05/05/26 - Κρήτη πόλεις και χωριά
ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ

Τρίτη 5 Μαΐου 2026

Αντιπροσωπευτική; Δημοκρατία; - Του Αργύρη Αργυριάδη

Μαΐου 05, 2026 0

 

Δεν πρόκειται περί τυπογραφικού λάθους. Τα ερωτηματικά στην επικεφαλίδα της σημερινής μας παρέμβασης είναι δύο: ακολουθούν κάθε λέξη. Πόση δημοκρατία «βιώνουμε» σήμερα στην Ελλάδα και πόση «αντέχουμε»; Και πόσο αντιπροσωπευτική είναι; Αφορμή για τη σημερινή μας παρέμβαση αποτέλεσε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση, στην οποία συμμετείχαμε την περασμένη εβδομάδα, στο One Channel


Άπαντες οι αξιολογότατοι συμμετέχοντες στο πάνελ συμφώνησαν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινοβουλευτική δημοκρατία στη χώρα. Από την κρίση αντιπροσώπευσης μέχρι τον προβληματικό τρόπο εκλογής των βουλευτών και το εξαιρετικά «αντιδημοκρατικό» πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα διακυβέρνησης της χώρας.


Η συζήτηση πάντοτε δίνει αφορμές για περαιτέρω προβληματισμό. Οι προτάσεις πολλές: από την αναδιάταξη των εκλογικών περιφερειών μέχρι την αλλαγή του τρόπου εκλογής και την υιοθέτηση της κλήρωσης για ανάδειξη του 1/3 των μελών του κοινοβουλίου. Ο προβληματισμός δεν είναι ούτε «οργανωτίστικος» ούτε «φιλολογικός». Οι μεγάλες πολιτικές αλλαγές, άλλωστε, οδήγησαν στην εγκαθίδρυση του ίδιου του δημοκρατικού πολιτεύματος πριν 2.534 χρόνια!


Τα θεμέλια της δημοκρατίας έθεσε ο Κλεισθένης το 508 πχ με τις μεταρρυθμίσεις του, που έδωσαν το δικαίωμα συμμετοχής στα κοινά και σε κατώτερες κοινωνικές τάξεις. Ο «πατέρας της δημοκρατίας» διακρίνεται για δύο σημαντικές επιλογές του: για την άμβλυνση του ταξικού διαχωρισμού της Αττικής (στη νέα διοικητική δομή συμμετείχαν τόσο πλούσιοι όσο και φτωχοί, δίχως οικονομική διάκριση) όσο και για την ανάδειξη της κυριαρχίας της πειθούς (συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας). Ο Κλεισθένης είχε ήδη διατελέσει άρχων και δεν μπορούσε να αναλάβει για δεύτερη φορά σημαντικό δημόσιο αξίωμα. Δεν έκανε επίκληση κάποιων έκτακτων εξουσιών ούτε επέβαλε ετσιθελικά το όραμά του. Για να επιφέρει αλλαγές στο πολίτευμα όφειλε να πείσει σε κάθε στάδιο τους συμπολίτες του. Συνεπής στο όραμά του, ο Κλεισθένης μετά τη μεταρρύθμιση ούτε επιζήτησε ούτε ανέλαβε ξανά κάποιο δημόσιο αξίωμα. Απλά «έμεινε στην Ιστορία».

 

Κεντρική οργανωτική δομή της μεταρρύθμισής του ήταν οι δήμοι της Αττικής και οι δέκα νέες φυλές που αντικατέστησαν τις τέσσερις παλαιές. Με την ενηλικίωσή τους οι πολίτες γράφονταν πλέον στους καταλόγους και ασκούσαν στις συνελεύσεις τους πολλά από τα πολιτικά τους δικαιώματα. Ο θετικός τοπικισμός είχε ως αποτέλεσμα οι πολίτες να αποκαλούνταν με το όνομα, το πατρώνυμο και τον δήμο τους, όχι πλέον το γένος τους, ακόμη και όταν ήταν ευγενείς. Ο όρος δημοκρατία, εκτός από εξουσία του δήμου, δηλαδή των πολιτών, δήλωνε και την εξουσία των δήμων, δηλαδή των διοικητικών μονάδων στις οποίες ήταν ενταγμένοι οι πολίτες. Η Αττική χωρίστηκε σε τρεις μεγάλες περιφέρειες, το Άστυ, την Παραλία και τη Μεσογαία. Κάθε φυλή περιλάμβανε τρεις ομάδες δήμων, που ονομάστηκαν τριττύες, μία από κάθε περιφέρεια. Στη νέα Βουλή των Πεντακοσίων, που αντικατέστησε την παλαιά των Τετρακοσίων, συμμετείχαν πενήντα βουλευτές από κάθε φυλή. Οι βουλευτές είχαν ως αρμοδιότητα να προετοιμάζουν τα θέματα για την Εκκλησία του Δήμου και επιλέγονταν κάθε χρόνο με κλήρωση. Όχι, όμως, άκριτα, αλλά κατόπιν ενός προκαταρκτικού ελέγχου ως προς την καταλληλότητά τους. Ελέγχονταν η ιθαγένεια, η εκπλήρωση των στρατιωτικών και φορολογικών υποχρεώσεών του, το «ποινικό μητρώο» του και η ηλικία του (έπρεπε να είναι άνω των 30 ετών). Ταυτόχρονα, η ανάδειξη σε θέσεις ευθύνης (στρατηγοί, ταμίες, οικονομικοί αξιωματούχοι) γίνονταν με εκλογές. Συνεπώς, όσο και εάν ακούγεται σήμερα «επαναστατικό», η άσκηση δημόσιας εξουσίας ποτέ δεν είχε εναποτεθεί εντελώς στην τύχη.

Τι θα μπορούσαμε να φέρουμε στο δημόσιο διάλογο, εάν πραγματικά υπάρχει βούληση να δώσουμε νέα πνοή στην κοινοβουλευτική δημοκρατία; Η επιλογή της λίστας δεν μπορεί να είναι ορθή επιλογή όσο τα κόμματα στην Ελλάδα είναι αρχηγικά και δεν διέπονται από κανόνες εσωκομματικής δημοκρατίας και δικαστικού ελέγχου. Μπορεί, όμως, να δημιουργηθούν περισσότερες εκλογικές περιφέρειες και η εκλογή να γίνεται μέσω ενιαίου ψηφοδελτίου. Στο τελευταίο, οι υποψήφιοι θα δηλώνουν την κομματική τους προτίμηση και δεν θα τους (προσ)θέτουν τα ίδια τα κόμματα. Θα μπορούν να επιλέγονται και από ψηφοφόρο άλλου κόμματος. Ταυτόχρονα, σε ξεχωριστό ψηφοδέλτιο ο πολίτης θα επιλέγει τον κομματικό συνδυασμό που επιθυμεί. Ανάλογα με τα ποσοστά του κάθε κόμματος θα εκλέγονται και οι βουλευτές. Προφανώς, για να μη δηλώνει υποψηφιότητα ο «κάθε πικραμένος» θα πρέπει τη δήλωση υποψηφιότητάς του να υπογράφει συγκεκριμένος αριθμός πολιτών και να καταβάλει ένα αντίστοιχο παράβολο συμμετοχής.

Τι μπορούμε να πετύχουμε με αυτόν τον τρόπο; Πρώτα πρώτα, να εκλέγουμε βουλευτές και όχι χειροκροτητές στη βουλή. Δεύτερον, η αρχή της δεδηλωμένης να διακρίνεται με σαφήνεια από την περιλάλητη «κομματική πειθαρχία». Τρίτον, να αναδεικνύονται πρόσωπα ευρύτερης πολιτικής απήχησης. Τέταρτον, να «ανοίξουμε» τα ίδια τα κόμματα στην κοινωνία. Πέμπτον, να κάνουμε το πολίτευμά μας πιο αντιπροσωπευτικό και την κοινωνία των πολιτών πιο ισχυρή.

Μπορούμε πολλά να κάνουμε αρκεί να υπάρχει βούληση!

Read More

Πατέρας που είχε χάσει το μοναχοπαίδι του σε τροχαίο, πυροβόλησε και σκότωσε νεαρό οδηγό στην Αμμουδάρα

Μαΐου 05, 2026 0

Πατέρας που είχε χάσει το μοναχοπαίδι του σε τροχαίο, πυροβόλησε και σκότωσε τον νεαρό οδηγό. Παραδόθηκε πριν λίγο στο Αστυνομικό Τμήμα Μαλεβιζίου. Παρέδωσε και το όπλο.


Ο δράστης,  ο οποίος είναι 54 ετών, δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει τον θάνατο του παιδιού του. Από την ημέρα που «έσβησε» στη ΜΕΘ του Βενιζελείου, έχασε τα λογικά του. Η ζωή του είχε τελειώσει και αυτό που ζητούσε ήταν να τιμωρηθεί παραδειγματικά ο νεαρός που θεωρούσε υπαίτιο. 




Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το απόγευμα της Τρίτης του έκλεισε το δρόμο με το αυτοκίνητο, στην περιοχή της Αμμουδάρας. Ο νεαρός οδηγός αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο, προσπάθησε να διαφύγει και άρχισε να τρέχει. Ο 54χρονος έβγαλε το όπλο και τον πυροβόλησε τέσσερις φορές. Τον εκτέλεσε πισώπλατα.






 Αμέσως μετά παραδόθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής, ομολόγησε την πράξη του, παρέδωσε το όπλο και στην συνέχεια μεταφέρθηκε στην Ασφάλεια Ηρακλείου



Read More

Ο Σπανιάκος του δήμου Καντάνου Σελίνου

Μαΐου 05, 2026 0

 Ο Σπανιάκος είναι οικισμός της κοινότητας Παλαιοχώρας Σελίνου. Βρίσκεται σε υψόμετρο 400μ. και σε απόσταση 8χλμ. από την Παλαιοχώρα. Σήμερα κατοικείται από 120 άτομα.

Λέγεται ότι ο οικισμός πήρε αυτό το όνομα από την εποχή του αυτοκράτορα Νικη φόρου Φωκά. Σύμφωνα με την παράδοση ο Φωκάς είχε φέρει εδώ αποίκους από την Ισπανία για να αυξήσει τον πληθυσμό του. 


Στο Σπανιάκο μέχρι τα τελευταία χρόνια υπήρχε καθαρά μουσουλμανικός πληθυσμός. Οι μωαμεθανοί πιστεύουν ότι ήταν οι απόγονοι των παλιών κατοίκων που τον καιρό της Τουρκοκρατίας εξισλαμίσθηκαν βίαια από τους κατακτητές.


Κατά την Τουρκοκρατία υπήρχε στο Σπανιάκο το καλύτερο και μεγαλύτερο τούρκικο τζαμί που είχε κτιστεί με ένα περίεργο αρχιτεκτονικό ρυθμό. Λέγεται ότι αυτό ήταν το μοναδικό τζαμί της επαρχίας Σελίνου και το θρησκευτικό κέντρο των Τούρκων όλης της περιοχής. 


Αργότερα, στα 1897, οι Χριστιανοί το κατεδάφισαν και έκτισαν στη θέση του ένα σχολείο.




Στο χωριό υπήρχαν παλιά δύο πελώριοι πλάτανοι Ο ένας βρισκόταν στο τούρκικο τζαμί και ο δεύτερος στη βρύση του Καλάμου. Ο τελευταίος πλάτανος λέγεται ότι ήταν τότε το μεγαλύτερο δένδρο του νομού Χανίων. Κάποιος Τούρκος όμως στη διάρκεια μιας επανάστασης λέγεται ότι το κατέστρεψε. Στο χωριό βρίσκουμε πολλές εκκλησίες που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον του κάθε επισκέπτη.


 Η κεντρική εκκλησία είναι η Ζωοδόχος Πηγή, που κτίστηκε τα τελευταία χρόνια. Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, δυστυχώς όμως οι περισσότερες τοιχογραφίες του είναι σήμερα κατεστραμμένες. Άλλες εκκλησίες της περιοχής είναι η παλιά εκκλησία του Τιμίου Σταυρού που έχει ανακαινιστεί, η βυζαντινή τοιχογραφημένη της Υπαπαντής και η εκκλησία των Ταξιαρχών.




Read More

H Μονή Της Aγίας Eιρήνης Στους Πρόποδες Του Bρύσινα

Μαΐου 05, 2026 0

 9_10



H Μονή της Aγίας Eιρήνης βρίσκεται στους πρόποδες του Bρύσινα, πάνω σ’ έναν βράχο, κοντά στον ομώνυμο οικισμό, 5 χλμ. νότια του Pεθύμνου. Σύμφωνα με τις πηγές είναι ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια της Kρήτης. 



H πρώτη γραπτή πηγή, που μαρτυρεί την ύπαρξή της, προέρχεται από ένα βενετσιάνικο έγγραφο του 1362. Eάν λάβουμε όμως υπόψη τις ιστορικές συγκυρίες, η Mονή θα πρέπει να λειτουργούσε από τη δεύτερη Bυζαντινή περίοδο. Άλλες γνωστές γραπτές μαρτυρίες μέχρι το 1637 δεν υπάρχουν. 

9_2


9_3

Mία νοταριακή πράξη της 22.12.1637 μνημονεύει τον ναό της και επιβεβαιώνει τη λειτουργία της κατά την τελευταία περίοδο της Bενετοκρατίας. Oρισμένα, μάλιστα, αρχιτεκτονικά στοιχεία του ναού, κυρίως στα θυρώματα, υποδηλώνουν εποχή και προ του 1600. 



Aπό την κατάληψη της Δυτικής Kρήτης από τους Tούρκους (1645-1646), αναφέρεται ως μετόχι της ο μικρός οικισμός Aνώγεια Pεθύμνου, βορειοδυτικά της Mονής, όπου παρέμεινε ο πρώτος μετά την αποκατάσταση της ιεραρχίας μητροπολίτης Kρήτης Nεόφυτος Πατελλάρος, μέχρι να εγκατασταθεί οριστικά στον Xάνδακα το 1669. Άλλη μαρτυρία για τη λειτουργία της αποτελεί η σφραγίδα της Mοναστήρι Aγία Eιρήνη 1751 – περιοχής Pεθύμνης. 



O περιηγητής F. W. Sieber τη μνημονεύει το 1817 μεταξύ των Kρητικών μοναστηριών, ενώ έγγραφο του 1818 κάνει λόγο για δανεισμό των μοναχών της από την «Kερά Mαργιάνη» 4.000 γροσίων, τα οποία όφειλαν να επιστρέψουν εντός τακτού χρόνου. Oι Tουρκικές αυθαιρεσίες φαίνεται πως οδήγησαν στις αρχές του 19ου αιώνα και αυτήν τη Mονή σε βαρύτατο κι «ανοικονόμητο» χρέος. 



Oι παραπάνω μαρτυρίες μπορεί να μη μας δίνουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της Mονής, επιβεβαιώνουν όμως τη συνεχή λειτουργία της μέχρι την επανάσταση του 1821, όσο μεγάλα κι αν είναι τα κενά που αφήνουν μεταξύ τους.

9_5


9_8

Mετά την επανάσταση του 1821, η Mονή οδηγήθηκε σε συρρίκνωση και η αδελφότητά της περιορίστηκε σε έναν ή δύο μοναχούς. Eντούτοις το 1841 προσφέρθηκαν από τη διαχείρισή της δια χειρός δεσπότου υπέρ των σχολείων 150 γρόσια και το 1843 εμέτρησεν ο Άγιος Pεθύμνης συνδρομήντου Mοναστηρίου τούτου 500 γρόσια. 



Aπό το 1844, κατά πατριαρχική και συνοδική έγκριση, η Mονή ήταν ενοριακή και τα μισά από τα εισοδήματά της διετίθεντο υπέρ της Kοινότητος της πόλεως. Aπό το ίδιο έτος τη διαχείριση της Mονής είχε η Eπιτροπή των Σχολείων, η οποία μεριμνούσε και για όλες τις ανάγκες της.



H αύξηση των εσόδων της κατά τη δεκαετία του 1850 της επέτρεψε να ενισχύσει και το σχολείο της Πηγής. Aπό το 1860 οι Μονές Αγίας Eιρήνης, Aρκαδίου και Aρσανίου, το προίκισαν με 1300 γρόσια το έτος η καθεμιά για τη συντήρησή του. Tο 1865 ανανεώθηκε η πατριαρχική και συνοδική απόφαση του 1844, η οποία εφαρμόστηκε μετά την επανάσταση του 1866 και καταχωρήθηκε στον «Διοργανισμό» των Mονών το 1870. 



Kατά την επανάσταση του 1866 η Aγία Eιρήνη αναφέρεται ως μετόχι της Μονής Xαλεβή. Kαι οι δύο υπέστησαν μεγάλες καταστροφές. Mετά τη επισκευή των ζημιών η Aγία Eιρήνη εξακολούθησε να λειτουργεί με το ίδιο καθεστώς.

9_12+(1)

moni-agias-eirinis-2


Aπό το 1870-1871 η διαχείρισή τους περιήλθε στην τοπική Xριστιανική Δημογεροντία. Tο 1871 ζωγραφίστηκαν οι φορητές εικόνες της Kοιμήσεως της Θεοτόκου και της Aγίας Eιρήνης, δια χειρός Iωάννου Iω. Σταθάκη, στα καθολικά των δύο Mονών. O επίσκοπος Iερόθεος Πραουδάκης ή Mπραγουδάκης (1882-1896) ίδρυσε Iερατική Σχολή στην Aγία Eιρήνη το 1895 και όρισε διευθυντή τον ιερομόναχο της μονής Pουστίκων Aγαθάγγελο Bερνάρδο. 



Tο ίδιο έτος φοίτησαν δέκα μαθητές ως υπότροφοι των Mονών της περιφέρειας τους. Δυστυχώς όμως, η τελευταία Kρητική επανάσταση (1897-1898) δεν επέτρεψε τη συνέχιση της λειτουργίας της. Oι Tούρκοι καταδίωξαν τον διευθυντή και τους μαθητές και πυρπόλησαν τη Mονή. Στο εξής έμεινε ερειπωμένη και εγκαταλειμμένη. Tο 1900 διαλύθηκε και τυπικά μαζί με τις Μονές Xαλεβή και Aρσανίου. Kι όταν το 1903 ανασυστάθηκε η Μονή Aρσανίου οι δύο άλλες έγιναν μετόχια της. 



Όμως, η Aγία Eιρήνη συνέχισε την προσφορά και μέσα από τα ερείπιά της. Προσέφερε το δικό της μερίδιο στην ίδρυση των νεότερων εκπαιδευτηρίων του Pεθύμνου με την εκποίηση σημαντικής έκτασης της περιουσίας της. H υπόλοιπη περιουσία της μοιράστηκε στους εφεδροπολεμιστές και στους ακτήμονες γεωργούς της περιοχής κατά τα έτη 1925 και 1936.



Όταν επισκέφτηκε τον χώρο της Mονής ο μακαριστός Μητροπολίτης Θεόδωρος Tζεδάκης για πρώτη φορά τη βρήκε έρημη, ρημαγμένη και συρρικνωμένη σε όσο χώρο κατελάμβανε ο σωρός των ερειπίων της. H εικόνα αυτή λειτούργησε συνειρμικά στον λόγιο ιεράρχη. Aνακάλεσε στη μνήμη του την ιστορία και την παράδοσή της, την προσφορά της στην Oρθοδοξία, στους εθνικούς αγώνες και την παιδεία. Συγκινήθηκε, ευαισθητοποιήθηκε και συνέλαβε αμέσως το όραμα της «εκ βάθρων» αναστήλωσής της. 



H βαθιά πίστη του μετέτρεψε σύντομα το όραμα σε πράξη. Oι εργασίες προχώρησαν με γρήγορους ρυθμούς και το 1990 ήδη είχαν αποπερατωθεί οι δύο πτέρυγες. Aμέσως μετά αναστηλώθηκαν τα κελιά, οι ξενώνες, η τραπεζαρία, τα εργαστήρια κεντήματος, ιεροραπτικής και αγιογραφίας και διαμορφώθηκαν οι ελεύθεροι χώροι, τα προαύλια και οι κήποι. 



H αναστήλωση στηρίχθηκε σε ορισμένες βασικές αρχές της μοναστηριακής αρχιτεκτονικής, προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες του χώρου και των λατρευτικών συνηθειών. Xρησιμοποιήθηκαν παραδοσιακά υλικά και μόνο λαξευμένη πέτρα για να επανέλθει η ιστορική Mονή στην αρχική της όψη.

9_14


9_16

Πάνω στα ερείπια του παλαιού ελαιοτριβείου θεμελιώθηκε, ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε στις 8 Aπριλίου 1994 περικαλής ναός (παρεκκλήσι) των νεοφανών Αγίων Μαρτύρων Pαφαήλ, Nικολάου και Eιρήνης. 



Δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η αναστήλωση του τρίκλιτου παλαιού ναού, ο οποίος τιμάται στη μνήμη των μεγαλομαρτύρων Eιρήνης (κεντρικό κλίτος), Eυφημίας (δεξιό κλίτος) και Aικατερίνης (αριστερό κλίτος) και αποτελεί εξαιρετικό δείγμα της κρητικής ναοδομίας με σαφείς δυτικές επιδράσεις. Bρίσκεται έξω από το μοναστηριακό συγκρότημα και όχι στο κέντρο, όπου συνηθίζεται να οικοδομούνται τα καθολικά των μονών, χτισμένος επάνω στο υψηλότερο νοτιοανατολικό επίπεδο του ιερού βράχου.




Σήμερα, η αναστήλωση της Mονής αποτελεί ένα σύγχρονο θαύμα, μια πρόκληση για την αναστήλωση και των άλλων εγκαταλειμμένων μονών. H βράβευσή της στις 2.4.1995 με το ετήσιο Eυρωπαϊκό Bραβείο διατήρησης και ανακαίνισης αρχιτεκτονικών μνημείων Europa Nostra ήταν μια δικαίωση για όλους όσοι συνέβαλαν στην αναστήλωση και την επαναλειτουργία της. 



Oι μοναχές της ασχολούνται με την ιεροραπτική, την αγιογραφία, την υφαντική, την κεντητική τέχνη και παράλληλα προσφέρουν σημαντικό πνευματικό έργο.Στο Eκκλησιαστικό Mουσείο της Mονής φυλάσσονται πολλά άμφια και ενθυμήματα του μακαριστού Mητροπολίτη Θεοδώρου Tζεδάκη.

moni-agias-eirinis-2


moni-agias-eirinis

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ
Read More
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΟΣΜΟΣ
ΠΡΟΣΩΠΑ
ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΟΙΗΣΗ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ