του Διαστήματος

· την παρουσίαση βασικών τεχνολογιών και αναδυόμενων τάσεων στο πλαίσιο των διαστημικών τεχνολογιών

Παράλληλα θα διεξαχθούν Staff Academy όπου θα παρουσιαστούν καινοτόμες παιδαγωγικές πρακτικές από τα 10 ευρωπαϊκά ιδρύματα.

Η εναρκτήρια εκδήλωση την Δευτέρα 19 Μαΐου 2025, και ώρα 10:30 θα γίνει στο Αμφιθέατρο «Γ. Λιάνης» του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας όπου οι Πρυτανικές Αρχές και η Διοίκηση του ΙΤΕ θα καλωσορίσουν τους συμμετέχοντες.

Την Παρασκευή 23 Μαΐου, θα πραγματοποιηθεί ημερίδα καινοτομίας για διαστημικές τεχνολογίες με ξένους και Έλληνες προσκεκλημένους από τις 10:00 έως 17:30. Περισσότερες Πληροφορίες εδώ

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης υποδέχεται το 10 Days of INGENIUM

Ανηφορίσαμε στο γραφικό χωριό Αστυράκι του δήμου Μαλεβιζίου

15 - ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Μαΐου 16, 2025 0

Το Αστυράκι είναι χωριό στο νομό Ηρακλείου, με 241 κατοίκους. Υπάγεται διοικητικά στο Δήμο ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ. Βρίσκεται στην επαρχία Μαλεβιζίου. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι 27 χιλιόμετρα. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία και τη γεωργία, ωστόσο η απόδοση του εδάφους είναι ανεπαρκής και έτσι αναγκάζονται να εργάζονται σε ξένες εργασίες.

Τη δεκαετία του ' 70 πολλοί από αυτούς μετανάστευσαν στη Γερμανία και σε άλλες χώρες. Στον οικισμό λειτουργεί Δημοτικό σχολείο και υπάρχει γήπεδο ποδοσφαίρου χωρίς κερκίδες. Μέσα στο χωριό βρίσκεται ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης. Στις 21 Μαΐου τελείται το πανηγύρι στο Αστυράκι.

Το ομώνυμο Δημοτικό διαμέρισμα (Δ.δ. Αστυρακίου) έχει συνολικά 250 κατοίκους και περιλαμβάνει με βάση την απογραφή πληθυσμού του 2001:

το Αστυράκι (παλαιότερα Αστυράκιον), έδρα του δημοτικού διαμερίσματος.
το Καμαράκι (παλαιότερα Καμαράκιον), με μόλις 9 κατοίκους. Αυτό το χωριό υπαγόταν στο Αστυράκι και όταν ακόμη το τελευταίο ήταν Κοινότητα. Τη δεκαετία του ' 60 από τον οικισμό έφυγαν παραπάνω από το μισό του πληθυσμού. Πολιτιστικά δραστήριος είναι ο πολιτιστικός σύλλογος Καμαρακίου.

Το Αστυράκι αναφέρεται (Astirachi) στον κατάλογο του Καστροφύλακα (Κ 174) το 1583, με 81 κατοίκους, υπαγόμενο τότε στην επαρχία Μυλοποτάμου. Στο Κ 175 της ίδιας πηγής αναφέρεται και ο οικισμός Καμαράκι (Camarachi), με 110 κατοίκους.

Στην περιοχή του χωριού Αστυράκι βρίσκεται σπήλαιο, που φέρει το όνομα Σαλές ή Αγρανίτας. Κατά τις κρητικές επαναστάσεις, το εν λόγω μέρος αποτέλεσε καταφύγιο για τους κατοίκους.

Κοντά στον οικισμό Καμαράκι είναι ο Μαρμαρόσπηλιος ή Χαϊνόσπηλιος, ο οποίος πολλές φορές λέγεται από τους κατοίκους "Λαβύρινθος". Εκεί είχε το καταφύγιό του ο διάσημος χαΐνης Παλμέτης (1790-1834), από όπου και το όνομα.

Το 1867 έλαβε χώρα μεταξύ των χωριών Αστυράκι και Καμαριώτη μεγάλη μάχη κατά την οποία σκοτώθηκαν 500 Τούρκοι.

Ο επισκέπτης μαγεύεται από το τοπίο, είτε διασχίζοντας την Τύλισο και το πανέμορφο Γωνιανό φαράγγι είτε ερχόμενος από το Δήμο Μυλοποτάμου. Ακόμη μέσω χωματόδρομου μπορεί κανείς να επισκεφθεί το χωριό Φόδελε αλλά και άλλα χωριά της περιοχής όπως Δαμάστα, Μάραθος ακολουθώντας την παλιά εθνική οδό.

Οι κάτοικοι του χωριού, λίγοι αλλά φιλόξενοι και εργατικοί, ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, την μελισσοκομία και την γεωργία. Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί ότι η κρητική διατροφή και ο μεσογειακός τρόπος ζωής, που ακολουθούν, τους καθιστά τους μακροβιότερους της περιοχής.

Το χωριό αποτελεί πόλο έλξης πολλών τουριστών κυρίως το καλοκαίρι καθώς βρίσκεται σε κομβικό σημείο. Οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ιδανικές για θερινές αλλά και χειμερινές διακοπές στα ενοικιαζόμενα δωμάτια, τα οποία διαθέτει το χωριό.

Το χωριό οφείλει το όνομα του στον Αστύρακα, ιερό φυτό που χρησιμοποιήθηκε από τα αρχαία χρόνια για την παραγωγή θυμιάματος. Οι αρχαίοι Κρήτες λάτρευαν τον Απόλλωνα ως Στυρακίτη, δενδρική θεότητα, κληρονόμο του πανάρχαιου θεού της βλάστησης. Υπήρχε, μάλιστα, και το Στυράκιον όρος.

Η ανησυχία και η αγάπη για πολιτιστικές δραστηριότητες στον τόπο, οδήγησε στη δημιουργία του Πολιτιστικού Συλλόγου με την επωνυμία «Ο Αστύρακας». Ο Σύλλογός μας ιδρύθηκε στις 3 Μαΐου 2010 με αφορμή έναν στόχο, να σμίγουμε, γιατί με αυτόν τον τρόπο παράγεται πολιτισμός. ΣΥΛΛΟΓΟΣ σημαίνει ΟΛΟΙ ΕΜΕΙΣ, οι απανταχού Αστυρακιανοί, οι έχοντες σχέσεις με αυτούς αλλά και οι φίλοι των Αστυρακιανών.

Βασικός στόχος αποτελεί η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς σε δύναμη ανάπτυξης για το χωριό. Τα πλούσια φυσικά τοπία της περιοχής, το σπήλαιο, που φέρει το όνομα Σαλές ή Αγρανίτας, ο Μαρμαρόσπηλιος ή Χαϊνόσπηλιος είναι σπάνιας ομορφιάς και παράλληλα τόποι ιστορικής αναφοράς. Νιώθουμε την ανάγκη να τους προβάλλουμε και να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις για μεγαλύτερη επισκεψιμότητα από την ευρύτερη περιοχή. Θέλουμε να διασφαλίσουμε την παράδοση αλλά και να συντηρήσουμε και να αναδείξουμε τα μνημεία της περιοχής. Να βάλουμε και εμείς τις πινελιές μας στον οικισμό που λέγεται Αστυράκι, να συμβάλουμε αναπτυξιακά ώστε να συνεχίσει την ύπαρξή του.